به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، کاهش سطح آب رودخانه راین در پی تداوم موج گرما و خشکسالی در آلمان، نگرانی‌ها درباره تشدید فشار بر اقتصاد این کشور را افزایش داده است. محدود شدن تردد کشتی‌های باری در مهم‌ترین آبراه تجاری آلمان، هزینه حمل‌ونقل کالا را افزایش داده و صنایع بزرگ این کشور را با چالش‌های تازه‌ای در زنجیره تأمین مواجه کرده است.

رودخانه راین که از قلب صنعتی آلمان عبور می‌کند و کارخانه‌های خودروسازی، صنایع شیمیایی، فولادسازی و بنادر بزرگ این کشور را به بندر روتردام هلند متصل می‌کند، به دلیل افت شدید سطح آب، اکنون با محدودیت‌های گسترده در حمل‌ونقل بار روبه‌رو شده است.

تصاویر منتشرشده از بستر رودخانه در نزدیکی کارخانه فولادسازی تیسنکروپ در شهر دویسبورگ نیز نشان می‌دهد بخش‌هایی از بستر رودخانه خشک شده و سطح آب به پایین‌ترین میزان خود در سال‌های اخیر رسیده است.

افزایش هزینه حمل‌ونقل و فشار بر صنایع

کاهش عمق آب باعث شده کشتی‌های باری تنها بخشی از ظرفیت معمول خود را بارگیری کنند؛ موضوعی که هزینه حمل کالا از طریق رودخانه را به شکل محسوسی افزایش داده است.

در همین راستا، «استفن بیلگر» وزیر تازه‌منصوب حمل‌ونقل آلمان، با مدیران صنایع، شرکت‌های کشتیرانی و مسئولان بنادر دیدار کرده تا راهکارهایی برای مدیریت این بحران بررسی شود.

همزمان، «مایکل ابلینگ» وزیر اقتصاد ایالت راینلند-فالتز، خواستار تسریع در اجرای طرح لایروبی و افزایش عمق بخش‌هایی از رودخانه راین شده و تأکید کرده است این مسیر راهبردی باید در تمام طول سال قابلیت بهره‌برداری داشته باشد.

براساس اعلام «ریکو لومان» اقتصاددان مؤسسه ING، رودخانه راین حدود 80 درصد حمل‌ونقل آبراه‌های داخلی آلمان را به خود اختصاص داده و سالانه حدود 285 میلیون تن کالا از طریق این مسیر جابه‌جا می‌شود.

صنایع آلمان زیر فشار کاهش سطح آب

بندر دویسبورگ، بزرگ‌ترین بندر داخلی اروپا، اعلام کرده است ظرفیت بارگیری کشتی‌ها به حدود یک‌سوم حالت عادی کاهش یافته است.

این وضعیت موجب افزایش 50 تا 60 درصدی پهلوگیری کشتی‌ها در هفته‌های اخیر شده و بخشی از محموله‌ها به کشتی‌های کوچک‌تر، شبکه ریلی و حمل‌ونقل جاده‌ای منتقل شده‌اند.

در بخش فرآورده‌های نفتی نیز محدودیت‌های جدید باعث شده تانکرهای 110 متری تنها بین 300 تا 400 تن بارگیری کنند؛ موضوعی که تعداد سفرها و هزینه حمل را به‌طور قابل توجهی افزایش داده است.

بر اساس گزارش شرکت هلندی «Insights Global»، هزینه حمل فرآورده‌های نفتی میان کارلسروهه و بنادر آمستردام، روتردام و آنتورپ در ماه جاری به حدود 200 یورو برای هر تن رسیده که رکورد قبلی 130 یورو در هر تن در آگوست 2022 را پشت سر گذاشته است.

این افزایش هزینه‌ها در شرایطی به صنایع آلمان تحمیل می‌شود که بسیاری از تولیدکنندگان این کشور هم‌اکنون نیز با هزینه‌های بالای انرژی، رقابت فشرده جهانی و تعرفه‌های آمریکا روبه‌رو هستند.

صنایع بزرگ به دنبال راهکارهای جایگزین

شرکت فولادسازی تیسنکروپ برای حفظ جریان تأمین مواد اولیه و انتقال محصولات خود، استفاده از کشتی‌های کم‌عمق را در دستور کار قرار داده است.

شرکت شیمیایی BASF نیز که مجتمع بزرگ تولیدی خود را در لودویگسهافن و در حاشیه رودخانه راین مستقر کرده، با مشکلات مشابهی مواجه شده است.

شرکت کووسترو نیز اعلام کرده اختلال در حمل‌ونقل رودخانه‌ای بر روند تأمین مواد اولیه و تولید در برخی واحدهای این شرکت تأثیر گذاشته است. این شرکت بیش از 30 درصد محصولات تولیدی خود را از طریق رودخانه راین حمل می‌کند و حدود 75 درصد مواد اولیه مورد نیازش نیز از همین مسیر تأمین می‌شود.

شرکت لانکسس نیز شرایط فعلی را «بسیار دشوار» توصیف کرده و اعلام کرده است محدودیت تردد بارج‌ها و غیرقابل دسترس شدن برخی اسکله‌ها، روند حمل مواد اولیه و محصولات را با اختلال مواجه کرده است.

در بخش پالایش نیز شرکت شل از افزایش استفاده از ظرفیت‌های ذخیره‌سازی و انتقال بخشی از محموله‌ها به شبکه ریلی، جاده‌ای و خطوط لوله خبر داده است.

جایگزین‌های پرهزینه برای حمل‌ونقل رودخانه‌ای

با وجود تلاش صنایع برای انتقال بخشی از محموله‌ها به جاده و راه‌آهن، این گزینه‌ها نیز با محدودیت‌های جدی مواجه هستند.

آلمان همچنان با کمبود مزمن رانندگان کامیون روبه‌رو است و افزایش قیمت سوخت در پی تحولات خاورمیانه نیز هزینه حمل‌ونقل جاده‌ای را افزایش داده است.

از سوی دیگر، شبکه ریلی این کشور نیز با محدودیت ظرفیت مواجه است. شرکت دولتی DB Cargo اعلام کرده است با همکاری مشتریان خود در تلاش است راهکارهای عملی را در چارچوب ظرفیت موجود شبکه ریلی ارائه کند.

خشکسالی؛ تهدیدی برای رشد اقتصادی آلمان

«کارستن برزسکی» اقتصاددان مؤسسه ING هشدار داده است خشکسالی سال 2018 حدود 0.3 درصد از رشد اقتصادی آلمان را کاهش داد و با توجه به شرایط کنونی، احتمال دارد پیامدهای اقتصادی خشکسالی امسال حتی شدیدتر باشد.

به گفته وی، پایین‌ترین سطح آب رودخانه راین معمولاً در ماه‌های سپتامبر یا اکتبر ثبت می‌شود، اما سطح آب در هفته جاری به پایین‌ترین حد خود رسیده و پیش‌بینی‌ها نیز از تداوم کمبود بارندگی حکایت دارد.

برزسکی با اشاره به شکنندگی روند بهبود اقتصاد آلمان تأکید کرد اگر شرایط خشکسالی ادامه یابد، این بحران می‌تواند ضربه دیگری به اقتصادی وارد کند که پس از یک دوره طولانی رکود، تازه نشانه‌هایی از بازگشت به رشد را تجربه می‌کند.