به گزارش اقتصادنیوز به نقل از فارس، بازار ارز تهران در روزهای اخیر دوباره شلوغ شده است. بررسی‌های میدانی از محدوده فردوسی نشان می‌دهد بخشی از صرافان و فعالان غیررسمی با تصور ادامه افزایش قیمت، به پیش‌خرید ارز روی آورده‌اند و همزمان برخی فروشندگان نیز با طرح نرخ‌های بالاتر برای روزهای آینده، مشتریان خرد را به خرید ترغیب می‌کنند.

از ظهر امروز نیز تجمع مقابل تعدادی از صرافی‌ها افزایش یافته است. اما شلوغی خیابان الزاماً به معنای وجود معاملات سنگین در نرخ‌های اعلامی نیست. تجربه روزهای گذشته نشان داده فاصله میان نرخ کانال‌های غیررسمی و قیمت معامله‌شده در کف بازار قابل توجه بوده است.

در چنین بازاری، عقب‌نشینی فروشنده و افزایش تقاضای احتیاطی کافی است تا نرخ با حجم محدودی از معامله چند کانال بالا برود؛ سپس خود افزایش قیمت، خریداران تازه‌ای را وارد بازار کند.

خط ۳۰۰ هزار تومانی چگونه به کف بازار رسید؟

این موج درست در شرایطی شکل گرفته که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اخیراً با انتشار نموداری درباره افت ارزش ریال موضع‌گیری کرد. تبدیل این اظهارات به نرخ‌های هدف در شبکه‌های غیررسمی و کانال‌های ارزی، سپس انتشار پیاپی اعداد بالاتر، می‌تواند انتظارات افزایشی را تقویت کند؛ به نظر می‌رسد اظهارات وزیر آمریکایی یک چراغ سبز برای ورود پیاده‌نظام آنها برای برهم زدن بازار ارز بوده است.

با این حال، داده‌های رسمی وجود شبکه‌های پرریسک در بازار غیررسمی را تأیید می‌کنند. مرکز اطلاعات مالی روز ششم مهر از اعمال محدودیت بانکی برای ۴۵ فعال بازار ارز و طلا با تراکنش‌های مشکوک خبر داد و اعلام کرد تعداد افراد حاضر در این فهرست به ۲۱۴ نفر رسیده است. پیش از آن نیز محدودیت‌هایی برای ۵۷ نفر اعمال شده بود.

ترکیب نرخ‌سازی کانال‌ها، پیش‌خرید دلالان و ورود خریداران خرد می‌تواند یک چرخه خودتقویت‌شونده ایجاد کند: ابتدا نرخ بالاتر اعلام می‌شود، سپس ترس از افزایش بیشتر، تقاضا می‌سازد و همین تقاضا نرخ اعلامی بعدی را توجیه می‌کند. در چنین شرایطی مهم‌ترین سؤال این است که دلار ۲۵۵ یا ۲۶۵ هزار تومانی با چه حجمی معامله می‌شود.

یک فشار تازه از سمت واردات

عامل داخلی دیگری نیز در روزهای اخیر به انتظارات ارزی اضافه شده است؛ خبر باز شدن مسیر ورود برخی لوازم خانگی کره‌ای از جمله سامسونگ و ال‌جی. البته برخلاف برداشت اولیه، سازمان توسعه تجارت اعلام کرده واردات رسمی لوازم خانگی بزرگ همچنان ممنوع است و تغییر جدید مربوط به تجارت مرزی و تعاونی‌های مرزنشین است؛ وارداتی که طبق توضیح رسمی با ارز حاصل از صادرات خود مرزنشینان انجام می‌شود.

بنابراین نمی‌توان جهش دلار را مستقیماً به «آزادسازی کامل واردات سامسونگ و ال‌جی» نسبت داد. با این حال، انتشار اولیه خبر آزادسازی می‌تواند انتظارات درباره افزایش تقاضای آینده ارز را تقویت کرده باشد؛ به‌خصوص در بازاری که همزمان با موج پیش‌خرید و نرخ‌سازی روبه‌روست. اثر واقعی این مسیر بر بازار ارز به حجم واردات و منبع تأمین ارز آن بستگی خواهد داشت.

قیمت بالا رفته؛ آزمون اصلی حجم معامله است

تصویر فعلی بیش از آنکه از یک عامل واحد ساخته شده باشد، حاصل همزمانی چند محرک است: پیش‌خرید فعالان بازار، افزایش تقاضای احتیاطی مردم، نرخ‌سازی در کانال‌های غیررسمی، انتشار اهداف قیمتی بالاتر و انتظار برای تقاضای جدید وارداتی.

همین ترکیب می‌تواند در یک بازار کم‌عمق، قیمت را سریع‌تر از معاملات واقعی حرکت دهد. معیار تعیین‌کننده در روزهای آینده نه عدد کانال‌های تلگرامی، بلکه حجم معامله در نرخ‌های بالا خواهد بود.

اگر دلار ۲۵۵ هزار تومانی خریدار واقعی و مستمر پیدا نکند، فاصله نرخ اعلامی و نرخ قابل معامله آشکار می‌شود؛ اما اگر صف‌های امروز به تقاضای نقدی گسترده تبدیل شوند، موج انتظاری می‌تواند به موج واقعی تقاضا تبدیل شود.

این همان نقطه‌ای است که نرخ‌سازی روانی می‌تواند از صفحه تلفن همراه به کف بازار منتقل شود.