به گزارش اقتصادنیوز به نقل از رصدخانه بازار مسکن، آنچه روز دوشنبه گذشته برای «ساخت‌وساز در زیر زمین پایتخت» در شورای عالی شهرسازی و معماری کشور به تصویب رسیده، بدون «هماهنگی و موافقت اولیه» نهاد پایش شهر تهران بوده است.

شهرداری تهران، در جلسه اخیر شورای عالی شهرسازی‌ومعماری کشور، موفق شد «سند توسعه فضاهای زیرسطحی شهر تهران» را به تصویب برساند.

این سند برای شهرداری ۲ اجازه صادر کرده است؛

 اول اینکه، «در زیر زمین شهر تهران یکسری کاربری‌های تجاری، اداری و خدماتی» ایجاد کند.

و دوم اینکه، در یک لایه عمیق‌تر، یعنی زیر این بناها، «پناهگاه‌های بزرگ منطقه‌ای و انبارهای بزرگ» بسازد.

اما مسیری که این سند برای تصویب طی کرده «مورد انتقاد» کارشناسان شهری قرار گرفته است.

طبق قانون شورای عالی شهرسازی و بند ۸ آیین‌نامه اجرایی این قانون، «بررسی و تصویب سند توسعه زیر سطح تهران» باید قبل از تصویب در شورای عالی، ابتدا در «نهاد راهبری و پایش طرح‌های توسعه شهری تهران» بررسی و مصوب می‌شد.

این نهاد از دهه ۷۰ در چارچوب اجرای قانون، تاسیس شد و یکی از وظایف آن،‌ «هدایت و راهبری تهیه طرح‌های موضوعی و موضعی مصوب طرح جامع شهر تهران» است.

از آنجا که «سند توسعه زیر سطح شهر تهران، یک طرح موضوعی محسوب می‌شود، طبق قانون، لازم بود این سند ابتدا در نهاد پایش، به تصویب برسد.

نهاد پایش تهران یا «ساختار ویترینی» در شهر؟

براساس گزارش «رصدخانه بازار مسکن»، نهاد پایش شهر تهران از شورای عالی شهرسازی خواسته است، این سند را برگشت بزند تا «از مسیر درست بررسی»، برای بارگذاری ساختمانی در تراز منفی شهر، ابتدا «امکان‌سنجی» صورت بگیرد.

این وضعیت، یادآور بی‌خاصیت کردن نهاد پایش در دهه ۸۰ است.

دولت احمدی‌نژاد، سال ۸۸ برای «ساخت مسکن‌ویژه» و «واگذاری یک طبقه تراکم اضافه ساختمانی به سازنده‌ها»، دستور «تعطیلی نهاد پایش شهر تهران» را صادر کرد.

مدیریت شهری تهران تا اوائل دولت روحانی، از «پایش نهاد کنترل اجرای طرح‌های جامع و تفصیلی شهر» معاف بود.

از سال ۹۳ تاکنون، با احیای نهاد پایش، بار دیگر «مسیر نظارت بر تصمیمات و اقدامات شهرداری» بازگشایی شد.

با این حال، «مقدمات شکل‌گیری بازار جدید ساختمانی، این بار در تراز منفی شهر»، بدون هماهنگی با نهاد پایش تصویب شده است.

نهاد پایش شهر تهران طبق قانون شورای عالی شهرسازی با اسم «نهاد مطالعات و تهیه طرح‌های توسعه شهری» تعریف شده است.

همانطور که از اسم آن پیداست، «متولی تهیه طرح‌های توسعه شهری، چه روسطحی و چه زیرسطحی»، این نهاد است که حالا از «تصویب طرح توسعه زیرسطحی تهران» بی‌اطلاع است.

نگرانی از «زیر زمین تهران» برای چیست؟

نکته عجیب آنکه، اعضای اصلی شورای عالی نهاد پایش را وزیر راه‌وشهرسازی، رئیس شورای شهر و شهردار تهران تشکیل می‌دهند.

وزیر همزمان، رئیس شورای عالی شهرسازی هم است و این چالش «دورزدن نهاد پایش»، قابل‌تامل به نظر می‌رسد.

یک نگرانی کارشناسان شهری از آینده این سند آن است که «اجازه شروع ۱۰ نوع فعالیت اقتصادی در زیر زمین شهر تهران» باعث افزایش جمعیت روز و جمعیت شب پایتخت خارج از «ظرفیت اکولوژیک شهر» از جمله موضوع آب‌شرب شود.