داود منظور در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به جلسات متعدد خود با شهید آیت‌الله رئیسی در دوران ریاست وی بر دولت، به بیان برخی ویژگی‌های مدیریتی و نگاه اقتصادی رئیس‌جمهور شهید پرداخت.

وی با اشاره به سابقه شهید رئیسی در قوه قضائیه اظهار کرد: شهید رئیسی یک قاضی برجسته با تحصیلات حوزوی و دانشگاهی در رشته حقوق بود و در حوزه قضاوت و حقوق از افراد شاخص و سرآمد به شمار می‌رفت، اما فراتر از سوابق اصلی خود، شخصیتی جامع‌الاطراف بود و در موضوعات مختلف علاقه‌مندی و مطالعه داشت.

وی افزود: شناخت شهید رئیسی از مسائل جاری برای ما بسیار آموزنده بود. شاید برخی تصور کنند که ایشان به دلیل سابقه قضایی، ورود کمتری به مسائل اقتصادی داشت، اما در عمل، درک و نگاه ایشان به موضوعات اقتصادی برای ما بسیار جالب بود و شناخت دقیقی از مسائل اقتصادی داشتند.

.

منظور ادامه داد: من به‌عنوان فردی که در اغلب شوراهای عالی، از جمله شورای عالی مسکن، شورای عالی اشتغال و شورای عالی انرژی به‌عنوان نماینده و رئیس سازمان برنامه و بودجه حضور داشتم، شاهد بودم که تسلط و جامعیت شهید رئیسی نسبت به موضوعات مختلف بسیار گسترده بود.

پیگیری مستمر مسائل اقتصادی در ستاد اقتصادی دولت

معاون سابق رئیس‌جمهور گفت: شهید رئیسی نسبت به مسائل اقتصادی وقت زیادی صرف می‌کرد و معمولاً اطلاعات بسیار دقیقی از موضوعات اقتصادی داشت. جلساتی نیز تحت عنوان ستاد اقتصادی دولت برگزار می‌شد که دستگاه‌های اقتصادی از جمله سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی و حسب مورد سایر دستگاه‌ها در آن حضور داشتند.

وی افزود: این جلسات معمولاً یکشنبه صبح‌ها برگزار می‌شد و گاهی در برخی ایام هفته دو جلسه داشتیم. جلسات حدود دو تا دو ساعت و نیم طول می‌کشید و معمولاً از ساعت 6:30 یا 7 صبح آغاز می‌شد.

منظور ادامه داد: دستگاه‌های اقتصادی در این جلسات گزارش ارائه می‌کردند، اما نکته قابل توجه این بود که پیش از ارائه گزارش، شهید رئیسی با اطلاعات کامل در جلسه حاضر می‌شد. ایشان روز قبل اطلاعات را از مجاری مختلف دریافت می‌کرد و تغییرات قیمت‌ها را به تفکیک کالاها و گروه‌های کالایی و همچنین وضعیت تولید را در بخش‌های مختلف کنترل می‌کرد.

وی اظهار کرد: حتی اگر در یک استان کمبود یک کالای خاص وجود داشت، ایشان اطلاعات آن را در اختیار داشت و پس از ارائه گزارش از سوی اعضای جلسه، به‌صورت مشخص درباره آن سؤال می‌کرد. برای مثال، از وزیر صمت درباره کمبود یک نوع لاستیک در یک استان مشخص سؤال می‌کرد که چرا این مسئله حل نشده است.

حساسیت شهید رئیسی نسبت به بازار ارز و بانک‌های ناتراز

معاون پیشین رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به حساسیت شهید رئیسی نسبت به بازار ارز گفت: ایشان نسبت به مسئله ارز به‌شدت حساس بود. اگر تغییری در بازار ارز اتفاق می‌افتاد، بلافاصله در جلسه از رئیس کل بانک مرکزی درباره علت آن سؤال می‌کرد و در مواردی نیز تأکید می‌کرد که بانک مرکزی با مداخله لازم، اصلاحات مورد نیاز را در بازار ارز انجام دهد و در جلسات بعد نیز این موضوع را پیگیری می‌کرد.

منظور افزود: در موضوع بانک‌های ناتراز نیز شهید رئیسی با حساسیت موضوع را دنبال می‌کرد. به‌طور خاص درباره بانک آینده تقریباً هر یک یا دو جلسه یک‌بار از رئیس کل بانک مرکزی گزارش می‌گرفت که وضعیت ساماندهی این بانک به کجا رسیده است. درباره ساماندهی سایر بانک‌ها نیز این مراقبت وجود داشت.

وی ادامه داد: شهید رئیسی به دلیل سابقه قضایی، هم به مسائل از دید حقوقی نگاه می‌کرد و هم از منظر اجتماعی و مردمی. خط قرمز ایشان این بود که برای مردم مزاحمت ایجاد نشود و مردم ناراضی نباشند. اگر کالایی در منطقه‌ای گران می‌شد یا اتفاقی در بازار رخ می‌داد، ایشان بلافاصله نسبت به آن ورود می‌کرد.

تذکر به وزیر وقت جهاد کشاورزی در مورد افزایش قیمت

منظور با اشاره به حساسیت شهید رئیسی نسبت به معیشت مردم گفت: «یادم هست یک‌بار قیمت مرغ از 85 هزار تومان به 90 هزار تومان افزایش پیدا کرده بود. ایشان صبح روز بعد وزیر مربوطه را مورد مواخذه قرار داد و گفت شما به ما قول داده بودید قیمت را کاهش دهید، اما به دلیل ایجاد یک اختلال، قیمت 5 هزار تومان افزایش پیدا کرده است و بلافاصله نسبت به این موضوع تذکر داد.»

برخورد شهید رییسی در مورد افزایش قیمت سوخت بعد از حذف ارز ترجیحی

وی افزود: «در زمان تنظیم بودجه 1403، با توجه به کسری منابع هدفمندی یارانه‌ها، پیشنهادی برای افزایش محدود قیمت برخی حامل‌های انرژی، از جمله 500 تومان افزایش قیمت هر لیتر بنزین و 100 تا 200 تومان افزایش قیمت هر لیتر گازوئیل، ارائه کردیم. شهید رئیسی با این پیشنهاد برخورد جدی کرد و گفت در شرایطی که مردم از نظر معیشتی تحت فشار هستند، به هیچ وجه شرایط برای تحمیل بار تورمی بیشتر به مردم مناسب نیست.»

تأکید بر تصمیم‌گیری کارشناسی

منظور با اشاره به رویکرد شهید رئیسی در تصمیمات اقتصادی گفت: شهید رئیسی به مطالعات کارشناسی اعتقاد زیادی داشت. وقتی قرار بود درباره موضوعی تصمیم‌گیری شود، تأکید می‌کرد سازمان برنامه و بودجه گزارش کارشناسی خود را ارائه کند.

وی افزود: در موضوع قیمت خوراک پتروشیمی‌ها، ایشان تأکید کرد که صنعت به صنعت و شرکت به شرکت ارزیابی کنیم که قیمت تمام‌شده آنها چگونه است و تغییر قیمت خوراک چه اثری بر قیمت تمام‌شده و کسب‌وکار شرکت‌ها خواهد داشت. در این زمینه سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت صمت گزارش‌های کارشناسی تهیه کردند و تصمیم‌گیری بر اساس مجموعه این گزارش‌ها انجام شد.

مخالفت شهید رئیسی با افزایش نرخ ارز کالاهای اساسی

معاون سابق رئیس‌جمهور با اشاره به نحوه تصمیم‌گیری در تدوین بودجه 1403 گفت: در بحث بودجه 1403، خدمت ایشان مطرح کردیم که ارز دولت از محل صادرات نفت را با نرخ 28 هزار و 500 تومان در بودجه لحاظ کرده‌ایم و با توجه به محدودیت‌هایی که در بحث منابع بودجه داریم، پیشنهاد دادیم این نرخ به 30 هزار تومان افزایش یابد؛ یعنی 1500 تومان بیشتر در نظر گرفته شود.

وی افزود: ایشان در پاسخ گفتند که موضوع را بررسی می‌کنند. در جلسه بعد، پس از بررسی پیشنهاد، اعلام کردند که در شرایط فعلی صلاح نیست این تغییر انجام شود و تأکید کردند همان نرخ 28 هزار و 500 تومان به عنوان مبنای بودجه قرار گیرد.

معاون سابق رئیس‌جمهور گفت: شهید رئیسی بسیار اهل مشورت بود و به نظر کارشناسی توجه زیادی داشت. درباره هر تصمیمی سؤال می‌کرد که سازمان برنامه موضوع را بررسی کرده است یا خیر و آثار سیاست مورد نظر بر بخش‌های مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته است یا خیر. اختلاف نظرها را نیز با دقت گوش می‌کرد و در نهایت جمع‌بندی می‌کرد.

شهید رئیسی هیچ دستور موردی برای تخصیص بودجه نمی‌داد

منظور با اشاره به نحوه مدیریت بودجه در دولت شهید رئیسی اظهار کرد: در مدتی که در سازمان برنامه و بودجه بودم، یک دستور پرداخت از سوی آقای رئیسی دریافت نکردم؛ به این معنا که ایشان نگفتند به فرد یا مجموعه‌ای پرداخت کنید یا نکنید، بلکه تأکید داشتند تخصیص‌ها دقیقاً بر اساس اولویت‌ها و قانون بودجه انجام شود.

وی افزود: تنها تأکید ایشان این بود که کسری بودجه ایجاد نشود و مراقب باشیم در پایان سال با کمبود منابع مواجه نشویم. در دوره ایشان بودجه در هر سه سالی که مسئولیت داشتند، بدون کسری اجرا شد و اولویت‌های اصلی نیز به‌خوبی پوشش داده شد.

منظور ادامه داد: بودجه نیروهای نظامی به‌طور کامل تخصیص پیدا می‌کرد و شهید رئیسی نسبت به تأمین سهم نیروهای مسلح برای تقویت بنیه دفاعی توجه ویژه‌ای داشت. ایشان تأکید می‌کردند سهم نیروهای مسلح در بودجه، چه احکامی که در خود بودجه آمده و چه احکام فرابودجه‌ای، باید با دقت اجرا شود.

معاون پیشین رئیس سازمان برنامه و بودجه در پایان گفت: شهید رئیسی ضمن برخورداری از نگاه حقوقی و قضایی و تجربه در این حوزه، شخصیتی جامع‌الاطراف بود و ما در حوزه‌های اقتصادی و مالی نیز همواره از نظرات ایشان استفاده کردیم.