به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا، آلودگی صوتی یکی از معضلات مهم زیست‌محیطی در شهرهای بزرگ به ویژه کلان‌شهر تهران است که در مقایسه با سایر انواع آلودگی، کمتر مورد توجه سیاست‌گذاران و مدیران شهری قرار گرفته است. در حالی که آلودگی هوا و ترافیک همواره در صدر دغدغه‌های مدیریت شهری بوده‌اند، آلودگی صوتی به عنوان یک تهدید خاموش، به صورت مستمر سلامت جسمی و روانی شهروندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مهدی پیرهادی رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری با تأکید بر ضرورت جایگاه‌ آلودگی صوتی در فرآیند بازنگری طرح جامع و تفصیلی شهر تهران، اظهار می‌کند: این موضوع به عنوان یکی از چالش‌های مهم ‌محیط‌زیستی کلان‌شهر تهران، نیازمند نگاه یکپارچه و فرابخشی است. هم‌زمان با آغاز فرآیند بازنگری طرح جامع و تفصیلی شهر تهران، موضوع آلودگی صوتی به عنوان یکی از ملاحظات مهم محیط‌زیستی و کالبدی، مورد توجه ویژه مدیریت شهری قرار خواهد گرفت؛ رویکردی که می‌تواند نقش تعیین کننده‌ای در کاهش مواجهه شهروندان با این آلاینده پنهان داشته باشد.

وی همچنین اضافه می‌کند: کنترل آلودگی صوتی باید از مبدأ مورد توجه قرار گیرد و در کنار سیاست‌گذاری‌های شهری، از ورود یا تولید وسایل نقلیه با آلایندگی صوتی بالا نیز جلوگیری شود. در پهنه‌های ویژه مجاور بزرگراه‌ها تحت عنوان G۳۲۲، با رعایت فاصله مناسب میان بلوک‌های ساختمانی و محورهای ترافیکی، استفاده از پوشش گیاهی و اقدامات فیزیکی مکمل، می‌توان میزان دریافت آلودگی صوتی توسط ساکنان را به طور قابل توجهی کاهش داد.

وی با تأکید بر اثرات مخرب آلودگی صوتی بر سلامت جسم و روان شهروندان، تصریح می‌کند: علیرغم اهمیت بالای این موضوع، آلودگی صوتی تاکنون کمتر از سایر آلاینده‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

منابع آلودگی صوتی در شهرها متنوع و گسترده‌اند؛ ترافیک سنگین خودروها، موتورسیکلت‌های پرصدا، خودروهای فرسوده، بوق‌های غیرضروری، فعالیت‌های عمرانی شبانه، واحدهای صنفی مزاحم، صنایع مستقر در محدوده شهری و همچنین سیستم‌های صوتی پر قدرت از جمله عوامل اصلی ایجاد آلودگی صوتی به شمار می‌روند. با وجود گستردگی این منابع، اقدامات کنترلی و نظارتی متناسب با شدت این معضل انجام نشده است.

کم توجهی به آلودگی صوتی تا حد زیادی ناشی از نادیده گرفته شدن آثار بلندمدت آن است. برخلاف آلودگی هوا که پیامدهای آن اغلب به صورت ملموس و فوری بروز می‌کند، اثرات آلودگی صوتی تدریجی، اما عمیق است. قرار گرفتن مداوم در معرض صداهای ناهنجار می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی مانند اختلالات خواب، افزایش استرس و اضطراب، کاهش تمرکز، افت بهره‌وری، سردردهای مزمن و در موارد شدیدتر، آسیب‌های شنوایی و بیماری‌های قلبی ـ عروقی شود.

فاطمه کریمی مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نیز در این خصوص می‌گوید: برنامه عملیاتی کاهش آلودگی صوتی شهر تهران به‌ عنوان یکی از مصوبات راهبردی شورای اسلامی شهر تهران، پس از نزدیک به یک دهه پیگیری مستمر، به مرحله تحقق ۸۰ درصدی رسیده است؛ برنامه‌ای که با هدف ارتقای سلامت شهروندان و ارتقای کیفیت محیط زندگی شهری تدوین و از سال ۱۳۹۵ وارد فاز اجرایی شد.

وی ادامه می‌دهد: این برنامه با تشکیل «کمیته کنترل و پایش آلودگی صوتی شهر تهران» و به ریاست معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران و دبیری شرکت کنترل کیفیت هوا، به صورت منسجم در حال اجراست. تاکنون حدود ۴۰ جلسه تخصصی برگزار و بیش از ۱۵۰ مکاتبه اجرایی در جهت پیشبرد مفاد مصوبه انجام شده که نشان‌دهنده رویکرد فعال و پیگیرانه مدیریت شهری در این حوزه است.

مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران همچنین با اشاره به نقش سازمان حفاظت محیط‌ زیست در این فرآیند، تأکید کرد: حضور این سازمان در کمیته مذکور، امکان ابلاغ دستورالعمل‌های استخراج‌ شده از مصوبه را با پشتوانه حاکمیتی فراهم و زمینه بهره‌برداری از این تجربیات را در سطح ملی ایجاد کرده است.

این رویکرد، گامی مؤثر در جهت نهادینه‌سازی مدیریت آلودگی صوتی در ساختارهای اجرایی کشور به شمار می‌رود. بنابراین در همین راستا، گزارشی از اقدامات انجام‌ شده و برنامه‌های در دست اقدام شرکت کنترل کیفیت هوا ارائه شد که برخی از آن‌ها برای نخستین بار در کشور و حتی منطقه خاورمیانه به اجرا درآمده‌اند.

وی می‌افزاید: از جمله این اقدامات می‌توان به تهیه نقشه حریم صوتی بزرگراه‌های شهر تهران و بارگذاری آن در طرح تفصیلی به منظور اجرای سخت‌گیرانه مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان برای پلاک‌های واقع در این محدوده، تدوین چک‌لیست مبحث ۱۸ برای مهندسان طراح و ناظر، تدوین دستورالعمل آزمون صدای اگزوز وسایل نقلیه موتوری و ابلاغ حدود مجاز برای وسایل نقلیه سبک در مراکز معاینه فنی اشاره کرد. تهیه دستورالعمل راهکارهای کاهش و حذف آلودگی صوتی ناشی از فعالیت‌های ساختمانی و عمرانی به عنوان یکی از دغدغه‌های جدی شهروندان و از مهم‌ترین منابع شکایات مردمی، توسط مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران در حال انجام است.

براساس این گزارش، آلودگی صوتی تنها یک مسئله فردی نیست، بلکه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی نیز به همراه دارد. با این حال، نبود حساسیت کافی نسبت به این پیامدها باعث شده است تا آلودگی صوتی در اولویت برنامه‌ریزی‌های شهری جایگاه شایسته‌ای نداشته باشد.

در مجموع، آلودگی صوتی یکی از معضلات پنهان اما اثرگذار زندگی شهری است که نیازمند توجه جدی‌تر از سوی مدیران و سیاست‌گذاران شهری است. تدوین برنامه‌های جامع کنترل آلودگی صوتی، تقویت نظارت‌ها، به‌روزرسانی استانداردها، توسعه حمل‌ونقل پاک و آرام و ارتقای آگاهی عمومی می‌تواند نقش مهمی در کاهش این معضل و بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا کند.