سیدآرش شجاعی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه فضای مجازی، در صورت مدیریت ناصحیح می‌تواند به عاملی برای بروز پنج آسیب عمده از جمله اعتیاد روانی، افسردگی پنهان و فروپاشی ارتباطات خانوادگی تبدیل شود، اظهار کرد: نظارت مسئولانه والدین و تعریف فعالیت‌های جایگزین، راه‌کارهای کلیدی برای مصون‌ماندن از این تهدیدات است.

وی فضای مجازی را مهمان ناخوانده‌ای توصیف کرد که اگر به درستی مدیریت نشود، به تدریج محبت، آرامش و صمیمیت را از کانون خانواده می‌زداید و به پنج آسیب اصلی فضای مجازی اشاره کرده و یادآور شد: اعتیاد به فضای مجازی، افسردگی و اضطراب پنهان (که به تدریج و گاه بدون علائم آشکار شکل می‌گیرد)، کاهش تحمل روانی، آسیب به ارتباطات خانوادگی و آسیب‌های گسترده به کودکان و نوجوانان.

شجاعی با اشاره به یکی از مکانیزم‌های مخرب فضای مجازی، تصریح کرد: اتفاقی که در این فضا می‌افتد این است که افراد زندگی واقعی خود را با زندگی ویترینی و غالباً ساختگی دیگران مقایسه می‌کنند. این مقایسه به احساس «ناکافی بودن» و کاهش عزت نفس منجر شده و در نهایت اضطراب و حال بد را القا می‌کند.

این مددکار اجتماعی در بخش دیگری از سخنانش به تأثیر فضای مجازی بر کاهش گفت‌وگوهای خانوادگی اشاره کرد و هشدار داد: امروزه شاهد «حضور فیزیکی بدون ارتباط روانی» در خانواده‌ها هستیم. هر فرد در دنیای مجازی خود غرق شده و این امر به سردی روابط همسران، کاهش مشارکت و حتی خیانت‌های آنلاین می‌انجامد. نتیجه این روند، افزایش تعارضات، احساس نادیده گرفته شدن و ایجاد یک «فاصله عاطفی خطرناک» بین اعضای خانواده است.

او درخصوص استفاده کودکان و نوجوانان از فضای مجازی، عنوان کرد: دادن اختیار کامل (صفر تا صد) به فرزند برای استفاده از فضای مجازی، یک شیوه تربیتی غلط است. ما باید به دنبال استقلال کنترل‌شده همراه با مراقبت باشیم. فضای مجازی منجر به بلوغ زودرس ذهنی در نوجوانان شده و آنان را در معرض اطلاعات درهم و برهم و سناریوسازی‌شده قرار می‌دهد که می‌تواند موجب گمراهی شود.

این روانشناس در پاسخ به سوالی درباره تنظیم رمز عبور توسط کودکان گفت: ایده «حریم خصوصی کامل» برای کودک در فضای مجازی یک اشتباه آسیب‌زا است. والدین باید اشرافیت و آگاهی کامل بر محتوای در دسترس کودک داشته باشند. این نظارت باید همراه با مشارکت و توضیح برای خود کودک باشد، نه به معنای تجسس در هر جزئیات، بلکه به معنای مسئولیت‌پذیری در قبال امنیت او.

شجاعی درباره قانون‌گذاری در خانه، چند راهکار عملی ارائه داد و یادآور شد: آگاه‌سازی و آموزش مستمر اعضای خانواده، تعریف فعالیت‌های جایگزین سالم مانند گفت‌وگو و بازی‌های دسته‌جمعی و نیز تعیین قوانین توافقی برای استفاده از فضای مجازی، همچون تعیین ساعت‌های بدون گوشی است.

وی تأکید کرد: یادمان باشد فضای مجازی بخشی از زندگی ماست، نه تمام آن. خانواده سالم، خانواده‌ای است که اعضای آن در ارتباط واقعی با هم باشند. اگر این ارتباط قوی باشد، فضای مجازی تهدید نیست، بلکه یک ابزار است. خانه با «با هم بودن» نفس می‌کشد، نه با نوری که از صفحه می‌تابد و می‌گذرد.

انتهای پیام