به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، بازار خودروی کشور در سال‌های اخیر با یک عدم تعادل روبه‌رو شده است. از یک سو حجم معاملات خودروهای کارکرده افزایش پیدا کرده و نیاز به ارزیابی فنی پیش از معامله جدی شده است، و از سوی دیگر تعداد افرادی که این ارزیابی را به شکل اصولی و بر پایه آموزش انجام می‌دهند، با این تقاضا هم‌خوانی ندارد. نتیجه این فاصله، تفاوت محسوس در کیفیت خدمات کارشناسی در بازار است.

این موضوع دو بعد دارد. بعد اول به مالکان و خریداران خودرو مربوط می‌شود که برای تصمیم‌گیری درباره یک معامله چند صد میلیون تومانی به اطلاعات دقیق نیاز دارند. بعد دوم اما به بازار کار مربوط است؛ جایی که این خلأ، یک فرصت شغلی برای علاقه‌مندان به حوزه فنی خودرو ایجاد کرده است.

کارشناسی خودرو یک تخصص میان‌رشته‌ای است

بخشی از دلیل کمبود نیروی آموزش‌دیده در این حوزه، به ماهیت خود این تخصص برمی‌گردد. کارشناسی خودرو برخلاف بسیاری از مهارت‌های تعمیرگاهی، در یک حوزه فنی واحد جا نمی‌گیرد و چند دانش مختلف را هم‌زمان می‌طلبد.

یک کارشناس باید ساختار بدنه و رفتار لایه‌های رنگ را بشناسد تا بتواند آثار تعمیر و رنگ ترمیمی را تشخیص دهد. در کنار آن، به شناخت مکانیک خودرو نیاز دارد تا وضعیت موتور و گیربکس را ارزیابی کند. با گسترش سامانه‌های الکترونیکی در خودروهای امروزی، آشنایی با برق خودرو و توانایی کار با دستگاه عیب‌یاب هم به این مجموعه اضافه شده است. و در نهایت، باید بتواند یافته‌های این بخش‌های مختلف را در کنار هم تحلیل کند و به یک نتیجه قابل استناد برسد.

همین ترکیب چندلایه باعث شده آموزش کارشناسی خودرو به یک مسیر آموزشی مستقل تبدیل شود، نه زیرمجموعه‌ای از دوره‌های مکانیک یا برق خودرو. فردی که فقط رنگ را می‌شناسد یا فقط با بخش فنی آشناست، نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت یک خودرو ارائه دهد.

جایگاه شغلی کارشناس خودرو در بازار

کارشناسان خودرو در عمل در چند موقعیت مختلف فعالیت می‌کنند و این تنوع، یکی از ویژگی‌های این حرفه است.

گروه اول در مراکز کارشناسی تخصصی مشغول به کارند؛ مجموعه‌هایی که خدمات ارزیابی خودرو را به‌صورت حرفه‌ای و با تجهیزات کامل ارائه می‌دهند. گروه دوم با نمایشگاه‌های خودرو همکاری دارند، چون نمایشگاه‌ها برای ارزیابی خودروهایی که خریداری می‌کنند یا در معرض فروش می‌گذارند، به ارزیابی فنی نیاز دارند. گروه سوم به‌صورت مستقل و سیار فعالیت می‌کنند و در محل حضور خودرو، کارشناسی را انجام می‌دهند. گروه چهارم نیز در شرکت‌های خدمات خودرویی و سامانه‌های آنلاین خرید و فروش خودرو مشغولند که ارزیابی فنی را به‌عنوان بخشی از خدمات خود ارائه می‌دهند.

این تنوع، امکان انتخاب مسیر متناسب با شرایط فرد را فراهم می‌کند. کسی که سرمایه اولیه محدودی دارد، معمولاً کار خود را با همکاری مجموعه‌های دارای تجهیزات آغاز می‌کند و در ادامه، در صورت تمایل، به سمت فعالیت مستقل حرکت می‌کند.

عوامل مؤثر بر جایگاه حرفه‌ای در این حوزه

سطح درآمد و جایگاه حرفه‌ای در کارشناسی خودرو، به چند عامل مشخص بستگی دارد که جدول زیر آن‌ها را نشان می‌دهد:

نکته قابل توجه این است که هیچ‌کدام از این عوامل به‌تنهایی کافی نیست. فردی که تجهیزات کامل دارد اما آموزش کافی ندیده، نمی‌تواند از آن تجهیزات نتیجه درست بگیرد؛ و فردی که دانش فنی دارد اما به تجهیزات دسترسی ندارد، در ارائه خدمات محدود می‌شود.

مهارت‌هایی که ورود به این حرفه را ممکن می‌کند

برای کسی که قصد ورود به این حوزه را دارد، مسیر یادگیری ترتیب مشخصی دارد. نقطه شروع، آشنایی با ساختار بدنه خودرو و اصول کار با دستگاه ضخامت‌سنج رنگ است. در این مرحله، فرد یاد می‌گیرد که یک عدد روی دستگاه به‌تنهایی معنا ندارد و باید در مقایسه با نقاط دیگر بدنه و در کنار نشانه‌های بصری تفسیر شود.

مرحله بعد، شناخت بخش فنی است؛ وضعیت موتور، عملکرد گیربکس، سیستم تعلیق و ترمز. در این بخش فرد یاد می‌گیرد کدام صداها، لرزش‌ها یا رفتارهای خودرو نیازمند بررسی بیشتر هستند. سپس نوبت به سامانه‌های الکترونیکی می‌رسد و توانایی خواندن و تفسیر داده‌های دستگاه عیب‌یاب.

اما بخشی از این مهارت تنها با کار مستقیم روی خودروی واقعی به دست می‌آید. تشخیص تفاوت میان یک پوشش کارخانه‌ای غیرمعمول و یک رنگ ترمیمی، از جنس تجربه است و با مطالعه منابع فنی به‌تنهایی حاصل نمی‌شود. به همین دلیل، آموزش کارگاهی و مواجهه با نمونه‌های متنوع، نقش تعیین‌کننده‌ای در این مسیر دارد.

جمع‌بندی

فاصله میان تقاضای بازار برای ارزیابی فنی خودرو و تعداد نیروهای آموزش‌دیده در این حوزه، یکی از خلأهای فعلی بازار خدمات خودرو است. کارشناسی خودرو یک تخصص میان‌رشته‌ای است که شناخت بدنه و رنگ، مکانیک، برق خودرو و توانایی تحلیل داده را هم‌زمان می‌طلبد و به همین دلیل، ورود اصولی به آن نیازمند آموزش ساختاریافته و تمرین عملی است. برای افرادی که به حوزه فنی خودرو علاقه دارند، این تخصص یک مسیر شغلی با تنوع موقعیت کاری محسوب می‌شود. اطلاعات مربوط به دوره‌های تخصصی این حوزه از طریق ایمگ در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.

سوالات متداول

کارشناس خودرو در چه موقعیت‌هایی می‌تواند فعالیت کند؟

در مراکز کارشناسی تخصصی، نمایشگاه‌های خودرو، به‌صورت مستقل و سیار، و در شرکت‌ها و سامانه‌های آنلاین خرید و فروش خودرو که ارزیابی فنی را بخشی از خدمات خود قرار داده‌اند.

آیا برای ورود به این حرفه پیش‌زمینه فنی لازم است؟

پیش‌زمینه مکانیک یا برق خودرو مسیر یادگیری را کوتاه می‌کند، اما شروع از مبانی نیز امکان‌پذیر است.

تفاوت کارشناسی رنگ و بدنه با کارشناسی فنی در چیست؟

کارشناسی رنگ و بدنه به وضعیت ظاهری و ساختاری بدنه و سابقه تعمیرات می‌پردازد و کارشناسی فنی وضعیت موتور، گیربکس، تعلیق، ترمز و سامانه‌های الکترونیکی را بررسی می‌کند. ارزیابی کامل، هر دو بخش را شامل می‌شود.

آیا داشتن تجهیزات شخصی برای شروع کار ضروری است؟

برای فعالیت مستقل بله، اما بسیاری از افراد کار خود را با همکاری مراکز و نمایشگاه‌هایی که تجهیزات لازم را دارند آغاز می‌کنند.

این مطلب، یک خبر آگهی بوده و خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد.