لیلی رشیدی در گفت‌وگو با ایسنا، به بررسی ابعاد معرفتی، تربیتی و اجتماعی روزه‌داری پرداخت و گفت: روزه‌داری عبادتی است که در نگاه دین، هدفی فراتر از گرسنگی و تشنگی را دنبال می‌کند.

تقوا؛ غایت روزه‌داری در منطق قرآن

وی با اشاره به آیه ۱۸۳ سوره بقره اظهار کرد: در این آیه، فلسفه روزه‌داری با تعبیر «لعلکم تتقون» تبیین شده است؛ یعنی هدف نهایی، دستیابی به تقواست. تقوا را نمی‌توان صرفاً به معنای پرهیز ظاهری از گناه دانست، بلکه نوعی خودآگاهی مستمر و مراقبت درونی نسبت به رفتار، گفتار و حتی نیت‌هاست.

رشیدی افزود: روزه، انسان را در موقعیتی قرار می‌دهد که میان «خواستن» و «توانستن» فاصله می‌اندازد. فرد توانایی خوردن و آشامیدن دارد، اما آگاهانه از آن چشم می‌پوشد. همین فاصله آگاهانه، بذر تقوا را در وجود انسان می‌کارد و او را به کنترل سایر امیال نیز قادر می‌سازد.

روزه؛ عبادتی ترکیبی برای تعادل جسم و جان

این مدرس دانشگاه فرهنگیان فارس با بیان اینکه روزه‌داری یک عبادت ترکیبی است، تصریح کرد: در کمتر عبادتی تا این اندازه جسم و روح به‌صورت همزمان درگیر می‌شوند. محدودیت‌های جسمانی، فرصتی برای تقویت بعد روحانی فراهم می‌کند و نوعی تعادل وجودی را شکل می‌دهد.

رشیدی ادامه داد: انسان در زندگی روزمره، اغلب درگیر عادات تکرارشونده است. رمضان با ایجاد تغییر در الگوی خواب، خوراک و حتی روابط اجتماعی، این چرخه عادت را می‌شکند و مجالی برای بازاندیشی فراهم می‌آورد. این «وقفه آگاهانه» می‌تواند سرآغاز اصلاحات پایدار در سبک زندگی باشد.

کارکرد اجتماعی رمضان؛ از همدلی تا سرمایه اجتماعی

وی با تأکید بر بُعد اجتماعی روزه‌داری گفت: تجربه گرسنگی، درکی ملموس از وضعیت نیازمندان ایجاد می‌کند. این تجربه مشترک، زمینه‌ساز تقویت حس همدلی در جامعه است و می‌تواند به افزایش مشارکت در امور خیرخواهانه و مسئولیت‌پذیری اجتماعی منجر شود.

رشیدی بیان کرد: آیین‌هایی مانند افطاری‌های ساده، اطعام نیازمندان و پرداخت زکات فطره، نشان می‌دهد که رمضان پیوندی وثیق میان عبادت فردی و مسئولیت اجتماعی برقرار می‌کند. از این منظر، روزه‌داری نقشی مؤثر در تقویت سرمایه اجتماعی و انسجام فرهنگی جامعه ایفا می‌کند.

رمضان و بازتنظیم سبک زندگی در عصر لذت‌های آنی

این مدرس دروس معارف اسلامی با اشاره به شرایط زیست معاصر اظهار کرد: یکی از چالش‌های عصر جدید، غلبه فرهنگ لذت‌های فوری و ارضای بی‌درنگ خواسته‌هاست. روزه‌داری، تمرین «تأخیر در ارضای نیاز» است؛ مهارتی که در موفقیت تحصیلی، حرفه‌ای و حتی زندگی خانوادگی نقشی کلیدی دارد.

وی افزود: جوانان امروز بیش از هر زمان دیگری به مهارت خودکنترلی نیاز دارند. رمضان می‌تواند به یک دوره فشرده تربیتی تبدیل شود که در آن اراده، صبر و تاب‌آوری تقویت می‌شود. اگر این دستاوردها به سایر ماه‌های سال تسری یابد، شاهد تحولی واقعی در زیست فردی و اجتماعی خواهیم بود.

پرهیز از تقلیل روزه به ظواهر

رشیدی با هشدار نسبت به تقلیل روزه‌داری به جنبه‌های ظاهری تصریح کرد: اگر روزه تنها به امساک جسمانی محدود شود، فلسفه عمیق آن محقق نخواهد شد. کنترل زبان، پرهیز از غیبت و دروغ، مدیریت خشم و تقویت روحیه گذشت، بخش جدایی‌ناپذیر روزه حقیقی است.

وی تأکید کرد: رمضان فرصتی برای آشتی با خویشتن است. انسان در این ماه می‌تواند با کاستن از هیاهوی بیرونی، به بازنگری در اهداف و اولویت‌های خود بپردازد و مسیر زندگی‌اش را اصلاح کند.

استمرار دستاوردهای رمضان؛ معیار فهم صحیح روزه

این مدرس دانشگاه بیان کرد: ارزش واقعی رمضان زمانی آشکار می‌شود که آثار آن پس از پایان ماه نیز تداوم یابد. اگر صبر، همدلی و خودکنترلیِ تمرین‌شده در این ایام به یک عادت پایدار تبدیل شود، می‌توان گفت فلسفه روزه‌داری به درستی فهم و اجرا شده است.

وی در پایان تصریح کرد: ماه رمضان را باید فراتر از یک مناسبت عبادی دانست؛ رمضان می‌تواند نقطه عزیمت یک تحول فردی و اجتماعی باشد، به شرط آنکه روزه‌داری با فهمی عمیق، نیتی آگاهانه و نگاهی فراتر از ظاهر انجام شود.

انتهای پیام