به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا، دکتر فخرالسادات فرودی، متخصص نانوتکنولوژی دارویی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، درباره مدیریت درد و نکات ایمنی مصرف داروهای ضد درد توضیح داد.

نردبان سه‌پله‌ای کنترل درد

وی با اشاره به رویکرد سازمان جهانی بهداشت (WHO) گفت: کنترل درد در بیماران سرطانی بر اساس «نردبان سه‌پله‌ای» انجام می‌شود:

1. داروهای غیراپیوئیدی مانند استامینوفن و NSAIDها

2. اپیوئیدهای ضعیف مانند کدئین

3. اپیوئیدهای قوی مانند مورفین، فنتانیل و اکسی‌کودون

انتخاب دارو، دوز و مسیر تجویز با توجه به شدت و نوع درد، عملکرد کبد و کلیه، سابقه درمان و تداخلات دارویی انجام می‌شود. داروهای کمکی مانند ضدافسردگی‌ها، ضدتشنج‌ها، کورتیکواستروئیدها و ضدتهوع‌ها نیز در صورت نیاز به‌طور همزمان استفاده می‌شوند.

عوارض رایج اپیوئیدها و راهکار کاهش آن‌ها

دکتر فرودی درباره عوارض اپیوئیدها گفت: شایع‌ترین مشکلات شامل یبوست، تهوع، خواب‌آلودگی، خارش و سرگیجه هستند.

• یبوست: با مصرف ملین‌ها قابل پیشگیری است.

• عوارض جدی مثل دپرسیون تنفسی: نادر اما نیازمند توجه فوری هستند، به‌ویژه در بیماران با نارسایی کبد، کلیه، قلب یا مشکلات تنفسی.

• تداخل دارویی: مصرف همزمان اپیوئید با بنزودیازپین‌ها، آرام‌بخش‌ها، الکل یا آنتی‌هیستامین‌های آرام‌بخش، خطر دپرسیون تنفسی را افزایش می‌دهد.

وی تأکید کرد که پایش منظم عملکرد کلیه و کبد، وضعیت تنفسی و سطح هوشیاری ضروری است و خانواده‌ها باید علائم هشداردهنده مانند خواب‌آلودگی شدید، گیجی، کاهش تعداد تنفس یا مشکل در بیدار شدن را جدی بگیرند.

رژیم دارویی ترکیبی (Multimodal analgesia)

استفاده از یک برنامه ترکیبی که داروهای غیراپیوئیدی و داروهای کمکی را برای هدف قرار دادن مکانیسم‌های مختلف درد به کار گیرد، به کاهش دوز اپیوئید و محدود کردن عوارض کمک می‌کند.