به گزارش اقتصادنیوز، بازار جهانی نفت در حالی وارد مرحله تازه‌ای از تنش‌های ژئوپلیتیکی شده که امنیت یکی از مهم‌ترین شریان‌های انتقال انرژی جهان بیش از هر زمان دیگری زیر سؤال رفته است.

براساس گزارش بلومبرگ، در شرایطی که حملات و تهدیدهای حوثی‌ها علیه کشتی‌های تجاری در دریای سرخ ادامه دارد، شرکت‌های کشتیرانی و صادرکنندگان بزرگ نفت به‌تدریج در حال بازنگری در مسیرهای سنتی حمل‌ونقل خود هستند؛ تصمیمی که می‌تواند زنجیره تأمین انرژی را با اختلال و هزینه‌های مضاعف روبه‌رو کند.

تشدید ریسک‌های امنیتی در دریای سرخ

اکنون شواهد رهگیری دریایی از تغییر مسیر چند نفتکش غول‌پیکر متعلق به عربستان سعودی حکایت دارد؛ نفتکش‌هایی که به‌جای عبور از گلوگاه راهبردی باب‌المندب، مسیر طولانی دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کرده‌اند. این تغییر مسیر که دست‌کم دو هفته به زمان سفر دریایی اضافه می‌کند، نه‌تنها نشانه تشدید ریسک‌های امنیتی در دریای سرخ است، بلکه می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل، قیمت نفت و چشم‌انداز عرضه جهانی انرژی نیز اثرگذار باشد.

 دست‌کم شش نفتکش عربستان سعودی در حال دور شدن از گلوگاه راهبردی باب‌المندب هستند و به نظر می‌رسد سفری کم‌سابقه را از مسیر قاره آفریقا آغاز کرده‌اند؛ اقدامی که در پی تهدیدهای نیروهای حوثی، حمل‌ونقل دریایی در دریای سرخ را با اختلال جدی مواجه کرده است.

بر اساس داده‌های رهگیری کشتی‌ها، دو نفتکش غول‌پیکر نفت خام (VLCC) با نام‌های Hazm و Dilam مقصد خود را جبل‌الطارق اعلام کرده‌اند؛ بندری که یکی از مهم‌ترین مراکز سوخت‌گیری کشتی‌ها در دریای مدیترانه به شمار می‌رود.

چهار نفتکش دیگر شامل Ghinah، Laynah، Salam و Burqan نیز بنادر دوربان و خلیج آلگوآ در آفریقای جنوبی را به‌عنوان مقصد یا ایستگاه بین‌راهی اعلام کرده‌اند؛ بنادری که معمولاً کشتی‌هایی که سفرهای بین‌قاره‌ای انجام می‌دهند از آن‌ها عبور می‌کنند.

تغییر مسیر صادرات نفت عربستان؛ دو هفته تأخیر برای دور زدن باب‌المندب

عربستان سعودی پیش‌تر بخشی از صادرات نفت خام خود به مقصد آسیا را از بندر ینبع در ساحل دریای سرخ به پایانه سیدی کریر مصر در ساحل مدیترانه منتقل کرده بود؛ جایی که ریاض در حال بررسی سازوکار جدیدی برای قیمت‌گذاری نفت است تا خریداران آسیایی بتوانند محموله‌های خود را از آنجا تحویل بگیرند.

با این حال، عبور نکردن از مسیر کوتاه باب‌المندب و انتخاب مسیر طولانی‌تر از اطراف قاره آفریقا، احتمالاً دست‌کم دو هفته به زمان سفر این نفتکش‌ها اضافه خواهد کرد.

تمام این نفتکش‌های غول‌پیکر متعلق به شرکت ملی کشتیرانی عربستان بحری (Bahri) هستند. این شرکت تاکنون به درخواست بلومبرگ برای اظهار نظر درباره تغییر مسیر کشتی‌ها پاسخی نداده است.

شش ابرنفتکش عربستان سعودی در ورودی دریای سرخ، پس از آنکه روز پنج‌شنبه مقصد خود را تغییر دادند، در حال حرکت به سمت جنوب مشاهده شدند.

تهدید حوثی‌ها، معادلات حمل‌ونقل نفت را تغییر داد

تهدید حوثی‌ها مبنی بر حمله به کشتی‌هایی که به بنادر عربستان سعودی در دریای سرخ رفت‌وآمد می‌کنند، مالکان کشتی‌ها را وادار کرده است درباره عبور از تنگه باریک باب‌المندب تجدیدنظر کنند.

با این حال، برخی نفتکش‌ها همچنان از این مسیر عبور می‌کنند؛ از جمله کشتی‌هایی با پرچم چین و پاکستان. در مقابل، برخی دیگر حتی مسیر خود را از تنگه هرمز تغییر داده‌اند و به نظر می‌رسد به دنبال فرصت‌های سودآورتر در بازار حمل‌ونقل دریایی هستند.

دو نفتکش غول‌پیکر خالی روز پنج‌شنبه پس از تخلیه محموله‌های خود در نزدیکی تنگه هرمز، از طریق باب‌المندب وارد دریای سرخ شدند.

نفتکش Gabon Prosperity که متعلق به گروه کره‌ای Sinokor است، مقصد خود را کانال سوئز اعلام کرده و نفتکش Rain Cubic نیز در حال حرکت به سمت همین مسیر است؛ در حالی که اطلاعات رهگیری، مالکیت چینی آن را نشان می‌دهد.

افزایش تردد در باب‌المندب؛ هرمز همچنان خلوت‌تر از معمول

بر اساس داده‌های شرکت Kpler، روز پنج‌شنبه در مجموع ۲۶ کشتی حامل کالا از دو جهت از تنگه باب‌المندب عبور کردند، در حالی که تنها دو کشتی به‌صورت آشکار از تنگه هرمز عبور کردند.

البته این آمار ممکن است با دریافت اطلاعات تکمیلی اصلاح شود، اما داده‌ها نشان می‌دهد پس از یک دوره کاهش فعالیت، انتقال نفت از خلیج فارس توسط نفتکش‌هایی که فرستنده‌های شناسایی (AIS) خود را خاموش کرده‌اند، دوباره در حال افزایش است.

روز جمعه نیز ابرنفتکش Noble با پرچم هنگ‌کنگ که به‌طور کامل از نفت خام عراق بارگیری شده بود، به‌صورت آشکار خروج خود از خلیج فارس را اعلام کرد.

آخرین تحولات حمل‌ونقل نفت در هرمز و دریای سرخ

تنگه هرمز، خلیج فارس و دریای عمان

نفتکش‌های غول‌پیکر Angola B و Spain B، نفتکش سوئزمکس Imola و نفتکش فرآورده‌های نفتی Al Salam که حامل محموله‌هایی از امارات، عربستان سعودی و عراق بودند، بدون روشن بودن سامانه‌های شناسایی خود از تنگه هرمز عبور کرده و وارد دریای عمان شدند.

کشتی حمل گاز طبیعی مایع Al Areesh در حالی که مقصد خود را پاکستان اعلام کرده بود، هنگام نزدیک شدن به دریای عرب تغییر مسیر داد و اکنون در نزدیکی سواحل عمان قرار دارد.

جنوب دریای سرخ

روز پنج‌شنبه ۲۶ کشتی کالایی از دو جهت از تنگه باب‌المندب عبور کردند؛ این رقم یک روز قبل ۲۷ کشتی بود.

تنها نفت خام روسیه از این گلوگاه خارج شد که حجم آن حدود ۷۷۰ هزار بشکه برآورد شده است، هرچند احتمال دارد برخی کشتی‌ها با خاموش کردن سامانه‌های شناسایی از این مسیر عبور کرده باشند.

شمال دریای سرخ

شرکت‌های بیمه مستقر در لندن محدوده اعمال حق بیمه ریسک جنگ را در دریای سرخ به سمت شمال گسترش داده‌اند، هرچند این محدوده هنوز به آب‌های مصر نرسیده است.

نفتکش غول‌پیکر Agios Nikolas که تحت مدیریت شرکت Sinokor قرار دارد، پس از تغییر برنامه قبلی خود که مقصد آن آمریکا اعلام شده بود، اکنون به سمت پایانه سیدی کریر مصر در حرکت است.

پنج نفتکش غول‌پیکر حامل نفت شامل Olympic Luck، DHT Gazelle، Bidbid، Front Empire و VL Prosperity در نزدیکی سیدی کریر متوقف شده‌اند.

نفتکش DHT Mustang نیز روز پنج‌شنبه در حالی که به‌طور کامل بارگیری شده بود، بندر سیدی کریر را ترک کرد، اما مقصد نهایی آن هنوز مشخص نیست.