عطیه سادات صالحیان نویسنده رمان‌های کودک و نوجوان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر درباره دشواری‌های نگارش آثار مذهبی برای نسل نوجوان اظهار کرد: اصلِ نوشتن کاری دشوار است، اما فعالیت در حوزه کودک و نوجوان با سختی‌های مضاعف همراه است و اگر این مسیر با نگارش رمان دینی گره بخورد، پیچیدگی کار دوچندان می‌شود.

وی با اشاره به الزامات چندگانه این نوع نگارش افزود: نویسنده در این حوزه ناگزیر است هم‌زمان چند ملاحظه را رعایت کند؛ از یک‌سو پایبندی به اصول و مبانی دینی و از سوی دیگر حفظ جذابیت، به‌روز بودن و توجه به دغدغه‌های نسل جدید. نویسنده نباید تصور کند صرفاً متنی با محتوای دینی نوشته و آن را در اختیار نوجوان قرار داده است، بلکه باید همواره این نکته را مدنظر داشته باشد که مخاطب امروز، نوجوانی باهوش و آشنا با فناوری‌های نوین است.

این نویسنده تأکید کرد: پرسش اصلی برای نویسنده رمان دینی باید این باشد که نیاز نوجوان امروز چیست و آیا می‌توان این نیاز را در قالبی دینی و بدون آسیب به جذابیت اثر روایت کرد یا نه. بی‌توجهی به این مسئله، اثر را از مخاطب دور می‌کند.

جهان نویسندگی از قوه تخیل سرچشمه می‌گیرد

صالحیان با اشاره به نقش تخیل در فرآیند آفرینش ادبی گفت: جهان نویسندگی از قوه تخیل سرچشمه می‌گیرد و این عنصر یکی از پایه‌های اساسی کار نویسنده است. با این حال، به باور من، تخیل به تنهایی کفایت نمی‌کند. در آثارم تلاش کرده‌ام در کنار بهره‌گیری از تخیل، از شخصیت‌های واقعی، احادیث و روایت‌ها نیز استفاده کنم تا بستر روایت تقویت و اثرگذاری آن بیشتر شود.

وی درباره رسالت نویسنده رمان دینی برای نوجوانان بیان کرد: نویسنده باید بکوشد خلأهایی را که نوجوان با آن روبه‌روست شناسایی و تا حد امکان برطرف کند. گاه نوجوان پرسش‌های متعددی در ذهن دارد و گاه حتی لازم است نویسنده با طرح موقعیت‌های داستانی، پرسشی تازه در ذهن او ایجاد کند. این فرایند به میزان تلاش و هنر نویسنده وابسته است و بدون حضور در کنار نوجوانان و شناخت زیست روزمره آن‌ها به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

این نویسنده در بخش دیگری از سخنان خود به رویکرد ناشران اشاره کرد و گفت: معمولاً ناشران تمایل دارند مفاهیم دینی به‌صورت غیرمستقیم در متن گنجانده شود، هرچند در برخی موارد ممکن است نسبت به شیوه بیان یا پرداخت، نقدهایی نیز مطرح کنند.

نوجوان امروز به دنبال تعلیق در روایت است

صالحیان با تأکید بر تغییر ذائقه مخاطبان نوجوان خاطرنشان کرد: نوجوان امروز علاوه بر هوش بالا، به امکانات گسترده فضای مجازی دسترسی دارد و همین امر سطح توقع او را افزایش داده است. نویسنده دیگر نمی‌تواند با همان الگوهای یک دهه پیش بنویسد، زیرا با نسلی متفاوت مواجه است. در کنار شنیدن از دین، نوجوان امروز به دنبال هیجان، جذابیت و تعلیق در روایت است و این عناصر باید در ساختار داستان حضور پررنگ داشته باشد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه پرداخت شخصیت‌های مقدس در رمان‌های دینی توضیح داد: اگر منظور از شخصیت‌های مقدس، اهل‌بیت(ع) باشد، نویسنده مجاز نیست سخنی خارج از احادیث و روایت‌های معتبر بر زبان آن بزرگواران جاری کند. اما درباره دیگر شخصیت‌ها مانند اصحاب، محدودیت به آن شدت وجود ندارد و امکان پرداخت داستانی بیشتر فراهم است.

این نویسنده در پایان با اشاره به ضرورت ارتقای دانش و شناخت نویسندگان حوزه نوجوان گفت: در جایگاهی نیستم که توصیه‌ای داشته باشم، اما پیشنهادم به نویسندگان این است که نخست مطالعه مستمر و گسترده داشته باشند و دوم آنکه خود را به‌روز نگه دارند. همچنین لازم است با نگاه یک نوجوان به جهان اطراف بنگرند و در کنار نوجوانان حضور داشته باشند تا بتوانند دغدغه‌ها، زبان و نیازهای آنان را بهتر درک کنند.