به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بازار لوازم خانگی در کشور این روزها حال و هوای عجیبی دارد؛ از یک‌سو قیمت‌ها تقریبا در همان سطح قبلی مانده و خبری از جهش تازه نیست، اما از سوی دیگر، فروش هم به‌شدت افت کرده و فعالان این حوزه از رکود صددرصدی حرف می‌زنند. به گفته برخی فروشندگان و فعالان بازار، اگرچه تولیدکننده‌ها قیمت رسمی محصولات را پایین نیاورده‌اند، اما برای حفظ جریان فروش ناچار شده‌اند به جای کاهش نرخ، سراغ تخفیف و فروش شرایطی بروند؛ سیاستی که نشان می‌دهد فشار رکود بیش از آن است که با روش‌های معمول جبران شود.

در این میان، یکی از مهم‌ترین مشکلات بازار، افزایش فروش چکی و اعتباری از سوی شرکت‌هاست. گزارش‌ها نشان می‌دهد عمده‌فروشی‌ها و شرکت‌های پخش، کالا را با چک‌های چهار تا هشت‌ماهه عرضه می‌کنند؛ اقدامی که اگرچه در ظاهر به گردش کالا کمک می‌کند، اما در واقع نشانه کمبود نقدینگی و سخت‌تر شدن فروش نقدی است. وقتی بازار توان خرید فوری ندارد، فروشنده و تولیدکننده هم ناچار می‌شوند برای ادامه فعالیت، به فروش مدت‌دار تن بدهند؛ حتی اگر این روش ریسک مالی بالایی داشته باشد.

اما شاید مهم‌ترین اتفاقی که این روزها در بازار لوازم خانگی دیده می‌شود، پدیده "زیرفروشی" باشد. برخی خریداران، به‌ویژه از سراها و فروشگاه‌های بزرگ، کالا را به‌صورت اقساطی یا شرایطی تهیه می‌کنند و بعد همان محصول را با 40 تا 60 درصد زیر قیمت کارخانه در بازار می‌فروشند. به بیان دیگر، کالایی که مثلا 100 میلیون تومان ارزش دارد، در بازار آزاد تا 60 میلیون تومان هم عرضه می‌شود. این موضوع نه‌تنها به سود فروش رسمی و شبکه توزیع ضربه می‌زند، بلکه قیمت‌گذاری واقعی در بازار را هم به‌هم می‌ریزد و فضای رقابت را ناسالم می‌کند.

این نوع فروش، از نگاه فعالان بازار، نتیجه مستقیم رکود و فشار مالی بر مصرف‌کننده است. وقتی خریدار توان پرداخت نقدی ندارد، به سمت خرید اقساطی می‌رود؛ اما برخی از همین خریداران، به‌جای نگه داشتن کالا برای مصرف، آن را سریع‌تر از موعد وارد بازار می‌کنند تا نقدینگی به دست آورند. نتیجه این رفتار، افزایش عرضه غیررسمی با قیمت‌های پایین‌تر و در نهایت، افت بیشتر ارزش کالا در بازار است. این چرخه به‌تدریج به ضرر همه تمام می‌شود؛ هم تولیدکننده، هم فروشنده رسمی و هم حتی خود مصرف‌کننده نهایی.

از سوی دیگر، فروشندگان هم تمایل چندانی به فروش اقساطی گسترده ندارند. دلیلشان روشن است: با قیمت‌های فعلی، کالاهایی مثل یخچال 250 میلیون تومانی یا سایر محصولات گران‌قیمت، اگر شرایطی فروخته شوند، ریسک بالایی دارند. فروشنده می‌ترسد کالایی را از انبار خارج کند و بعد به هر دلیل نتواند جای آن را دوباره پر کند یا پولش را در زمان مقرر بگیرد. به همین خاطر، بسیاری از مغازه‌داران ترجیح می‌دهند یا فروش نقدی داشته باشند یا فقط در قالب شرایط محدود و با احتیاط زیاد معامله کنند.

نکته مهم دیگر این است که برخلاف تصور عمومی، در بازار لوازم خانگی فعلا خبری از کاهش جدی قیمت‌ها نیست. تولیدکننده‌ها قیمت را پایین نیاورده‌اند و بیشتر روی تخفیف‌های موردی یا فروش شرایطی مانور می‌دهند. این یعنی ساختار اصلی قیمت همچنان سر جای خود باقی مانده، اما بازار واقعی، به‌خاطر نبود تقاضا و فشار معیشتی، عملا از حرکت ایستاده است. به همین دلیل است که بسیاری از فعالان این حوزه از رکود کامل صحبت می‌کنند؛ رکودی که نه با کاهش رسمی قیمت حل شده و نه با افزایش فروش اعتباری توانسته جان بگیرد.

به صورت کلی بازار لوازم خانگی این روزها بیش از هر چیز با سه مشکل اصلی دست‌وپنجه نرم می‌کند: کمبود نقدینگی، فروش چکی طولانی‌مدت و زیرفروشی گسترده در بازار آزاد. ادامه این روند می‌تواند به تضعیف بیشتر شبکه رسمی فروش، کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان و بی‌اعتمادی بیشتر در بازار منجر شود. تا زمانی که قدرت خرید مصرف‌کننده بالا نرود و سازوکارهای فروش اعتباری و توزیع سامان پیدا نکند، بعید است این بازار از رکود عمیق فعلی خارج شود.

 انتهای پیام/