کاهش سقط جنین، به‌ویژه سقط‌های عمدی، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های نظام سلامت در سال‌های اخیر و در چارچوب سیاست‌های جمعیتی کشور محسوب می‌شود. دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اجرای برنامه‌های آموزشی، نظارتی و فرهنگی، مجموعه‌ای از اقدامات هدفمند را برای پیشگیری از سقط‌های غیرضروری و حمایت از مادران باردار در دستور کار قرار داده است. این اقدامات با همکاری مراکز درمانی، مشاوره‌ای و اجتماعی دنبال می‌شود.

رویکرد اصلی برنامه‌ها دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بر کاهش عوامل زمینه‌ساز بارداری‌های ناخواسته، ارتقای آگاهی عمومی و تقویت حمایت‌های روانی و اجتماعی از مادران است. کارشناسان حوزه سلامت معتقدند صرف برخورد قانونی نمی‌تواند به تنهایی موجب کاهش سقط شود و آموزش، امنیت روانی و فرهنگ‌سازی نقش تعیین‌کننده‌ای در این زمینه دارد.

در همین راستا، مجموعه اقداماتی شامل برگزاری کارگاه‌های تخصصی، توسعه خدمات مشاوره‌ای، نظارت بر توزیع داروهای مرتبط و مقابله با شبکه‌های غیرمجاز سقط جنین در استان اجرا شده است. مسئولان حوزه سلامت تأکید دارند که حفظ سلامت مادر و جنین، همراه با ترویج فرزندآوری و حمایت از خانواده‌ها، همچنان محور اصلی برنامه‌های آینده خواهد بود.

اقدامات اجرایی برای مقابله با سقط عمدی

مجید شایسته، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با ارائه آمار سقط‌های ثبت‌شده در ۹ ماهه نخست سال ۱۴۰۴ گفت در این مدت ۸ مورد سقط عمدی در بیمارستان‌های استان گزارش شده است. همچنین ۹۴۳ مورد سقط خودبه‌خودی، ۸۴ مورد سقط قانونی، ۶۹ مورد سقط مکرر و ۴۳ مورد سقط خارج از رحم ثبت شده است.

به گفته وی، اقدامات مداخله‌ای در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی با همکاری مرکز نفس موجب شده است برخورد اولیه با مراجعان به کاهش تصمیم به سقط منجر شود. برگزاری کارگاه «حیات و منزلت جنین»، بازدیدهای نظارتی دوره‌ای از مراکز درمانی و توزیع پوسترهای آموزشی در مطب‌های متخصصان زنان و مامایی از جمله برنامه‌های انجام‌شده بوده است.

وی همچنین از تدوین برنامه عملیاتی مقابله با سقط عمدی جنین در معاونت درمان خبر داد و اعلام کرد مکاتباتی با سازمان نظام پزشکی و دستگاه قضایی برای جلوگیری از شکل‌گیری شبکه‌های غیرمجاز سقط جنین انجام شده است.

بیدمشکی، مسئول بسیج جامعه پزشکی خراسان جنوبی نیز با اشاره به اجرای طرح نفس اظهار کرد از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ مجموعاً ۱۱۹ مراجعه در این طرح ثبت شده که ۱۱۴ نفر از تصمیم به سقط منصرف شده و ۱۰۴ تولد نیز حاصل شده است.

وی مهم‌ترین دلایل مراجعه افراد را مشکلات اقتصادی و عوامل فرهنگی دانست و افزود نگاه اجتماعی منفی به بارداری در دوران عقد یکی از عوامل مؤثر در بروز تصمیم به سقط جنین است. به گفته او، بخشی از سقط‌ها به صورت مخفیانه انجام می‌شود و نیازمند گفت‌وگوی اجتماعی و برنامه‌ریزی فرهنگی بیشتر در استان است.

اشرف قیاسی مدیر گروه مامایی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نیز تأکید کرد: سقط جنین یکی از سخت‌ترین تجربیاتی است که ممکن است یک زن در طول زندگی با آن مواجه شود و صرف برخورد قانونی برای کاهش آن کافی نیست.

وی گفت: افزایش احساس امنیت، آموزش مادران و حمایت روانی و اجتماعی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش سقط است. ماماها به عنوان حلقه نخست ارتباط زنان با نظام سلامت می‌توانند از طریق مشاوره‌های پیش از بارداری و دوران بارداری در تغییر تصمیم‌های بحرانی مادران نقش داشته باشند.

زهره خزاعی مدیر گروه زنان و زایمان دانشگاه علوم پزشکی نیز گفت: اصلاح سبک زندگی، کاهش استرس، کنترل بیماری‌هایی مانند دیابت و اختلالات تیروئید می‌تواند در کاهش سقط‌های خودبه‌خودی مؤثر باشد.

وی با اشاره به افزایش احتمال سقط در سنین بالاتر، توصیه به بارداری در سنین مناسب را از سیاست‌های آموزشی حوزه سلامت دانست.

خزارعی ادامه داد: در بخش سقط قانونی نیز اعلام شد این فرآیند تنها در صورت وجود اندیکاسیون جنینی یا خطر جدی برای جان مادر و با تأیید پزشکی قانونی و قاضی، زیر ۱۸ هفته و ۵ روز انجام می‌شود و به صورت سرپایی نیست.

وجیهه هزاری متخصص زنان و زایمان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نیز با بیان اینکه کارگاه‌های آموزشی متعددی در زمینه فیزیولوژی باروری، حیات جنین و عوارض سقط عمدی برگزار شده است، گفت: بسیاری از مراجعان از خطرات واقعی سقط آگاهی ندارند.

وی تأکید کرد: سقط عمدی می‌تواند باعث عفونت، خونریزی شدید، آبسه، آسیب دستگاه تناسلی، بارداری خارج رحمی و حتی ناباروری در آینده شود و در برخی موارد بیماران ناباروری سابقه سقط عمدی دارند.

سلمانی معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اعلام کرد: داروهای مرتبط با سقط جنین تنها در مراکز دولتی و بیمارستان‌های دارای زایشگاه و تحت نظارت پروتکل‌های درمانی توزیع می‌شود و بخش خصوصی اجازه توزیع این داروها را ندارد.

به گفته وی، بازرسی‌های مستمر برای جلوگیری از عرضه غیرمجاز داروهای سقط در داروخانه‌ها انجام شده و تاکنون مورد مستندی از توزیع این داروها در چرخه رسمی استان مشاهده نشده است.

وی از طراحی فرم گزارش موارد مشکوک به سقط عمدی با همکاری پزشکی قانونی و دادگستری خبر داد و گفت این سازوکار به همه واحدهای دانشگاهی ابلاغ شده است و کارکنان موظف‌اند موارد احتمالی را به مراجع قانونی گزارش دهند.

انتهای پیام