به گزارش اقتصادنیوز، مجمع عمومی سازمان ملل امسال در شرایطی آغاز می‌شود که خاورمیانه یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر را پشت سر می‌گذارد. جنگ ایران و آمریکا، تشدید درگیری‌ها در یمن، بحران تنگه هرمز و ادامه بن‌بست غزه باعث شده تا نشست سالانه نیویورک به فرصتی کم‌سابقه برای رایزنی‌های دیپلماتیک تبدیل شود.

خبر مرتبط

عربستان زیر ضرب هرمز و باب المندب | چرا آمریکا تن به جنگ با حوثی‌ها نمی‌دهد؟ | آزمون معماری امنیتی خلیج فارس

اقتصادنیوز: دولت ترامپ تلاش می‌کند این ادعا را که درگیری اصلی با ایران تقریبا پایان یافته است را حفظ کند، اما باز شدن جبهه‌ای جدید در یمن، حفظ چنین تصویری را دشوار خواهد کرد.

رهبران برای سخنرانی آماده می‌شوند

الیزابت هگدورن در المانیتور نوشت: رهبران خاورمیانه در حال راهی شدن به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل هستند؛ نشستی که در کنار سخنرانی‌های رسمی، پیام‌های حساسی میان تهران، واشنگتن و کشورهای عربی از مسیرهای غیرعلنی منتقل خواهد شد.

قرار است تا روز سه‌شنبه دونالد ترامپ در مجمع عمومی سخنرانی کند. در ادامه قرار است تا رهبران ترکیه، اردن، قطر و مصر نیز پشت تریبون سازمان ملل بروند.

روز بعد نوبت مسعود پزشکیان و احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، خواهد بود. بنیامین نتانیاهو نیز در روز پنجشنبه سخنرانی خواهد کرد.

در این میان، شی جین‌پینگ برخلاف انتظار در نشست نیویورک حضور نخواهد داشت و ترجیح داده تا دیدار خود با ترامپ را در واشنگتن برگزار کند.

تهران در مرکز توجه نیویورک

امسال بیش از هر هیأت دیگری، نگاه‌ها متوجه هیأت ایرانی است.

پس از کش‌وقوس‌های فراوان، وزارت خارجه آمریکا در آخرین لحظات برای اعضای اصلی هیأت ایران، از جمله مسعود پزشکیان و عباس عراقچی، روادید صادر کرد؛ اقدامی که در چارچوب تعهدات واشنگتن به‌عنوان میزبان سازمان ملل انجام شد.

نویسنده مدعی شد: با این حال، محدودیت‌های ویژه برای هیأت ایرانی همچنان برقرار است. اعضای این هیأت اجازه تردد آزاد در سراسر آمریکا را ندارند و مانند سال گذشته با محدودیت‌هایی در خرید برخی کالاها مواجه خواهند بود؛ محدودیت‌هایی که واشنگتن آنها را بخشی از اجرای تحریم‌ها علیه مقام‌های ایرانی می‌داند.

انتظار می‌رود که مسعود پزشکیان در سخنرانی خود بار دیگر بر مواضع شناخته‌شده تهران تأکید کند و ایران را در برابر آنچه «یکجانبه‌گرایی و فشار آمریکا» می‌خواند، مدافع استقلال منطقه معرفی کند. با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند لحن او احتمالا در عین حفظ مواضع رسمی نظام، همچنان بر ضرورت یافتن راه‌حل دیپلماتیک برای بحران‌های جاری تأکید خواهد داشت.

پیام‌هایی که در راهروهای سازمان ملل ردوبدل می‌شوند

اگرچه سخنرانی‌ها توجه رسانه‌ها را جلب می‌کنند، اما بخش مهمی از اهمیت مجمع عمومی به ملاقات‌هایی بازمی‌گردد که پشت درهای بسته انجام می‌شود.

نویسنده مدعی شد: بر اساس گزارش‌های دیپلماتیک، مقام‌های ایرانی در حاشیه نشست با نمایندگان عمان، قطر و شماری دیگر از کشورهای عربی خلیج فارس دیدار خواهند کرد. همزمان، ترامپ نیز قرار است با رهبران شورای همکاری خلیج فارس گفت‌وگو کند؛ اتفاقی که می‌تواند زمینه انتقال پیام‌های غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن را فراهم کند.

این کانال‌های غیررسمی از گذشته نیز یکی از ویژگی‌های ثابت نشست‌های نیویورک بوده‌اند؛ به‌ویژه زمانی که ارتباط مستقیم میان دو کشور دشوار یا متوقف شده باشد. یکی از موضوعات اصلی این گفت‌وگوها، آینده تنگه هرمز خواهد بود.

هرمز و باب‌المندب؛ دو گره اصلی مذاکرات

بحران تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین پرونده‌های روی میز دیپلمات‌هاست.

ایران از آغاز جنگ محدودیت‌هایی بر عبور و مرور دریایی اعمال کرده و بازگشایی کامل این آبراه را به رفع تحریم‌های آمریکا، جبران خسارت‌های جنگ و مجموعه‌ای از مطالبات دیگر مشروط کرده است؛ شروطی که تاکنون از سوی دولت ترامپ پذیرفته نشده‌اند.

همزمان، تحولات یمن نیز معادلات منطقه را پیچیده‌تر کرده است. پیشروی حوثی‌ها و تصرف جزایری در نزدیکی باب‌المندب باعث شده تهران و متحدانش هم‌زمان بر دو گلوگاه مهم تجارت جهانی، یعنی هرمز و باب‌المندب، اهرم فشار تازه‌ای در اختیار داشته باشند. این موضوع نگرانی کشورهای عربی و بازارهای انرژی را افزایش داده است.

آینده فلسطین زیر سایه جنگ ایران

با وجود حساسیت همیشگی مسئله فلسطین، امسال این پرونده تا حدی زیر سایه جنگ ایران قرار گرفته است.

دولت آمریکا برای هیأت فلسطینی روادید صادر نکرده و اعلام کرده سازمان آزادی‌بخش فلسطین و تشکیلات خودگردان را به دلیل آنچه «توجیه یا تمجید از تروریسم» خوانده، پاسخگو می‌داند. در نتیجه، محمود عباس برای دومین سال متوالی از طریق ارتباط مجازی در مجمع عمومی سخنرانی خواهد کرد.

با این حال، موضوع راه‌حل دو کشوری همچنان یکی از محورهای مهم نشست نیویورک باقی خواهد ماند.

سه کشور فرانسه، بریتانیا و کانادا قرار است نشست سطح بالایی برای بررسی آینده راه‌حل دو کشوری برگزار کنند. هدف این نشست حفظ تحرک دیپلماتیک در شرایطی عنوان شده که اوضاع میدانی در کرانه باختری و غزه بیش از گذشته بحرانی شده است.

در هفته‌های اخیر، این سه کشور همچنین واردات کالاهای تولیدشده در شهرک‌های اسرائیلی کرانه باختری را ممنوع کرده‌اند. این اقدام همزمان با افزایش خشونت شهرک‌نشینان و گسترش شهرک‌سازی توسط دولت راست‌گرای اسرائیل انجام شده است.

غزه در شورای امنیت تعیین تکلیف نمی‌شود

یکی از تفاوت‌های مهم نشست امسال، تغییر محل تصمیم‌گیری درباره غزه است.

به گفته برخی تحلیلگران، شورای امنیت عملا بخش مهمی از مسئولیت پیگیری بحران غزه را به سازوکاری موسوم به «هیأت صلح» واگذار کرده است؛ نهادی که از ابتدای سال فعالیت خود را آغاز کرده اما تاکنون در اجرای مرحله بعدی آتش‌بس با مشکلات جدی روبه‌رو بوده است.

برنامه این سازوکار شامل خلع سلاح حماس، خروج نیروهای اسرائیلی و استقرار یک نیروی بین‌المللی برای تثبیت اوضاع است. با این‌حال، هنوز فاصله زیادی تا تحقق این اهداف وجود دارد.

همین مسئله باعث شده تا پرونده غزه برخلاف سال‌های گذشته، کمتر به موضوع اصلی مجمع عمومی تبدیل شود و بیشتر در قالب نشست‌های جانبی و رایزنی‌های دیپلماتیک دنبال شود.

نتانیاهو برای رای‌دهندگان اسرائیلی سخنرانی می‌کند!

آخرین سخنران این هفته، بنیامین نتانیاهو خواهد بود. بسیاری از ناظران انتظار دارند که مخاطب آن نه جامعه جهانی، بلکه رأی‌دهندگان اسرائیلی باشد.

در حالی که انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر برگزار می‌شود، پیش‌بینی می‌شود نتانیاهو با لحنی تند علیه سازمان ملل، بار دیگر این نهاد را به جانبداری از اسرائیل متهم کند و تلاش کند مواضع امنیتی دولت خود را به محور اصلی رقابت انتخاباتی تبدیل کند.

به این ترتیب، مجمع عمومی امسال بیش از آنکه صحنه توافق‌های بزرگ باشد، به عرصه‌ای برای مدیریت بحران‌های هم‌زمان تبدیل شده است؛ از تنگه هرمز تا غزه، از باب‌المندب تا رقابت‌های انتخاباتی اسرائیل، همه پرونده‌ها در راهروهای نیویورک به هم گره خورده‌اند و شاید مهم‌ترین تحولات نه پشت تریبون سازمان ملل، بلکه در اتاق‌های مذاکرات غیرعلنی رقم بخورند.