محمد پذیرا در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه ریشه‌کنی کامل موش‌های فاضلابی در مشهد غیرممکن است، اظهار کرد: ریشه کنی کامل موش‌های فاضلابی در کلان شهرها از نظر علمی و بوم شناختی عملا غیر ممکن است، زیرا ساختارهای شهری و شبکه‌های فاضلاب، زیستگاهی پایدار و تجدیدپذیر برای این گونه فراهم می‌کنند. توان بالای سازگاری و زادآوری موش‌ها موجب بازگشت سریع جمعیت، حتی پس از حذف گسترده می‌شود. از این رو رویکرد پذیرفته شده علمی، تمرکز بر کنترل و مدیریت پایدار جمعیت به جای ریشه کنی کامل است.

وی درباره مهم‌ترین عوامل گسترش موش‌های فاضلابی در مشهد، ادامه داد: موش‌های فاضلابی برای بقا و گسترش به منابع غذایی پایدار، دسترسی به آب و پناهگاه‌های امن برای لانه‌سازی و حداقل مزاحمت انسانی نیاز دارند. در کلان‌شهرها این شرایط عمدتا از طریق شبکه‌های فاضلاب، فضاهای متروکه و پسماندهای شهری فراهم می‌شود.

رئیس اداره سلامت، محیط زیست و ایمنی شهرداری مشهد گفت: با وجود آن که مدیریت پسماند در شهر مشهد تلاش‌های قابل توجهی در جمع‌‎آوری و ساماندهی زباله انجام داده است، نبود مشارکت موثر شهروندان، رهاسازی پسماند در معابر و ضعف فرهنگ بهداشت محیط موجب می‌شود، این شرایط حیاتی همچنان برای موش‌ها فراهم و کنترل جمعیت آن‌ها به چالش مواجه شود.

کانون‌های جوندگان در برخی از مناطق مشهد

پذیرا با اشاره به وجود ۸ کانون تجمع موش‌ها در مشهد، خاطرنشان کرد: کانون تجمع موش‌ها به محدوده‌ها یا نقاطی در محیط شهر اطلاق می‌شود که به دلیل وجود منابع هم زمان غذا، آب و پناهگاه امن شرایط مناسبی برای استقرار، تغذیه و تکثیر موش‌ها فراهم شده‌ است. در نتیجه تراکم جمعیت موش‌ها در آن‌ها به طور معنادار بالاتر از سایر نقاط است. همچنین در مشهد، کانون‌های جوندگان در برخی از مناطق ۱ ،۲، ۳، ۴، ۶، ۷ و ۸ مشاهده می‌شود.

وی درباره تفاوت وضعیت فعلی مشهد و دیگر کلان شهرهای دنیا، افزود: تفاوت وضعیت مشهد با دیگر کلان‌شهرهای دنیا در زمینه گسترش موش‌های فاضلابی‌ می‌تواند ناشی از سه بعد مدیریتی، زیرساختی و فرهنگی باشد. در مشهد هر چند اقدامات مربوط به مدیرت پسماند و پاکیزگی شهری بهبود یافته‌، اما پایش دقیق جمعیت موش‌ها و اجرای کامل برنامه‌های یکپارچه کنترل هنوز کامل محقق نشده ‌است. در بعد زیرساختی، بسیاری از شهرهای پیشرفته با نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده و توسعه شبکه‌های فاضلاب، زیستگاه‌های امن موش‌ها را محدود کرده‌اند، اما در مشهد، گستردگی بافت فرسوده و وجود برخی کال‌ها همچنان پناهگاه‌های امن متعددی برای موش‌ها فراهم می‌کند.

رئیس اداره سلامت، محیط زیست و ایمنی شهرداری مشهد با بیان اینکه در بُعد فرهنگی و مشارکت مردمی در شهرهای توسعه‌یافته فرهنگ شهری و مشارکت شهروندان در دفع صحیح زباله و رعایت بهداشت محیط در سطح بالایی قرار دارد، تصریح کرد: در مشهد حتی با وجود بهبود مدیریت شهری، رفتارهای نادرستی مانند رهاسازی فاضلاب در کانال‌های شهری و بی‌توجهی به بهداشت محیط، مانع کنترل مؤثر جمعیت موش‌ها می‌شود.

پذیرا با اشاره به اقداماتی که از سال ۱۳۹۶ تاکنون باعث کاهش کانون‌های تجمع موش‌ها از ۶۶ به ۸ مورد شد، خاطرنشان کرد: شناسایی کانون‌ها، خرید چند نوع طعمه‌های سازگار با محیط زیست، آموزش‌های کامل برای ناظرین و کارگران مناطق ۱۳ گانه جهت طعمه گذاری صحیح، تشکیل کارگروه جوندگان با حضور نماینده دانشگاه فردوسی، نماینده بهداشت استان، نماینده حوزه فضای سبز و نماینده حوزه خدمات شهری از جمله این اقدامات بوده ‌است.

وی با اشاره به اینکه کاهش تعداد کانون‌ها از ۸ به ۷ دشوار است و ممکن است چند سال طول بکشد، گفت: کاهش تعداد کانون‌ها یک فرآیند تدریجی و چندساله است که نیازمند استمرار اقدامات مدیریتی، بهسازی زیرساخت‌ها و ارتقای فرهنگ شهری است که کاهش واقعی و پایدار حاصل شود. از مهم‌ترین دلایل دشواری این روند می‌توان به توان بالای زادآوری و سازگاری موش‌ها، اثر خلا جمعیتی و مهاجرت، وجود زیستگاه‌های امن و پناهگاه‌ها، شبکه فاضلاب و سیلاب فرسوده و نقش مشارکت مردمی اشاره کرد.

طعمه گذاری به تنهایی موثر نیست

رئیس اداره سلامت، محیط زیست و ایمنی شهرداری مشهد با اشاره به اینکه طعمه‌گذاری به تنهایی موثر نیست اما همچنان محور اصلی کار است، گفت: طعمه گذاری به تنهایی قادر به ریشه کنی موش‌ها نیست، از این جهت که آن‌ها زادآوری بالایی دارند و مهاجرت بین کانون ها رخ می دهد، با این حال این روش به عنوان محور اصلی کنترل استفاده می‌شود، زیرا اثر فوری و قابل اندازه‌گیری دارد، کم هزینه و عملی است و در قالب مدیریت یکپارچه جمعیت موش‌ها اثر بخشی بیشتری پیدا می‌کند.

انتهای پیام