به گزارش خبرنگار پارلمانی خبرگزاری تسنیم، با گذشت بیش از چهار دهه از تأسیس مجلس شورای اسلامی، تعداد نمایندگان زن در ادوار مختلف نوسان داشته و حضور آنان در «هیئت‌رئیسه»، یعنی بالاترین پست‌های مدیریتی و اجرایی مجلس، با بحث و بررسی همراه بوده است.

علی‌رغم کاندیداتوی چندین نماینده زن برای پست‌های هیئت‌رئیسه در انتخابات‌های آغازین هر دوره، هیچ‌یک از آنان تا قبل از دوره ششم مجلس موفق به کسب آرای لازم از نمایندگان علنی نشدند.

تا قبل از دوره دوازدهم مجلس، فقط دو نماینده زن در مجلس ششم موفق شده بودند که به عضویت هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی درآیند.

سهیلا جلودارزاده نماینده تهران در مجلس ششم به مدت 4 سال (تمام دوران این مجلس) به عنوان دبیر عضو هیئت‌رئیسه بود. شهربانو امینی نماینده ارومیه نیز در سال چهارم مجلس ششم توانست با رأی نمایندگان به عنوان دبیر در ترکیب هیئت‌رئیسه قرار بگیرد.

از پایان مجلس ششم (سال 1383) تا به امروز (خرداد 1405)، هیچ نماینده زنی نتوانسته بود به هیئت‌رئیسه دائم راه یابد. یعنی در مجالس هفتم، هشتم، نهم، دهم، یازدهم و سال‌های اول و دوم مجلس دوازدهم، ترکیب هیئت‌رئیسه کاملاً مردانه بوده است.

هیئت‌رئیسه سنی: در برخی دوره‌ها، نمایندگان زن به دلیل سن پایین یا بالا، عضو هیئت‌رئیسه سنی (که موقت و برای افتتاحیه است) بوده‌اند؛ مثلاً نفیسه فیاض‌بخش (مجلس چهارم)، فاطمه حسینی و سمیه محمودی (مجلس دهم) در این جایگاه قرار داشتند، اما این با هیئت‌رئیسه دائم که با رأی‌گیری انتخاب می‌شود، متفاوت است.

وضعیت فعلی (مجلس دوازدهم)

در انتخابات هیئت‌رئیسه مجلس دوازدهم (که اکنون در سال سوم آن هستیم)، چندین نماینده زن کاندیدای پست‌های دبیری شدند که  از میان آنها سمیه رفیعی توانست با 105 رأی به عنوان دبیر هیئت رئیسه مجلس دوازدهم در اجلاسیه سوم انتخاب شود.

هیئت رئیسه مجلس دارای 12 صندلی است که از این 12 صندلی یک جایگاه برای رئیس و 2 جایگاه برای نواب رئیس و 6 جایگاه نیز به دبیران هیئت رئیسه اختصاص دارد، همچنین 3 جایگاه نیز متعلق به ناظران هیئت رئیسه است که در انتخابات امروز سمیه رفیعی با 105 به عنوان ششمین ناظر هیئت رئیسه مجلس انتخاب شد.

در دوره فعلی مجلس، 14 نماینده زن حضور دارند که در مقایسه با مردان نماینده، سهمی 5 درصدی از صندلی‌های مجلس را به خود اختصاص داده‌اند. از این 14 نماینده، در انتخابات سال سوم هیئت رئیسه مجلس، 2 نفر سمیه رفیعی و زینب قیصری نمایندگان تهران برای تصاحب صندلی‌های دبیری هیئت رئیسه کاندیدا شده بودند.

به گزارش تسنیم، طبق ماده 12 آیین نامه داخلی مجلس، اعضای هیات رئیسه مجلس برای مدت یک‌سال انتخاب می‌شوند و انتخابات بعدی در سالروز انتخابات هیات رئیسه برگزار خواهد شد.

بر این اساس، اولین انتخابات هیات رئیسه مجلس دوازدهم در 8 خرداد 1403 و دومین انتخابات در 6 خرداد 1404 انجام شد. امروز نیز انتخابات هیات رئیسه در اجلاسیه سوم، برگزار شد.