خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها علی فخاری *: در سال‌های اخیر، استان بوشهر با چالش‌های متعددی در حوزه‌های سلامت، محیط‌زیست، منابع طبیعی و توسعه پایدار مواجه بوده است؛ چالش‌هایی که حل آن‌ها صرفاً با رویکردهای اداری و دولتی ممکن نیست.

در این میان، جامعه مدنی و سازمان‌های مردم‌نهاد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های مغفول، هنوز آن‌گونه که شایسته است در فرآیند تصمیم‌سازی و اجرا دیده نشده‌اند.

جامعه مدنی، صدای مردم، تجربه زیسته محلی و حلقه واسط میان حاکمیت و اجتماع است. سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند هم نقش دیده‌بان اجتماعی را ایفا کنند و هم بازوی اجرایی و مشورتی نهادهای رسمی باشند. با این حال، در بسیاری از موارد، این ظرفیت عظیم یا نادیده گرفته می‌شود یا صرفاً به فعالیت‌های نمادین و تشریفاتی محدود می‌ماند.

واقعیت آن است که بسیاری از بحران‌های محیط‌زیستی، اجتماعی و حتی سلامت، ریشه در فقدان مشارکت واقعی مردم دارند. تصمیم‌هایی که بدون شنیدن صدای جامعه محلی گرفته می‌شوند، اغلب با مقاومت اجتماعی، اتلاف منابع و حتی شکست مواجه می‌گردند.

این در حالی است که سازمان‌های مردم‌نهاد، به‌واسطه ارتباط نزدیک با مردم، می‌توانند هشدارهای به‌موقع، تحلیل‌های میدانی و راه‌حل‌های بومی ارائه دهند.

از سوی دیگر، نگاه امنیتی یا سلیقه‌ای به فعالیت تشکل‌ ها، یکی از موانع جدی رشد جامعه مدنی در استان است. تجربه نشان داده است که نظارت هوشمندانه، شفاف و مبتنی بر گفت‌ و گو نه‌تنها موجب تضعیف تشکل‌ها نمی‌شود، بلکه به افزایش اعتماد عمومی، ارتقای عملکرد و بلوغ نهادی آن‌ها کمک می‌کند. جامعه مدنی قوی، تهدید نیست؛ فرصت است.

در حوزه سلامت و محیط‌زیست، نقش سمن‌ها می‌تواند تعیین‌کننده باشد. از آگاهی‌بخشی و آموزش عمومی گرفته تا مشارکت در پایش، پیشگیری و مطالبه‌گری مسئولانه.

توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که سلامت مردم، حفاظت از طبیعت و معیشت نسل‌های آینده به‌صورت هم‌زمان دیده شود؛ امری که بدون حضور فعال جامعه مدنی امکان‌پذیر نیست.

اکنون زمان آن رسیده است که استان ما، از جامعه مدنی نه به‌عنوان تماشاگر، بلکه به‌عنوان شریک توسعه استفاده کند. باز کردن درهای گفت‌ و گو، دعوت از تشکل‌ها به میزهای تصمیم‌ گیری و اعتماد به سرمایه اجتماعی، می‌ تواند مسیر حل بسیاری از بن‌بست‌های موجود را هموار کند.

جامعه مدنی، اگر دیده و شنیده شود، نه‌تنها هزینه نیست؛ بلکه بزرگ‌ ترین فرصت مغفول توسعه استان است و می‌طلبد که در این مسیر اقدامات اساسی انجام شود.

* نماینده رسمی سازمان های مردم نهاد شهرستان کنگان،رییس اندیشگاه سلامت شهرستان و عضو اندیشگاه سلامت استان بوشهر و دبیر شورای نظارت و داوری تشکل های محیط زیست و منابع طبیعی و توسعه پایدار استان بوشهر