به گزارش اقتصادنیوز، همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی واشنگتن علیه تهران و اعمال بسته جدیدی از تحریم‌ها تحت عنوان D-Day، با هدف محدودسازی گلوگاه‌های باقی‌مانده تجاری ایران، این پرسش مطرح است که چنین رویکردی چه چشم‌اندازی را پیش روی اقتصاد ایران قرار می‌دهد و آیا این اقدامات به معنای انتقال تقابل تهران و واشنگتن از عرصه نظامی به حوزه اقتصادی است؟ آیا همچنان احتمال حمله نظامی به ایران وجود دارد؟ آیا ایران ممکن است به سمت حمله پیشدستانه حرکت کند؟ و ....

خبر مرتبط

بازگشت آمریکا به جنگ با ایران طی 3 ماه آینده؟ | ابوالفتح: برای حل بحران تنگه هرمز باید با آمریکا مستقیم مذاکره کنیم نه عمان

اقتصادنیوز: ابوالفتح با اشاره به تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران، احتمال ازسرگیری درگیری نظامی در ماه‌های آینده را منتفی ندانست و گفت انتخابات آمریکا، بازسازی توان نظامی و نتیجه کارزار اقتصادی می‌تواند زمان دور بعدی جنگ را تعیین کند.

در همین رابطه اقتصادنیوز، با محمدعلی سبحانی، تحلیلگر سیاست خارجی و مدیرکل پیشین وزارت امور خارجه به گفتگو نشسته است. این دیپلمات سابق تاکید دارد، سفر عاصم منیر به این فرصت مناسبی برای احیای تفاهم نامه اسلام آباد است.

سفیر پیشین ایران در قطر، هشدار می دهد نباید احتمال حمله نظامی مجدد به ایران را نادیده گرفت و معتقد است؛«دشمن ممکن است هر لحظه از اصل غافلگیری استفاده کند.»

مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با دیپلمات سابق و تحلیلگر سیاست خارجی را بخوانید؛

********

جناب سبحانی!براساس آنچه رئیس جمهور و برخی مقامات آمریکایی طی روزهای اخیر اعلام کرده اند، عملیات اقتصادی جدیدی قرار است علیه ایران اعمال شود و گفته می‌شود که سطح این تحریم‌ها به گونه‌ای خواهد بود که تمام گلوگاه‌های باقی‌مانده تجاری ایران محدود شود، تحلیل و چشم‌انداز شما از شدت گرفتن جنگ اقتصادی علیه ایران و ورود به فاز جدیدی از تنش چیست؟

نوع نگاه من این نیست که صرفا در مقابل دشمن شعار بدهیم و از واقعیت‌ها چشم‌پوشی کنیم. تا همین حالا نیز تحریم‌ها، همه تحریم‌ها، به هر حال تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد کشور، زندگی مردم و به‌ویژه روند توسعه کشور گذاشته‌اند. هرگونه تحریم جدیدی هم طبیعتا تأثیرات منفی خود را بر اقتصاد ایران خواهد گذاشت و وضعیت زندگی مردم را نسبت به شرایط فعلی دشوارتر خواهد کرد.

ما در یک جنگ و درگیری با آمریکا و اسرائیل قرار گرفته‌ایم و در طول سال گذشته نیز کشور متحمل هزینه‌های سنگینی شده است اما این به آن معنا نیست که طرف مقابل نیز آسیب ندیده باشد؛ طبیعتا آن‌ها نیز نقاط ضعف خود را داشته‌اند و ضربات سنگینی متحمل شده‌اند. اما برای کشور ما، در نهایت آنچه باقی می‌ماند، میزان قابل توجهی تخریب، خسارت و محدود شدن امکان تخصیص منابع به توسعه است.

نمی‌توان واقعیت را پنهان کرد که....

به طور کلی، در شرایط جنگی، توسعه در اولویت قرار نمی‌گیرد و مدیران هر کشوری که وارد جنگ می‌شوند، ناچار هستند تا منابع خود را صرف پیروزی در جنگ، تأمین حداقل‌های مورد نیاز مردم و افزایش تاب‌آوری جامعه کنند. بنابراین به هیچ عنوان نمی‌خواهم این واقعیت را پنهان کنم که این تحریم‌های جدید هم فشارهای سنگینی بر کشور وارد خواهند کرد.

هر لحظه ممکن است از اصل غافلگیری علیه ایران استفاده شود

*از این مرحله جدید فشارهای اقتصادی می توان این برداشت را کرد که فعلا تنش نظامی در دستور کار نیست و درگیری ها در بعد اقتصادی شدت خواهد گرفت؟

من بارها در گفت‌وگوها و صحبت‌هایم گفته‌ام که وقتی درگیر یک جنگ هستید، باید همواره این احتمال را در نظر بگیرید که دشمن ممکن است هر لحظه از اصل غافلگیری استفاده کند؛ همان‌طور که در همین جنگ اخیر نیز چنین اتفاقی رخ داد.

احتمال حمله نظامی منتفی نیست

به هیچ وجه با این نگاه موافق نیستم که احتمال حمله نظامی را منتفی بدانیم. به نظر من، نیروهای نظامی ما باید آماده‌تر از همیشه باشند، دستشان روی ماشه باشد و با نهایت هوشیاری شرایط را رصد کنند. به باور من؛ اکنون این نگاه در آمریکا شکل گرفته که از طریق تحریم‌ها می‌توانند ضربات بیشتری به ایران وارد کنند و ایران را زودتر به انعطاف برای پیش‌برد اهداف خود برسانند.

باید از فرصت سفر عاصم منیر به ایران برای احیای تفاهم نامه استفاده کنیم

*با توجه به سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران که از چهره های کلیدی در بحث میانجی گری در مذاکرات اخیر و تفاهم نامه اسلام آباد بود، آیا این سفر می‌تواند فرصتی برای کاهش تنش‌ها و احیای دیپلماسی باشد؟

همه آنچه که گفتم، مقدمه‌ای بود برای این که بگویم اکنون فرصتی برای ما به وجود آمده تا بتوانیم از این خطرها عبور کنیم. معتقدم باید حتما از این فرصت استفاده کنیم و به سمت احیای تفاهم میان ایران و آمریکا حرکت کنیم؛ تفاهمی که بسیار مهم است و باید بیشترین منافع ایران در آن لحاظ شود.

به نظر من، این مسیر باید به بازسازی اعتماد و بازگشت به گفت‌وگوها منجر شود.

احیای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد از نان شب واجب‌تر است

*یعنی فکر می‌کنید تفاهم اسلام‌آباد همچنان قابل احیاست؟

بله. البته من دقیقاً نمی‌دانم دستور کار این سفر چیست و اطلاع مشخصی از جزئیات آن ندارم. اما حدس و تحلیل من این است که چه از سوی آمریکایی‌ها و چه از طریق تلاش پاکستان و دیگر کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، تلاش‌هایی برای احیای این تفاهم وجود دارد.

به نظر من، احیای این تفاهم از نان شب هم برای هر دو طرف، یعنی ایران و آمریکا، ضروری‌تر است؛ زیرا در صورت ادامه این روند، دشواری‌ها و درگیری‌ها در منطقه به شدت افزایش خواهد یافت.

مخالفم که ما آغاز کننده درگیری های جدید باشیم

*فکر می‌کنید ایران در واکنش به آنچه محاصره دریایی عنوان می‌شود، ممکن است خود آغازگر تنش جدیدی در منطقه باشد؟ برخی تحلیلگران و مقامات احتمال این موضوع را رد نمی کنند و ....

من حداقل چنین اقدامی را پیشنهاد نمی‌کنم و به‌شدت مخالف این هستم که ما آغاز کننده درگیری‌های جدید باشیم.

همان‌گونه که عرض کردم، معتقدم ایران باید از همه ظرفیت‌های منطقه‌ای خود و از همه امکانات دیپلماتیکش استفاده کند تا تفاهم را احیا کند، گفت‌وگوها را از سر بگیرد و به سمت یک صلح شرافتمندانه حرکت کند؛ همان مفهومی که آقای خاتمی نیز به آن اشاره کرده است.

البته فکر می‌کنم امروز تقریبا همه مسئولین رسمی کشور و اکثریت قاطع مردم از چنین رویکردی حمایت می‌کنند و فکر می‌کنم این مسیر می‌تواند اتفاقا فرصتی برای افزایش محبوبیت دولت و رهبری جدید باشد.