به گزارش خبرگزاری مهر از وزارت راه و شهرسازی، نوید پاک‌نژاد مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی در نشست هم اندیشی تشکل های حرفه ای حوزه ساخت و ساز با وزیر راه و شهرسازی، طرح «پیشران تحول فناورانه و صنعتی‌سازی در صنعت ساختمان و شهرسازی ایران» اظهار کرد: این پروژه در راستای ماده ۱۱۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت و با هدف هم‌افزایی میان بخش‌های صنعت، معدن و مسکن طراحی شده است.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی صنعت ساختمان گفت: این صنعت به‌عنوان یک صنعت پیشران، با بیش از ۲۰ صنعت اصلی و ۱۵۰ صنعت پیشین و پسین در ارتباط است و هرگونه تحرک در آن موجب فعال شدن کل زنجیره، ایجاد ارزش افزوده و اشتغال می‌شود.

طرح پیشران تحول فناورانه و جایگاه راهبردی صنعت ساختمان

مشاور معاونت مسکن و ساختمان هدف اصلی این طرح را کاهش هزینه ساخت، ارتقای کیفیت و ایمنی ساختمان‌ها، تسریع در زمان اجرا و افزایش بهره‌وری مالی عنوان کرد و با اشاره به ضرورت‌های زیست‌محیطی آن تأکید کرد: این طرح با توجه به ناترازی‌های موجود، بر صرفه‌جویی در انرژی و آب تمرکز دارد و از دیگر اهداف آن، تقویت تقاضا برای صنایع فناورانه و ارتقای تاب‌آوری ملی است.

پاک‌نژاد با اشاره به پشتوانه قانونی پروژه گفت: این طرح در چارچوب ماده ۱۱۹ برنامه هفتم پیشرفت و در ارتباط با مواد ۲، ۴۹، ۴۷، ۵۵ بند «الف» و ۹۹ این قانون تدوین شده و علاوه بر تحقق اهداف توسعه پایدار، به دنبال ارتقای تاب‌آوری و رشد اقتصادی کشور است.

چالش‌های صنعت ساختمان و ضرورت تحول در ساخت‌وساز

وی با اشاره به چالش‌های موجود اظهار کرد: حدود ۳۰ درصد از بافت‌های شهری کشور را بافت‌های فرسوده تشکیل می‌دهد. همچنین کمبود مسکن متناسب با توان اقتصادی خانوار، ساخت‌وساز غیرصنعتی و سنتی و هدررفت منابع در حوزه انرژی، مصالح و زمان از مهم‌ترین مشکلات فعلی است. در ضمن نبود سیاست‌گذاری نوآورانه برای استفاده از فناوری‌های نوین در طراحی، اجرا و نگهداری ساختمان و همچنین ناهماهنگی میان نظام شهری، شهرسازی و مدیریت شهری از دیگر چالش‌های اساسی است.

مشاور معاونت مسکن و ساختمان در ادامه تأکید کرد: هدف این طرح، تحول فناورانه در زنجیره تولید ساختمان و شکل‌گیری الگوی ساخت صنعتی است و فراهم‌سازی زمینه سرمایه‌گذاری در گام‌های بعدی اجرای طرح است.

اهداف کلان طرح در نوسازی و صنعتی‌سازی بافت‌های شهری

پاک‌نژاد افزود: بر اساس این طرح، نوسازی هوشمند و فناورانه بافت‌های فرسوده در مقیاس ملی، ارتقای کیفیت طراحی و ساخت شهری، افزایش بهره‌وری انرژی، کاهش زمان و هزینه ساخت، بهبود ایمنی و افزایش عمر ساختمان از اهداف کلیدی به شمار می‌رود. همچنین افزایش سهم فناوری، نوآوری و شرکت‌های دانش‌بنیان در زیست‌بوم صنعت ساختمان و زنجیره تأمین مورد تأکید قرار گرفته است.

وی در خصوص بخش تأمین مالی طرح گفت: با استفاده از ظرفیت‌های صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق ملی مسکن و بازار سرمایه، ابزارهایی مانند فکتورینگ، قراردادهای بلندمدت خرید و پیش‌فروش مبتنی بر تولید فعال خواهد شد تا ابزارهای متنوع مالی در اختیار اجرای طرح قرار گیرد.

بررسی، دو کارگروه «تعیین و بررسی صلاحیت» و «تأمین مالی» برای ارزیابی و تخصیص مشوق‌ها تشکیل می‌شود.

بروندادهای اجرایی طرح پیشران تحول فناورانه در صنعت ساختمان

مشاور معاونت مسکن و ساختمان با اشاره به برونداد اجرایی این طرح گفت: ایجاد و توسعه کارخانه‌های صنعتی‌سازی و فناوری‌های نوین ساخت، شکل‌گیری شهرک‌های تخصصی مصالح نوآورانه و پیشرفته، توسعه پلتفرم‌های بازار تهاتر مصالح و ایجاد مراکز لجستیکی و ترانزیتی مصالح و نهاده‌های ساختمانی برای صادرات و جابه‌جایی در سطح کشور پیش‌بینی شده است.

پاک‌نژاد در پایان نیز به پیشنهاد استفاده از ظرفیت براون‌فیلدها، فضاهای بافت‌های فرسوده، پادگان‌ها و فضاهای شهری جدید تحت عنوان مجتمع‌های فناورانه که ترکیبی از مسکن، خدمات و اشتغال با استفاده از مصالح نوین و فناوری‌های صنعتی‌سازی اشاره کرد.

سازوکارهای تأمین مالی و مشوق‌های قانونی طرح صنعتی‌سازی

به گفته مشاور معاونت مسکن و ساختمان در این طرح، بخشی از ظرفیت‌های قانونی موجود در حوزه تأمین زمین برای طرح های پیشران، معافیت‌های گمرکی و تعرفه‌ای مورد استفاده قرار خواهد گرفت و بخشی دیگر در قالب آیین‌نامه صنعتی‌سازی در دولت و بخشی نیز در شورای عالی مسکن برای تصویب ارائه می‌شود. تخصیص زمین برای اجرای پروژه‌های پیشران از محورهای اصلی این بخش است.

پاک‌نژاد یادآور شد: این طرح هم‌زمان بر هر دو بخش عرضه و تقاضای بازار فناوری و محصولات ساختمانی تمرکز دارد و برای نخستین‌بار هر دو سمت زنجیره تولید و مصرف در یک چارچوب واحد دیده می‌شود.

اصلاح مقررات، توسعه ابزارهای مالی و راه‌اندازی سامانه تفصا

وی در ادامه یادآور شد: اصلاحات در حوزه مقررات ملی ساختمان، مالیات، عوارض ساخت، بیمه تأمین اجتماعی و تسهیلات به‌صورت موازی در حال پیگیری است. همچنین ابزارهای جدید مالی شامل فکتورینگ، خرید بلندمدت و مشارکت در تولید در دستور کار قرار دارد.

بر اساس اعلام ارائه‌دهنده طرح، سامانه «تفصا» با عنوان «تحول فناورانه و صنعتی‌سازی ایران» ظرف هفته‌های اتی آماده و فراخوان آن منتشر خواهد شد که در این سامانه، سرمایه‌گذاران پیشنهادهای خود را ثبت می‌کنند.