سامان سلامیان پژوهشگر در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با طرح این پرسش که کدام جنگ در تاریخ تمام نشده است، گفت: دوره‌های طاعون، جنگ اول و دوم جهانی و کووید همگی تمام شدند. هر چقدر زمستان سرد و تاریک باشد، بهار راه خود را پیدا می‌کند. دنیا تغییر می‌کند، فرصت‌های زیادی نابود می‌شوند و در کنارش فرصت‌های دیگری هم به‌وجود می‌آیند. دنیا که به هم می‌ریزد، شانس‌های جدید رخ می‌نمایانند و وقتی دنیا به هم‌ می‌ریزد، پناه امن برای ما، کنار آمدن با شرایط بد است. در حقیقت، برنده شدن، مثبت بودن در شرایط بد است.

وی ادامه داد: در شرایط جنگی، حفظ آرامش خود و همچنین مراقبت از دانش‌آموزان امری ضروری است. معمولا در چنین وضعیتی فشارهای روانی به‌شدت زیاد می‌شوند و اوضاع را بدتر از چیزی که وجود دارد، می‌کنند.

این روانشناس گفت: برای حمایت از دانش‌آموزان و فرزندان در این دوران، می‌توان اقدامات متعددی انجام داد. آموزش تنظیم هیجانات از طریق روش تنفس عمیق، کشیدن نقاشی، نوشتن احساسات و خاطرات، دعا کردن و مدیتیشن که البته نیاز به تمرین مداوم دارند، بسیار مؤثر است.

وی ادامه داد: بازگرداندن عاملیت به فرزند با دادن مسئولیت متناسب با سن او، احساس قدرت و توانمندی را در او تقویت می‌کند. حواس‌پرتی سالم و تخلیه هیجانی، تأمین احساس امنیت با امیدبخشی، توجه به نگرانی‌ها و احساسات فرزند، و حفظ رویه روزانه تحصیلی و یادگیری از جمله اقدامات مهم هستند.

سلامیان گفت: تماشای فیلم و سریال، بازی‌های دسته‌جمعی غیرآنلاین و ایجاد امکان حضور فرزند در جمع دوستانش نیز می‌تواند مفید باشد.

وی یادآور شد: پر کردن «مخزن عاطفی پنهان» خانواده با محبت، احترام، شنیده‌شدن و توجه اهمیت ویژه‌ای دارد که شامل گوش دادن فعال و همدلانه، ابراز محبت هم با کلام مانند «دوستت دارم» و «برایت ارزش قائلم» و هم با رفتار مانند در آغوش گرفتن، لبخند و بوسه، وقت‌گذرانی با کیفیت، تشویق و تحسین در موفقیت‌ها و تلاش‌ها، و پذیرش احساساتی مانند ناراحتی، عصبانیت یا ترس می‌شود.

این پژوهشگر خاطرنشان کرد: می‌توان به فرزندان توضیح داد که در طول تاریخ، جنگ و بحران آثار مثبتی نیز برای انسان داشته است.

وی ادامه داد: چنانچه ویکتور فرانکل، پایه‌گذار معنی‌درمانی، می‌گوید «رنج انسان اگر معنا پیدا کند، دیگر رنج نیست.» بنابراین معنابخشی خلاقانه به تحمل این رنج اثر درمانی خواهد داشت.

این روانشناس یادآور شد: به عنوان مثال، نیاز در زمان جنگ همواره موجب اختراعات بشری شده و کربن تحت فشار به الماس تبدیل می‌شود. تمرکز روی دیدگاه‌های معنوی و دینی، به‌ویژه تربیت مذهبی-شیعی، نیز آثار اثبات‌شده‌ای در تاب‌آوری روانی دارد.

این پژوهشگر در پایان گفت: فروید می‌گوید جنگ چیزی خارج از خوی انسانی نیست. بحران‌ها نقاب انسان‌ها را بر می دارند و رو به رو شدن با این واقعیت مهم در طول زندگی لازم است که برای ما ایرانیان این داستان اینک رخ داده است. امیدواریم با بکارگیری این موارد، گذر از این بحران و دوران تاریک با خسارت‌های روانی کمتر میسر شود.