به گزارش سلامت نیوز به نقل از neurosciencenews، تا ۸۰ درصد بیماران تحت شیمی‌درمانی دچار نوعی اختلال شناختی موسوم به «مه مغزی» می‌شوند؛ وضعیتی که با فراموشی، کاهش تمرکز و دشواری در انجام چند کار همزمان همراه است.
اکنون یک کارآزمایی بالینی فاز دوم نشان می‌دهد که ورزش منظم و مصرف دوز پایین Ibuprofen می‌توانند به کاهش این مشکلات کمک کنند، هرچند ورزش اثر قوی‌تر و پایدارتری داشته است.

یافته‌های کلیدی

• برتری ورزش در تمرکز: افرادی که فقط برنامه ورزشی داشتند، عملکرد بهتری در آزمون‌های توجه نشان دادند.
• تناقض ایبوپروفن: این دارو برخی شاخص‌های شناختی را بهبود داد، اما در حافظه کلامی کوتاه‌مدت عملکرد ضعیف‌تری نسبت به گروه بدون دارو داشت.
• تأیید در زندگی روزمره: اطرافیان بیماران (خانواده و دوستان) بهبود عملکرد ذهنی را در گروه‌های دارای ورزش گزارش کردند.
• اثر جسمی برجسته: تأثیر ورزش در مجموع قوی‌تر و پایدارتر از دارو بود.

جزئیات مطالعه

در این پژوهش، ۸۶ بیمار سرطانی که در حال شیمی‌درمانی بودند و مشکلات شناختی داشتند، به چهار گروه تقسیم شدند:

1. ورزش (برنامه خانگی EXCAP) با ایبوپروفن
2. ورزش با دارونما
3. فقط ایبوپروفن
4. فقط دارونما

برنامه EXCAP شامل پیاده‌روی و تمرینات مقاومتی با شدت کم تا متوسط بود.

پس از ۶ هفته:

• گروه «ورزش همراه با دارونما» بهبود قابل‌توجهی در توجه داشت
• گروه «فقط ایبوپروفن» هم بهبودهایی نشان داد، اما کمتر
• گروه‌های دارای ورزش، بهبود محسوسی در عملکرد شناختی از دید اطرافیان داشتند

چرا ورزش مؤثرتر است؟

هر دو مداخله (ورزش و ایبوپروفن) التهاب را کاهش می‌دهند، اما از مسیرهای متفاوت. با این حال، ورزش علاوه بر کاهش التهاب، مزایای گسترده‌تری برای مغز و بدن دارد، از جمله بهبود جریان خون، افزایش فاکتورهای رشد عصبی و ارتقای عملکرد شناختی.

پاسخ به پرسش‌های مهم

آیا ورزش در دوران شیمی‌درمانی ایمن است؟

در این مطالعه، برنامه‌ای با شدت کم تا متوسط ایمن و مؤثر بود. با این حال، شرایط هر بیمار متفاوت است و باید با پزشک مشورت شود.

آیا می‌توان فقط ایبوپروفن مصرف کرد؟

ایبوپروفن برخی فواید نشان داد، اما اثر آن ناپایدار بود و حتی در برخی موارد حافظه را بدتر کرد. ورزش گزینه مطمئن‌تری است.

چرا شیمی‌درمانی روی مغز اثر می‌گذارد؟

شیمی‌درمانی می‌تواند التهاب سیستمیک ایجاد کند که از سد خونی-مغزی عبور کرده و بر نواحی مسئول توجه، حافظه و تصمیم‌گیری اثر می‌گذارد.