از بین بردن جای زخم بخیه جراحی یکی از رایج‌ترین دغدغه‌های افرادی است که به دلایل مختلف تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند. روش‌های متعددی وجود دارد که می‌توانند ظاهر جای زخم بخیه جراحی را تا حد زیادی کمرنگ، صاف و کم‌نمایان کنند. در این مقاله، به‌طور کامل و علمی به بررسی علل باقی ماندن جای بخیه، عوامل مؤثر بر شدت آن و بهترین روش‌های موجود برای از بین بردن جای زخم بخیه جراحی می‌پردازیم.

چرا جای بخیه جراحی روی پوست باقی می‌ماند؟

برای درک بهتر روش‌های درمان، ابتدا باید بدانیم چرا جای بخیه ایجاد می‌شود. زمانی که پوست بریده می‌شود، بدن برای ترمیم آن کلاژن تولید می‌کند. اگر این فرایند به‌درستی انجام نشود یا بیش‌ازحد باشد، جای زخم به شکل خط، فرورفتگی یا برجستگی روی پوست باقی می‌ماند.

عوامل مؤثر در باقی ماندن جای بخیه عبارت‌اند از:

• نوع جراحی و عمق برش
• محل بخیه روی بدن
• نحوه بخیه زدن توسط جراح
• ژنتیک و نوع پوست فرد
• عفونت یا التهاب زخم
• مراقبت نادرست بعد از جراحی

آیا از بین بردن کامل جای بخیه جراحی ممکن است؟

در حقیقت باید بدانیم  هیچ روش پزشکی یا خانگی وجود ندارد که جای زخم را صددرصد از بین ببرد، اما با استفاده از درمان‌های مناسب می‌توان آن را  بسیار کم‌رنگ و یا  صاف‌تر و هم‌سطح پوست اطراف نمود تا  از نظر ظاهری کمتر قابل تشخیص باشد. پس به عبارت بهتر می‌توان گفت  هدف اصلی درمان‌ها برای از بین بردن جای بخیه، بهبود ظاهر جای زخم بخیه جراحی است، نه حذف کامل آن.

بهترین روش‌های پزشکی برای از بین بردن جای زخم بخیه جراحی

همانطور که در ابتدای مطلب ذکر شد، روش‌های مختلفی برای از بین بردن جای زخم بخیه جراحی وجود دارد که در ادامه به بررسی این روش‌ها می‌پردازیم:

لیزر درمانی برای محو کردن جای بخیه

در صورتی که جای بخیه، گوشت اضافه بیاورد، بهترین روش برای از بین بردن جای بخیه جراحی استفاده از لیزر درمانی است.این روش در طی جلسات منظم باعث کمرنگ شدن جای بخیه جراحی می‌شود. باید بدانید تعداد این جلسات  بسته به اینکه اندازه جای زخم یا بخیه چقدر است، متغیر خواهد بود. هرچه بخیه قدیمی‌تر باشد و یا گوشت اضافی آن برجسته‌تر باشد، محو کردن آن سخت‌تر خواهد بود. نکته قابل توجه درباره این روش این است که  لیزر درمانی اغلب بدون عارضه است.

تزریق استروئید

تزریق استروئید  تزریق موضعی استروئیدها مانند تریامسینولون در نواحی اسکارهای برجسته  است که  باعث کاهش التهاب، نرمی بافت اسکار و کاهش حجم آن می‌شود. با تزریق استروئید به جای زخم بخیه، فعالیت سلول‌های گلاژن کمتر می‌شود و در نتیجه جای زخم کوچک‌تر می‌شود. برای استفاده از این روش  معمولا یک دوره تزریق 4 تا 6 هفته‌ای با فواصل 4 تا 8 هفته توصیه می‌شود. لازم به ذکر است که این روش در رفع قرمزی هم می‌تواند موثر باشد.

لایه برداری شیمیایی یا میکرودرم ابریژن

اگر برای از بین بردن جای زخم بخیه به دنبال روشی کم تهاجم هستید، لایه برداری شیمیایی یا میکرودرم ابریژن می‌تواند گزینه مناسبی برای شما باشد. این روش برای  لایه‌برداری و پاکسازی پوست استفاده می‌شود گه طی انجام آن،   لایه ضخیم و مرده پوست جدا می‌شود. علاوه بر این باید بدانید این روش باعث ازبین‌رفتن آسیب‌های ناشی از نور خورشید، لکه‌های مربوط به افزایش سن، آکنه، اسکار و سایر مشکلات پوستی هم می‌شود.

استفاده از ورقه‌های ژل سیلیکون  

میکرونیدلینگ برای جای زخم

یکی دیگر از روش‌های درمان جای زخم بخیه جراحی استفاده از روش میکرونیدلینگ است.  در این تکنیک، از سوزن‌های ریز و استریل برای ایجاد زخم‌های میکروسکوپی در لایه‌های بالایی پوست استفاده می‌شود. این زخم‌های  ریز باعث تحریک فرآیند ترمیم طبیعی پوست می‌شوند و  تولید کلاژن را افزایش می‌دهند.

نقش مراقبت‌های بعد از جراحی در از بین بردن جای زخم بخیه جراحی

مراقبت صحیح بعد از کشیدن بخیه‌ها نقش بسیار مهمی در کاهش جای زخم دارد. برخی نکات مهم عبارت‌اند از:

• تمیز نگه داشتن زخم و جلوگیری از عفونت
• استفاده از کرم‌ها و ژل‌های ترمیم‌کننده تجویز شده
• محافظت از محل زخم در برابر نور خورشید
• پرهیز از کشش یا فشار روی محل بخیه

شروع مراقبت‌های پوستی از هفته دوم پس از جراحی می‌تواند تأثیر قابل توجهی در کاهش جای زخم داشته باشد.

آیا روش‌های خانگی برای از بین بردن جای بخیه موثرند؟

روش‌های خانگی مانند روغن‌ها، ماساژ یا ترکیبات گیاهی معمولاً تأثیر محدودی دارند. این روش‌ها ممکن است به نرمی پوست کمک کنند، اما به‌تنهایی قادر به از بین بردن جای زخم بخیه جراحی نیستند و نباید جایگزین درمان‌های پزشکی شوند.

سوالات متداول

برای آشنایی بیشتر با درمان جای زخم بخیه جراحی بهتر است به برخی از سوالات متداول درباره این درمان توجه کنید:

بهترین روش برای از بین بردن جای زخم بخیه جراحی چیست؟

بهترین روش به نوع زخم، محل آن و شرایط پوست فرد بستگی دارد. لیزر درمانی، تزریق کورتون برای زخم‌های برجسته و جراحی ترمیمی برای اسکارهای پهن از موثرترین روش‌ها محسوب می‌شوند.

چه زمانی می‌توان درمان جای بخیه جراحی را شروع کرد؟

معمولاً پس از بسته شدن کامل زخم و کشیدن بخیه‌ها، از حدود ۲ تا ۴ هفته بعد از جراحی می‌توان درمان‌های ترمیمی را آغاز کرد. زمان دقیق شروع درمان باید توسط پزشک مشخص شود.

آیا لیزر می‌تواند جای بخیه جراحی قدیمی را از بین ببرد؟

لیزر می‌تواند جای بخیه‌های قدیمی را به‌طور قابل توجهی بهبود دهد، اما معمولاً برای اسکارهای قدیمی به چند جلسه درمان نیاز است و نتیجه به شدت و نوع زخم بستگی دارد.

آیا کرم‌های ترمیم‌کننده می‌توانند جای بخیه را از بین ببرند؟

کرم‌های ترمیم‌کننده به تنهایی نمی‌توانند جای زخم بخیه جراحی را کاملاً از بین ببرند، اما در صورتی که به‌موقع و به‌درستی استفاده شوند، نقش مهمی در کاهش التهاب، قرمزی و بهبود ظاهر زخم دارند.

لیزر جای بخیه درد دارد؟

لیزر درمانی معمولاً درد خفیفی دارد و در بیشتر موارد با استفاده از بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. میزان درد به نوع لیزر و حساسیت پوست فرد بستگی دارد.

هزینه از بین بردن جای زخم بخیه جراحی چقدر است؟

هزینه درمان بسته به روش انتخابی، تعداد جلسات، محل زخم و کلینیک متفاوت است. لیزر و جراحی ترمیمی معمولاً هزینه بالاتری نسبت به درمان‌های موضعی دارند.

آیا نور خورشید روی جای بخیه جراحی تأثیر دارد؟

بله، قرار گرفتن در معرض نور خورشید می‌تواند باعث تیره‌تر شدن جای زخم شود. استفاده از ضدآفتاب و پوشاندن محل زخم نقش مهمی در جلوگیری از بدتر شدن ظاهر اسکار دارد.

جمع‌بندی نهایی

از بین بردن جای زخم بخیه جراحی کاملاً ممکن نیست، اما با روش‌های علمی و پزشکی می‌توان ظاهر آن را تا حد زیادی بهبود داد. بسته به نوع زخم، محل آن و شرایط پوست، روش‌هایی مانند لیزر، جراحی ترمیمی، تزریق، درم ابریژن و مراقبت‌های پوستی می‌توانند نتایج بسیار خوبی ایجاد کنند.

مهم‌ترین نکته این است که برای انتخاب بهترین روش، حتماً با پزشک متخصص مشورت شود تا درمانی متناسب با نوع زخم انتخاب گردد.