در بین این چالش، مسئله بازار و برندسازی قرار دارد. هنرمندانی که نسل به نسل فرآیندهای پیچیده فرت‌بافی یا تولید عرقیات و خشکبار محلی را به ارث برده‌اند، امروز با این حقیقت تلخ روبه‌رو هستند که هنر و محصول آن‌ها در ناشناختگی باقی مانده است. غیبت یک بازارچه دائمی و مکانی مشخص برای عرضه مستقیم، آنان را به جشنواره‌های فصلی محدود کرده است؛ رویدادهایی که اگرچه اهمیت فرهنگی دارند، اما پاسخگوی نیاز مستمر به درآمدزایی پایدار نیستند. علاوه بر این، در عصر دیجیتال، محدودیت‌های دسترسی و ضعف زیرساخت‌های اینترنتی، مانع از آن می‌شود که این تولیدکنندگان بتوانند به سادگی از مزایای بازاریابی آنلاین بهره‌مند شوند.

 بسیاری از تولیدات باکیفیت، ناگزیر یا به واسطه‌ها سپرده می‌شوند یا فرآیند پیچیده انتقال به شهرهای بزرگ‌تر را طی می‌کنند، جایی که تحت نام‌های تجاری دیگر بسته‌بندی و عرضه می‌گردند و این امر نه تنها سود کارآفرین اصلی را کاهش می‌دهد، بلکه انگیزه فعالیت بلندمدت را تضعیف می‌کند.

یک از زنان فعال در حوزه صنایع دستی در کوهسرخ با گلایه از نبود بازار برای عرضه محصولات صنایع دستی به ایسنا گفت: بیش از ۲۰ سال است که فرت می‌بافم و این هنر ارزنده را از مادر و مادربزرگم آموخته‌ام و به دختران و زنان زیادی آموزش داده‌ام اما همچنان هنر زنان این شهرستان ناشناخته باقی مانده است.

فاطمه مددی افزود: چهار پنچ سالی هست که به مناسبت‌های مختلف جشنواره‌هایی مثل جشنواره ریواس و ... در شهرستان برگزار می‌شود و در کنار آن غرفه‌هایی صنایع دستی عرضه می‌کنند اما بازارچه دائمی برای فروش صنایع دستی و هنر دست زنان منطقه وجود ندارد.

وی خاطرنشان کرد: برخی از تولیدکنندگان جوان در فضای مجازی فعالیت دارند و در این فضا محصولات خود را عرضه می‌کنند اما برخی محدودیت‌های اینترنت و مشکلات پیرامون آن مانع از این می‌شود که بتوانیم برای محصولات خود بازاریابی مطلوبی انجام داده و آن‌ها را به خوبی و با قیمت مناسب و سود قابل قبول به فروش برسانیم.

زهرا بهاری که در زمینه تولید مواد غذایی خانگی فعالیت دارد؛ گفت: انواع سبزی‌های خشک کوهی و مزرعه ... را به مشتریان عرضه می‌کنم و در زمینه عرقیات گیاهان... در کنار کارهای خانه مشغول فعالیت هستم اما نتوانسته‌ام با وجود علاقه‌ام، کارم را توسعه دهم.

وی ادامه داد: اگر مشتری باشد امکان تولید بیشتر را دارم اما تولید بیشتر نیاز به سرمایه و ابزار بهتر هم دارد که باید مورد حمایت بیشتری قرار بگیرم.

این تولیدکننده مواد غذایی خانگی ادامه داد: علاوه بر این با توجه به باغات منطقه تولید خشکبار ارگانیک و بهداشتی را هم انجام می‌دهم اما برای بازاریابی و عرضه با مشکل مواجه‌ام و توان سرمایه‌گذاری بیشتر و تهیه مکانی برای عرضه محصولات تولیدی و بسته‌بندی خود را ندارم.

فقدان برند، حلقه گمشده اقتصاد زنان کوهسرخ

علاوه بر موانع بازاریابی، بُعد زیرساختی نیز نقشی تعیین‌ کننده در محدود ساختن فعالیت بانوان ایفا می‌کند. پراکندگی جغرافیایی روستاها و جاده‌های کوهستانی، هزینه و سختی رفت‌وآمد را برای زنان جویای مهارت و آموزش بالا برده است. این مشکلات حمل‌ونقل، ثبت‌نام در دوره‌های آموزشی فنی و حرفه‌ای یا حضور منظم در کارگاه‌ها را به یک مانع فیزیکی تبدیل کرده است؛ مشکلی که به‌ ویژه در شهرستان تازه ‌تأسیس کوهسرخ، که ساختارهای حمایتی تخصصی مانند پارک‌ها و مراکز فرهنگی ورزشی ویژه بانوان هنوز در مراحل اولیه احداث قرار دارند، اهمیت بیشتری می‌یابد.

مسئول امور بانوان و خانواده فرمانداری شهرستان کوهسرخ، در گفت‌وگو با ایسنا به تشریح چالش‌ها، ظرفیت‌ها و مسیر آینده فعالیت‌های بانوان منطقه پرداخت و گفت: با وجود استعداد چشمگیر بانوان در حوزه‌های اقتصادی و فرهنگی، زیرساخت‌های شهرستان هنوز با نیازهای واقعی زنان فاصله دارد. امکانات موجود بسیار محدود است و بخش بزرگی از فضاها و تجهیزات نیز در اختیار مجموعه‌هایی قرار دارد که با اهداف عمومی بانوان همخوانی ندارد.

اکرم سالاری، افزود: امروز، در بسیاری از روستاها و مناطق کوهسرخ، زنان به صورت خودجوش فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی انجام می‌دهند. ازجمله در حوزه صنایع‌دستی، فرآوری محصولات خشک، تولید مواد غذایی خانگی و دوخت ‌و دوز سنتی؛ اما نبود امکانات و ضعف شبکه بازار رسانی باعث شده بسیاری از آنان نتوانند فعالیت خود را به مرحله سودآوری پایدار برسانند.

سالاری با اشاره به دغدغه تکرار شونده بانوان درباره نداشتن برند، گفت: بسیاری از بانوان فعال ما تولیدکننده محصولات باکیفیت‌اند، اما به دلیل نداشتن برند و مجوز بهداشتی، توان ورود به بازار رسمی را ندارند. آن‌ها در نهایت مجبور می‌شوند تولیدات خود را در فضای مجازی یا از طریق واسطه‌ها بفروشند. حتی گاه دیده می‌شود محصولات خام بانوان این منطقه به شهرستان‌های دیگر منتقل و پس از بسته‌بندی با نامی دیگر به بازار بازمی‌گردد یا حتی صادر می‌شود. این مسئله سبب دلسردی عده‌ای از فعالان شده است.

وی در ادامه افزود: یکی از برنامه‌های ضروری ایجاد بانک جامع اطلاعات بانوان فعال در حوزه‌های مختلف اقتصادی و فرهنگی است. اگر بتوانیم برای هر زن فعال یک پرونده یا شناسنامه کاری تشکیل دهیم، مسیر ارائه تسهیلات، آموزش‌ها و حمایت‌های قانونی روشن‌تر می‌شود. این کار به برنامه‌ریزی برای توانمندسازی واقعی بانوان کمک می‌کند.

کوهسرخ شهرستانی تازه تأسیس است و به همین دلیل هنوز بسیاری از ساختارهای حمایتی و نهادهای اختصاصی بانوان شکل نگرفته است اما پتانسیل انسانی و فرهنگی زنان منطقه بالاست و باید زمینه رسمی برای فعالیت آنان فراهم شود.

مسئول امور بانوان و خانواده فرمانداری کوهسرخ با اشاره به برگزاری نمایشگاه‌های فصلی محصولات بانوان گفت: در هر نمایشگاه بین ۵۰ تا ۶۰ نفر از بانوان کارآفرین شرکت می‌کنند و این نشان می‌دهد ظرفیت بالایی در شهرستان وجود دارد البته استقبال مردم هم چشمگیر است؛ اما باید پذیرفت ساختار نمایشگاه‌ها هنوز سنتی است و فاقد هویت برندینگ و بازاریابی استاندارد است البته در تلاشیم در دوره‌های بعدی، فروشگاه‌های دائمی و یا نمایشگاه‌های دائمی برای محصولات بانوان راه‌اندازی کنیم.

سالاری به کمبود فضاهای فرهنگی و تفریحی ویژه بانوان در شهرستان اشاره و اظهار کرد: نبود فضاهای فرهنگی و ورزشی ویژه زنان در این شهرستان یکی از مهم‌ترین چالش‌هاست.

وی گفت: در حال حاضر در شهرستان تازه تأسیس کوهسرخ، پارک مخصوص بانوان وجود ندارد. البته باهمت دولت و پیگیری مسئولان محلی، کلنگ احداث پارک بانوان زده‌ شده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری برسد. با این حال، نبود مراکز فرهنگی، آموزشی و ورزشی اختصاصی مخصوص بانوان یکی از محدودیت‌های اصلی در مسیر رشد آن‌هاست.

به گفته وی، حتی مراکز تفریحی عمومی نیز در بسیاری مواقع امکانات جداگانه برای حضور زنان و خانواده‌ها ندارند. این مسئله باعث می‌شود مشارکت بانوان در فعالیت‌های اجتماعی و ورزشی کاهش یابد.

سالاری به پراکندگی روستاها و موقعیت کوهستانی و جاده‌های صعب‌العبور شهرستان کوهسرخ به مشکلات حمل‌ونقل و کاهش مشارکت روستاییان اشاره و اظهار کرد: در بسیاری از روستاها زنان تمایل زیادی به مهارت‌آموزی و شرکت در دوره‌های آموزشی و اشتغال‌زایی دارند، اما به دلیل نبود وسیله نقلیه منظم در مسیر شهر و کلاس، نمی‌توانند حضور مستمر داشته باشند. هزینه رفت‌وآمد نیز برای بسیاری از خانوارها بالاست. گاهی در یک دوره مهارتی که برای ۲۰ نفر طراحی ‌شده، تنها چند نفر شرکت می‌کنند و این مسئله مانع بزرگی در مسیر آموزش‌محوری و توسعه مهارت بانوان است.

مسئول امور بانوان و خانواده فرمانداری کوهسرخ درباره آموزش‌های مهارتی و تجربه‌های موفق اخیر گفت: با همکاری اداره جهاد کشاورزی و اداره اقتصاد نوین، دوره‌های متنوعی در زمینه‌های پرورش آبزیان، خیاطی، قالی‌بافی و فرش‌بافی برگزارشده است. تجربه نشان داده هرگاه آموزش با حمایت و پیگیری پس از دوره همراه باشد، نتایج آن دوام بیشتری دارد. اکنون حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر از بانوان شهرستان در کارگاه‌های فعال فرت بافی روستای امور به‌ طور مستقیم مشغول کار هستند.

وی ادامه داد: در حوزه صنایع غذایی نیز تعدادی از زنان کارآفرین توانسته‌اند محصولات خشک و بسته‌بندی‌ شده محلی را تولید کنند که در نمایشگاه‌ها با استقبال چشمگیر مردم روبه‌رو شده است.

سالاری اظهار کرد: زنان کوهسرخ ثابت کرده‌اند که اهل تلاش‌اند و با کمترین امکانات، بیش‌ترین بهره‌وری را دارند. اگر بتوانیم زیرساخت‌های لازم ازجمله برندینگ، بازار فروش، حمل‌ونقل و فضاهای فرهنگی را فراهم کنیم، نقش بانوان در توسعه شهرستان بسیار پررنگ‌تر خواهد شد.

وی تأکید کرد: همکاری نهادهای مرتبط مانند جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، فنی ‌و حرفه‌ای و شهرداری در مسیر توانمندسازی زنان ضروری است و باور داریم بانوان، نه تنها بازوی اقتصادی خانوار، بلکه محور پویایی فرهنگی و اجتماعی کوهسرخ هستند.

امید به آینده‌ای توانمند همچنان پابرجاست. تلاش‌های انجام شده برای ایجاد بانک جامع اطلاعات بانوان فعال، نشان‌ دهنده درک مسئولان از ضرورت داشتن شناسنامه کاری برای ارائه تسهیلات هدفمند است. همچنین، برگزاری دوره‌های آموزشی مهارتی در زمینه‌های کشاورزی، صنایع دستی و فرآوری مواد غذایی، با وجود کاستی‌ها، نتایج مثبتی در برخی کارگاه‌های روستایی به همراه داشته است.

موفقیت‌های محدود در تولید محصولات بسته‌بندی‌شده باکیفیت، ثابت می‌کند که اگر زیرساخت‌های لازم از برندینگ تا تسهیلات حمل‌ونقل و فضای فرهنگی به صورت منسجم فراهم آید، زنان کوهسرخ به عنوان محوری‌ترین پویایی فرهنگی و اقتصادی، نقشی بی‌بدیل در توسعه پایدار شهرستان ایفا خواهند کرد.

انتهای پیام