پلتفرم کارزار که از ابتدای جنگ تا امروز ۵۵۰ هزار امضا در اعتراض به قطع و طبقاتی کردن اینترنت جمع‌آوری کرده از هفته‌ها قبل از مسئولان مرتبط دعوت کرد تا در «نشست ویژه اینترنت» شرکت کنند. نشستی که برای پاسخ‌گویی درباره محدودیت‌ها ترتیب داده شده بود. اما در نهایت به گفته حامد بیدی، مدیرعامل کارزار، خیلی از مدعوین به این مراسم نیامدند. با این حال در این مراسم ده‌ها نفر از کارشناسان و کنشگران اینترنت و حوزه‌های مختلف حضور داشتند که از زاویه دیدهای مختلفی درباره این موضوع صحبت کردند.

وحید فرید، کارشناس اینترنت گفت: «ما تجربه قطعی اینترنت را در دولت‌هایی داشتیم که به ظاهر حامی اینترنت بودند. زیرساخت قطع کردن اینترنت محصول دولت روحانی است. تمامی زیرساخت‌های قطعی در دولت‌های اصلاح‌طلب شکل گرفته است. در اوج اعتراضات ۱۴۰۱ ما قطعی اینترنت نداشتیم. تفاوت قطعی امروز با قبل این است که ما امروز در وضعیت شات‌داون هستیم و به‌صورت موردی وایت‌لیست درست شده؛ مثل گوگل یا گیت‌هاب که بعد از ۵۰ و ۶۰ روز دسترسی به آن‌ها باز شد. حالا هم که اینترنت طبقاتی با نام شیک پرو را بین جامعه توزیع کرده‌اند.»

اجرای شبکه ملی اطلاعات در دولت روحانی شروع شد. ابتدا هدف آن همین بود که سرعت دسترسی ما به امکانات داخلی را افزایش دهد. هدف به نظر زیبایی می‌رسید اما همین پروژه باعث شد که هر زمان بخواهند سوییچ‌های داخلی را ببندند. پروژه اینترنت پرو اجازه می‌دهد که بخشی از nodeهای ما به اینترنت جهانی وصل و بعد منجر به نفوذ شود.

- وحید فرید، کارشناس اینترنت

این کارشناس شبکه در ادامه نیز گفت: «کسب‌وکاری که اینترنت می‌گیرد از نظر مردم رانتی است و روی حقوق مردم پا گذاشته. حاکمیت با قطع اینترنت به جامعه سیگنال ناامنی می‌دهد. من به‌عنوان شهروند این احساس ناامنی را دریافت و دارایی‌هایم را از سیستم خارج می‌کنم.»

محمدمهدی، حبیبی مدیرعامل NGO فضای مجازی پاک (فمپ)، که مواضعی مخالف اغلب حاضرین داشت بیان کرد: «شنیدن حرف‌های مخالفان بسیار مهم است. من هم می‌پذیرم که در سال‌های اخیر متاسفانه افرادی که از بعد اکادمیک می‌خواهند به موضوع بپردازند به خاطر جو شکل گرفته و فشارهایی که روی مردم هست مورد هجوم قرار می‌گیرند. من از شما می‌خواهم که خودتان را جای ما بگذارید. همان‌طور که می‌بینید بسیاری از مهمان‌های جبهه مخالفی که دعوت شدند تشریف نیاوردند. وقتی طرف مقابل فضاها را علیه خود ببینید، اینجاها نمی‌آید.»

مدیرعامل NGO اینترنت پاک گفت: «برخی می‌گویند شبکه ملی اطلاعات منجر به فیلترینگ می‌شود. بیایید تصور کنیم اگر مردم خرید نکنند حاکمیت مجبور به برداشتن فیلترینگ می‌شوند ولی چرا این اتفاق نمی‌افتد؟ چون شبکه ملی اطلاعات به نیاز مردم جواب می‌دهد. مردم می‌فهمند وقتی به نیاز من پاسخ داده می‌شود دیگر نیاز به مهاجرت به سکوهای دیگر نیست.»

مدیرعامل NGO اینترنت پاک با تاکید بر این که آن‌ها در تلاش هستند نیاز همه افراد را درک کنند افزود: «ما کل کامنت‌های زومیت را در مطلبی که درباره قطعی اینترنت نوشته بودند تحلیل دیتا کردیم. من از لفظ اینترنت اضطراری دفاع می‌کنم چراکه اینترنت طبقاتی یعنی فرودستی و فرادستی. ولی اگر شما مبتنی بر نیاز کسی به آن‌ها اینترنت دادی دیگر آن طبقاتی نیست. در شرایط بحران، آن کسی که زندگی او دچار اختلال شده باید اینترنت داشته باشد.»

او با اشاره به اعتراضات دی‌ماه گفت: «عموم مردم اگر زیستشان در شبکه‌های داخلی باشد دیگر نمی‌شود شبکه‌سازی کرد. شما اگر از اینترنت بین‌الملل استفاده‌ای می‌کنی، به خودت مربوط است و من حق ندارم وارد حوزه شما شوم. اما اگر بعد اجتماعی پیدا کرد دیگر نمی‌توانی بگویی فقط مربوط به خودت است. شکل‌دهی به یک شبکه شورش در دی‌ماه چیزی بود که در اینستاگرام اتفاق افتاد. اینترنت که قطع شد دیگر حلقه‌های پرتعداد در اینستاگرام هم فروکش کرد.»

او برای استدلال خود این‌طور گفت: «ما بیانیه دادیم و گفتیم از  تصمیم حاکمیت دفاع می‌کنیم. اگر دولت می‌گوید امنیت نیست و به این خاطر اینترنت را بسته این مشکل من نیست. برود امنیت را تامین کند.»

او همچنین از اینترنت طبقاتی به این شکل دفاع کرد: «طبقه‌بندی باید باشد و سطح دسترسی ما و بچه‌ها فرق کند. حاکمیت ممکن است بگوید به هر دلیلی تلگرام را فیلتر می‌کند. این هم طبقه‌بندی است. از قضا سناریو درخواست اینترنت پرو از سمت کسب‌وکارهای خصوصی شروع شد تا در شرایط قطعی اینترنت دسترسی آن‌ها قطع نشود. ولی خروجی طراحی آن جلسه بدون حضور بخش خصوصی بود. اینترنت حق همه است ولی یک گروه از کاربران اگر اینترنت نداشته باشد می‌میرند.»

محمد کشوری، کارشناس اینترنت در مخالفت با اظهارات دو کارشناس قبلی گفت: «دوستان امروز کاری می‌کنند که اگر فردا خواستیم برای کنترل مردم و از روی خیرخواهی برای بچه‌ها کاری کنیم، مردم دیگر نخواهند. آنجا جایی است که وارد فضای غیرخطی و نامناسبی می‌شویم.»

این کنشگر حوزه اینترنت با مقایسه تعداد فالوئرهای اینستاگرام بی‌بی‌سی فارسی و عربی بیان کرد: «بی‌بی‌سی فارسی ۲۰ میلیون و بی‌بی‌سی جهانی ۴ میلیون فالور دارد. علت پارادایم غلط و اصلی‌ترین صدا‌و‌سیما باعث شده که مسئله به بیرون و ماهواره برود. باید دید با قطعی اینترنت امنیت به چه قیمتی به دست می‌آید؟ بله اگر اتوبان را ببندیم تصادف نمی‌شود.»

او افزود: «در حالی که شبکه ملی باید باعث افتخار باشد تبدیل به یک کثافت غیرقابل دفاع شده است. در اینترنت پرو درد پول است و می‌خواهند اینترنت را گران‌تر بفروشند که در نهایت همه یک گیگ اینترنت را ۴۰ هزار تومن بگیرند.»

سبحان یحیائی، استاد ارتباطات دانشگاه علامه‌طباطبایی، در ادامه این نشست گفت: «در سیستم حکمرانی که همواره نگران برملا شدن وضعیت مشروعیت خود است، طلب اصلی ما شفافیت است. ما حق اینترنت را ذیل یک حق کنترل داده باید بفهمیم. حکمرانی که همواره نگران برملا شدن وضعیت مشروعیت خود است اینترنت را هم قطع می‌کند.»

او در اشاره به اظهارات یکی از حاضرین به تاثیر اینستاگرام در دی‌ماه گفت: «ما مخالفتی با مجازات کسی که جرمی انجام داده، سرباز نیروی انتظامی را سر بریده نداریم. ممکن است درباره نوع مجازات و اعدامش مخالفت کنیم که بحث دیگریست. شما می‌گویید یکی جاسوس بوده، یکی قاتل بوده ولی ما هم باید این را بدانیم. تقاضای ما هم همین شفافیت است. برای مثال شورای عالی فضای مجازی چطور به قوه چهارم تبدیل شد وقتی مخالف قانون اساسی و مصوباتش در حکم قانون است. یعنی حتی به همین قانون هم وفادار نبودند.»

یحیایی ادامه داد: «این وضعیت استثنایی قرار است پایدار شود. اینترنت پرو، صدا دادن به گروه‌های محدود و مردم نزدیک به حکومت است که حدس می‌زنند مساله امنیتی کمتری برایشان درست می‌کند. این ماجرا هم‌دست‌هایی هم دارد. از کسب‌و‌کارها تا نیروهای سیاسی که ادعای آزادی دارند و دیگران.»

سعید سوزنگر، کارشناس امنیت شبکه نیز گفت: «اینترنت یک حق شهروندی و حق شهروندی غیر قابل مذاکره است. سیستم طبقاتی پرو یا سفید از پایه و اساس غلط است. برخی از افراد اشاره به تورنت کردند. تورنت دزدی است معلوم است که در آمریکا غیرقانونی می‌شود.»