در هسته مرکزی کلانشهر اهواز، در امتداد خیابان نظامی و در فاصله میان خیابان‌های نادری و امام(ره)، بازاری کهن با قدمتی بیش از یک قرن هنوز زنده است. اینجا بازار عبدالحمید است؛ یادگاری از دوره قاجار که روزگاری نگین تجارت و پاتوق ثروتمندان جنوب بود و اکنون پس از فراز و نشیب‌های بسیار، این روزها دوباره شاهد بازگشت بی‌نظمی و بساط دستفروشان به محدوده آن هستیم.

بازار عبدالحمید که در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، قدمتی به بلندای تاریخ معاصر اهواز دارد. این بازار در دوره قاجار نه تنها مرکز خرید اصلی شهر بود بلکه به دلیل معماری سنتی و قرارگیری کاروانسرای شیخ خزعل(خانه دادرس) در آن، به نوعی جاذبه گردشگری نیز محسوب می‌شد. نام آن برگرفته از «عبدالحمید»، یکی از فرزندان شیخ خزعل، حاکم وقت خوزستان است.

در روزگار اوج، مشتریانش اشراف‌زادگان بودند و فرهنگ و هویت شهری در آن جلوه‌گر بود اما اکنون این بازار تاریخی به پاتوقی برای بساطی‌ها و فروش ارزان‌قیمت‌ترین کالاها تبدیل شده است.

تا یکی دو سال گذشته، وضعیت این بازار قدیمی به یکی از معضلات اصلی شهروندان و کسبه تبدیل شده بود. سال‌ها بود که مردم این محدوده رنگ آسفالت را به خود ندیده بودند و معابر عمومی توسط دستفروشان در تصرف بود. تقریبا تمامی مغازه‌داران و دستفروشان، بساط خود را در دل خیابان پهن کرده بودند که عبور و مرور شهروندان را با مشکل جدی مواجه کرده بود.

کالاهای متنوعی از پوشاک و زیورآلات گرفته تا چفیه، لباس عربی و ظروف سنتی دله(ظرف قهوه) در این بازار به فروش می‌رسد و همین موضوع، آن را به مقصدی برای اقشار مختلف تبدیل کرده است اما به قیمت از دست رفتن نظم شهری.

هر بار که طرحی برای جمع‌آوری دستفروشان و رفع سد معبر اجرا می‌شد، نتیجه چیزی جز درگیری میان نیروهای اجراییات و دستفروشان نبود. سرانجام معاونت خدمات شهری شهرداری اهواز برای ساماندهی این وضعیت، اقدام جدی‌تری کرد و در طرح جمع‌آوری دستفروشان بازار عبدالحمید در سال گذشته با موفقیت نسبی همراه بود.

به دنبال این طرح، کیوسکی از سوی نیروی انتظامی در ورودی خیابان از سمت بازار امام مستقر شد تا به طور نمادین و عملی از بازگشت بساطی‌ها جلوگیری کند. برای نخستین‌بار پس از سال‌ها، تردد در این محدوده تسهیل شد و شهروندان نفس راحتی کشیدند.

اما به نظر می‌رسد این موفقیت پایدار نمانده است و گزارش‌های میدانی و مشاهده‌های عینی حاکی از آن است که دوباره شاهد بازگشت تدریجی بی‌نظمی به بازار عبدالحمید هستیم؛ چرخه معیوب جمع‌آوری و بازگشت دوباره دستفروشان، همچنان ادامه دارد.

دستفروشان، یکی پس از دیگری، به محدوده‌ای که ماه‌ها از آن دور بودند، بازمی‌گردند و اکنون بار دیگر شاهد تسخیر کامل این خیابان و نارضایتی شهروندان هستیم.

حجت‌الله زارع‌زاده، رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر اهواز در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به بازگشت مجدد دستفروشان و بساطی‌ها به بازار عبدالحمید، علت این موضوع را بی‌ثباتی مدیریتی و توقف دو ماهه فعالیت‌های اجراییات پس از استعفای شهردار سابق دانست.

وی با بیان اینکه پیش از این بساطی‌ها و دستفروشان از بازار عبدالحمید جمع‌آوری شده بودند و نظم نسبی برقرار بود، افزود: متاسفانه در یکی دو ماه اخیر شاهد بازگشت فعالیت دستفروشان در این بازار به حالت سابق هستیم. دلیل اصلی این بازگشت را باید در دوره‌ای جستجو کرد که پس از استعفای آقای امینی(شهردار سابق) ایجاد شد. عملا یک دوره توقف دو ماهه در امور شهری، به خصوص در حوزه خدمات شهری رخ داد.

زارع‌زاده با تاکید بر تفاوت ماهیت کار در حوزه خدمات شهری با حوزه عمرانی، توضیح داد: در پروژه‌های عمرانی، اگر مدیری پروژه‌ای را ۵۰ درصد پیش ببرد، مدیر بعدی می‌تواند آن را تکمیل کند اما در حوزه خدمات شهری این گونه نیست. نظارت و راهبری در این حوزه باید مستمر و پیوسته باشد. اگر این روند حتی برای مدت کوتاهی متوقف شود، همه چیز به نقطه صفر برمی‌گردد؛ بازگشت دستفروشان در این دوره دقیقا ناشی از همین توقف و بی‌ثباتی بود.

رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر اهواز با اشاره به انتصاب شهردار جدید، از برنامه‌ریزی‌ها برای از سرگیری ساماندهی مجدد شهر خبر داد و گفت: با مشخص شدن تکلیف شهرداری و حضور آقای دهدشتی به عنوان شهردار، برنامه‌ریزی‌ها از سر گرفته شده است. در این زمینه در روزهای گذشته جلسه‌های متعددی با حضور شهردار، مدیران ارشد شهرداری و اعضای شورای شهر برگزار شده و به صورت تفصیلی در خصوص موضوع‌های مختلف از جمله ساماندهی دستفروشان بحث و تبادل نظر شده است.

وی از برنامه‌ریزی برای بازتعریف ساختاری نیروهای اجراییات شهرداری خبر داد و افزود: تلاش داریم با یک بازتعریف ساختاری در حوزه نیروهای اجراییات و پشتیبان و همچنین استفاده از دیگر ظرفیت‌ها، نسبت به حفظ و نگهداشت هسته مرکزی شهر شامل خیابان‌های عبدالحمید، نادری و معابر فرعی اقدام کنیم.

زارع‌زاده ادامه داد: همچنین ساماندهی حاشیه رودخانه کارون و مسیر فرودگاه که شاهد بازگشت بساط قلیان‌ها و ایجاد نارضایتی مردمی بوده‌ایم، در دستور کار ویژه قرار دارد.

وی بیان کرد: طبیعتا اجرای این برنامه‌ها نیازمند زمان و طی تشریفات قانونی است اما خوشبختانه عزم مدیریت شهری برای ساماندهی اوضاع و بازگرداندن آرامش به شهر جزم شده است و امیدواریم با این برنامه‌ریزی، شاهد سامان یافتن وضعیت در کوتاه‌ترین زمان ممکن باشیم.

انتهای پیام