این فشار روانی به‌مرور بر تمرکز، یادگیری و رفتار کودک اثر می‌گذارد. استرس مداوم باعث افت انگیزه تحصیلی، ضعف در حافظه و کاهش عملکرد در مدرسه می‌شود و همزمان می‌تواند پرخاشگری، گوشه‌گیری یا اضطراب را افزایش دهد. اگر این وضعیت مدیریت نشود، پیامدهای آن تا نوجوانی و بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند و بر سلامت روان، روابط اجتماعی و مسیر تحصیلی فرد تاثیر منفی می‌گذارد.

یک روان‌شناس تربیتی و بالینی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه اختلافات خانوادگی، به‌ویژه میان والدین، در ذهن کودک به معنای نبود امنیت روانی است و کودک در چنین شرایطی جهان را غیرقابل پیش‌بینی و ناامن تجربه می‌کند بیان کرد: کودک در این فضا دچار احساس ناامنی عاطفی می‌شود و معمولا نگران از دست دادن عشق یا مراقبت والدین است.

دکتر پروین زارعی گفت: اختلافات و تنش های خانوادگی به افزایش اضطراب، پرخاشگری یا در برخی موارد وابستگی افراطی و گوشه‌گیری منجر می‌شود و آرامش ذهنی کودک را از بین می‌برد.

وی با اشاره به رشد هیجانی کودکان افزود: مشاهده رفتارهای تند و پرخاشگرانه والدین، هیجان‌های منفی را در ذهن کودک تثبیت می‌کند و زمینه درونی‌سازی پرخاشگری در نوجوانی را فراهم می‌سازد. برخی کودکان نیز خود را مقصر اختلافات می‌دانند و احساس گناه مداوم پیدا می‌کنند.

وی ادامه داد: استرس مزمن ناشی از تعارض خانوادگی باعث می‌شود بخش اضطرابی مغز بیش‌فعال و ناحیه پیش‌پیشانی که مسئول تمرکز و برنامه‌ریزی است کم‌فعال شود. نتیجه این فرآیند، کاهش حافظه کاری، افت انگیزه تحصیلی، بیزاری از درس و کاهش عملکرد آموزشی است.

زارعی درباره آثار این تعارض‌ها در سنین مختلف توضیح داد: در پیش‌دبستانی شاهد بی‌نظمی رفتاری، اضطراب جدایی، ترس از جدا شدن از والدین و حتی شب‌ادراری هستیم. در دوران دبستان افت تمرکز، پرخاشگری با همسالان و افت تحصیلی بروز می‌کند و در نوجوانی گرایش به نافرمانی، فرار از مدرسه و پناه بردن به فضای مجازی و روابط ناسالم افزایش می‌یابد.

عضو تخصصی مرکز مشاوره سازمان آموزش‌وپرورش آذربایجان شرقی، با اشاره به عوامل محافظتی تاکید کرد: رابطه عاطفی پایدار با حداقل یکی از والدین نقش مهمی در کاهش اضطراب کودک دارد حمایت معلمان و مشاوران مدرسه، داشتن دوستان حمایتی و فعالیت‌های گروهی سالم نیز می‌تواند اثر تعارض‌های خانوادگی را تضعیف کند.

وی افزود: آگاهی والدین از پیامدهای روانی درگیری‌ها بسیار مهم است، زیرا خانواده‌های آگاه کمتر رفتارهای آسیب‌زا را تکرار می‌کنند.

وی درباره مداخلات موثر گفت: درمان خانواده‌محور برای آموزش گفت‌وگو و حل تعارض بدون پرخاشگری، مشاوره فردی کودک برای تنظیم هیجان و حل مسئله، آموزش والدین در زمینه فرزندپروری مثبت و حمایت تحصیلی هدفمند از مهم‌ترین راهکارها هستند.

این استاد دانشگاه در پایان هشدار داد: بی‌توجهی به این مداخلات می‌تواند به بروز اضطراب و افسردگی از نوجوانی، شکل‌گیری الگوهای ناسالم روابط در بزرگسالی، افت مزمن تحصیلی، ترک تحصیل و کاهش تاب‌آوری اجتماعی منجر شود.

انتهای پیام