گزارش‌های دوره‌ای، پشتوانه بورس

حسین بوستانی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با «دنیای بورس» درباره چشم‌انداز بازار سهام در هفته‌های پیش رو گفت: با توجه به تعدد عوامل اثرگذار بر بازار و اینکه رفتار بسیاری از این متغیرها با دقت قابل پیش‌بینی نیست، نمی‌توان انتظار داشت پیش‌بینی میان‌مدت از بازار کاملاً دقیق باشد. با این حال، با کنار هم قرار دادن سناریوهای احتمالی می‌توان تصویر روشن‌تری از مسیر بازار و شرایط سرمایه‌گذاری به دست آورد. در شرایط فعلی، عوامل اثرگذار بر بازار را می‌توان در دو دسته کلی تقسیم کرد. بخشی از متغیرها از تداوم رشد بازار حمایت می‌کنند و در مقابل، عواملی نیز وجود دارند که ریسک‌های جدی برای ادامه این روند ایجاد می‌کنند.

بوستانی درباره عوامل حمایت‌کننده از بازار گفت: یکی از مهم‌ترین محرک‌های فعلی، عملکرد مناسب شرکت‌ها در گزارش‌های شهریورماه است که به‌تدریج در حال انتشار است. انتظار می‌رود گزارش‌های تابستان نیز در مجموع عملکرد قابل قبولی داشته باشند و این موضوع می‌تواند از تداوم تقاضا در بازار حمایت کند.

وی افزود: از منظر ارزش دلاری نیز بازار همچنان در محدوده‌های پایین قرار دارد و این موضوع به تنهایی می‌تواند یکی از عوامل پشتیبان ادامه رشد باشد. از سوی دیگر، P/B فوروارد بازار در محدوده ۵.۵ قرار گرفته که همچنان پایین‌تر از میانگین تاریخی آن است و از منظر ارزش‌گذاری می‌تواند به عنوان یک عامل حمایتی در نظر گرفته شود.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: فاصله میان نرخ دلار نیما و دلار آزاد نیز به حدود ۴۵ درصد رسیده است. این شکاف در شرایط معمول در این سطح قرار نداشته و افزایش نرخ دلار نیما می‌تواند به بهبود درآمد و سودآوری شرکت‌های صادرات‌محور کمک کند و در نتیجه از بازار سهام حمایت کند.

ریسک‌های بازار در نیمه دوم سال

بوستانی گفت: در مقابل، نمی‌توان بازار سرمایه را جدا از شرایط کلی اقتصاد بررسی کرد. بازار سهام بخشی از اقتصاد کشور است و در شرایطی که اقتصاد در آخرین گزارش خود رشد منفی ۱۰ درصدی را تجربه کرده و کشور همچنان با تحریم‌ها و محدودیت‌های جدی مواجه است، طبیعی است که بخشی از آثار این شرایط با فاصله زمانی در گزارش‌های ماهانه و فصلی شرکت‌ها نمایان شود.

وی افزود: یکی دیگر از ریسک‌های مهم، ناترازی انرژی و قطعی گاز در ماه‌های سرد سال است. در سال‌های گذشته، صنایع مختلف در نیمه دوم سال با محدودیت گاز مواجه شده‌اند و این موضوع می‌تواند تولید و سودآوری شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: ریسک جنگ نیز همچنان یکی از متغیرهای مهم پیش روی بازار است. در صورتی که تنش‌ها به یک درگیری جدید منجر شود، با توجه به بازدهی مناسبی که سرمایه‌گذاران طی ماه‌های گذشته کسب کرده‌اند، احتمال افزایش رفتارهای احتیاطی و حرکت سریع‌تر سرمایه‌گذاران به سمت نقد کردن دارایی‌ها وجود دارد. در چنین شرایطی، فشار فروش و تشکیل صف‌های فروش در بازار دور از انتظار نخواهد بود.

رشد بورس آرام و تورمی می‌شود؟

بوستانی در جمع‌بندی گفت: بازار سرمایه در شرایط فعلی بیش از هر چیز تحت تأثیر تورم حرکت می‌کند و در کنار عوامل حمایت‌کننده، با مجموعه‌ای از ریسک‌های اقتصادی، سیاسی و انرژی نیز مواجه است. با توجه به شرایط کلی اقتصاد و تورم ۸۹ درصدی نقطه‌به‌نقطه که اخیراً اعلام شده، به نظر می‌رسد روند رشد بازار می‌تواند ادامه پیدا کند، اما این رشد احتمالاً آهسته و پیوسته و همراه با اصلاح‌های مقطعی خواهد بود.

وی افزود: در عین حال، انتظار نمی‌رود رشد کلی شاخص و بازار سهام در میان‌مدت الزاماً فاصله قابل توجهی از نرخ تورم بگیرد. بنابراین در کوتاه‌مدت و میان‌مدت همچنان می‌توان انتظار اصلاح‌های مقطعی را داشت، اما از آنجا که در شرایط فعلی بخش قابل توجهی از نقدینگی فرصت یا انگیزه کافی برای خروج از بازار سهام و ورود به سایر بازارها را ندارد، همین ماندگاری پول می‌تواند یکی از عوامل تداوم رشد بازار متناسب با شرایط تورمی باشد.

ارزندگی به‌تنهایی برای رشد بورس کافی نیست

محمدرضا اعلمی، دیگر بازار هنوزنتوانسته یک روند صعودی قدرتمند و پایدار شکل دهد، چرا که ریسک‌های سیستماتیک همچنان بر معاملات سایه انداخته‌اند. تحریم‌ها، محدودیت‌های صادراتی و تجاری وهمچنین ناترازی انرژی، به‌ویژه با ورود به نیمه دوم سال، می‌توانند جریان درآمد وسودآوری شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهند. کاهش فشار گاز و محدودیت انرژی می‌تواند برای صنایعی مانند پتروشیمی، فولاد و سیمان به معنای کاهش تولید و فاصله گرفتن سودواقعی از برآوردهای فعلی باشد.ارزندگی به‌تنهایی برای رشد بورس کافی نیست.

اعلمی ادامه داد: در کنار این عوامل، نرخ بهره بدون ریسک نیز همچنان رقیب جدی بازار سهام است. بنابراین اگرچه ارزندگی شرط لازم برای رشد بازار است، اما به تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده آغاز یک رالی صعودی باشد. در شرایط فعلی، مجموعه‌ای از ریسک‌های سیاسی، اقتصادی و انرژی باعث شده بازار با وجود جذابیت‌های بنیادی، همچنان در وضعیت فرسایشی قرار داشته باشد.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: در چنین شرایطی، انتظار یک رالی پرقدرت و یکپارچه در کل بازار منطقی نیست و سرمایه‌گذاران باید بیش از گذشته بر مدیریت ریسک تمرکز کنند. انتخاب سهم‌هایی که توان بیشتری برای انتقال تورم به قیمت محصولات خود دارند و قیمت گذاری دستوری روی آنها اعمال نمیشود، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.مدیریت ریسک، مهم‌تر از شکار بازدهی است.

وی افزود: یکی از ابزارهایی که می‌تواند در شرایط پرابهام مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گیرد، استفاده از ابزارهای مشتقه وبه‌ویژه اختیار معامله است. این ابزارها امکان پوشش ریسک سبد را در برابر افت قیمت‌هافراهم می‌کنند و می‌توانند در دوره‌های اصلاحی، بخشی از فشار ناشی از نوسان بازاررا کاهش دهند.اعلمی ادامه داد: از سوی دیگر، در شرایط فعلی نباید تمام دارایی‌ها را در سهام پرریسک یا صندوق‌های اهرمی متمرکز کرد.ترکیبی از صندوق‌های درآمد ثابت، طلا و گواهی سپرده شمش در کنار سهام بنیادی واستفاده از ابزارهای پوشش ریسک می‌تواند ساختار متعادل‌تری برای سبد سرمایه‌گذاری ایجاد کند.

وی تأکید کرد: بازار سرمایه همچنان ظرفیت رشد دارد، اما مسیر آن به دلیل ریسک‌های موجود احتمالاً ساده و یکدست نخواهد بود.در شرایط فعلی، حفظ سرمایه و مدیریت ریسک اهمیت بیشتری از دنبال کردن بازدهی‌های هیجانی دارد و سرمایه‌گذاران باید برای سناریوهای مختلف بازار، استراتژی مشخصی داشته باشند.