خبرآنلاین: خانه‌های قدیمی پایتخت با معماری خاص و چشم‌نوازی که دارند، علاوه بر اینکه نمادی از هویت، تاریخ، فرهنگ و هنر معماران زبردست کشور به شمار می‌آیند، بناهای باارزشی هستند که قانون هم بر حفظ و نگهداری از آن‌ها تاکید کرده است.

تا چندی پیش با قدم زدن در محدوده منطقه ۱۲ تهران، خانه‌های قدیمی با معماری اصیل ایرانی را مشاهده می‌کردید که شما را به روزگار نه چندان‌دور مردمان قبل از خودتان می‌بُرد؛ امروز اما تعداد این خانه‌ها خیلی کمتر از قبل شده است و آپارتمان‌های بلند و بدقواره جای آن خانه‌های آجری را گرفته است.

انتشار آگهی فروش یک خانه قدیمی در محدوده امامزاده یحیی واقع در منطقه ۱۲ تهران در صفحات مجازی، نشان واضح دیگری از بی‌اهمیتی مدیران مدیریت شهری دوره ششم است، از خود شهردار تهران گفته تا مدیران انتسابی‌اش و اعضای شورای شهر تهران.

در تماس خبرنگار با آگهی دهنده این خانه قدیمی قدمت‌دار، مشخص شد خانه قدمتی ۱۳۵ ساله دارد و صاحبانش آن را برای فروش آگهی کرده‌اند و شهرداری هم در جریان فروش این خانه نیست.

سیداحمد علوی عضو و رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران، در خصوص اقدامات مدیریت شهری درباره خانه‌های قدیمی با معماری اصیل و تاریخی پایتخت و شناسایی و نگهداری از این قبیل املاک،  می‌گوید: شهرداری در این موضوعات مجری است و آن کسی که تشخیص می‌دهد ملکی واجد ارزش هست یا نیست، میراث فرهنگی است.

او در پاسخ به اینکه یک ملک قدیمی با چه شرایطی واجد ارزش تلقی می‌شود و وظیفه شما به عنوان رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران چیست، می‌گوید: بله اما این‌ها در حوزه تخصصی خود وزارت میراث قرار دارد و بر عهده آن‌ها است.

رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران می‌گوید: یک ملک ثبت شده داریم و یک ملک واجد ارزش و قانون مرجع آن را خود وزارت میراث قرار داده است. طبق قانون شهرداری صرفا وقتی که میراث ملکی را به عنوان ملک واجد ارزش معرفی کند، می‌تواند محدودیت‌هایی برای ملک میراثی تعیین کند؛ در غیر اینصورت اگر ما محدودیتی ایجاد کنیم طرف مالک می‌تواند برود و شکایت کند.

از ۳۰۰۰ بنای تاریخی تهران فقط ۴۰۰ مورد ثبت شده و بقیه بلاتکلیف است!

علوی یادآور می‌شود: ما الان حجم زیادی املاک (خانه‌های قدیمی و املاک تاریخی) را داریم که واجد شرایط تشخیص داده شدند یا ثبت شدند و هنوز میراث فرهنگی یا خود شهرداری بودجه‌شان نرسیده که این‌ها را مرمت کنند؛ اولویتمان را روی آن‌هایی گذاشته‌ایم که ثبت شده‌اند که بتوانیم برای آن‌ها یک کاری انجام بدهیم و این‌ها را هم حتما با میراث در میان می‌گذاریم که اگر در شناسایی املاک واجد ارزش مشکل دارند، دوستان ما در شهرداری کمکشان کنند.

او در پاسخ به اینکه تعداد املاک ثبت شده که مرمت آن‌ها هنوز بلاتکلیف است چقدر است، می‌گوید: ما در تهران بالای ۳۰۰۰ بنای تاریخی و میراثی داریم که حدود ۴۰۰ تای آن کلا ثبت شده و واجد ارزش است یعنی ۲۶۰۰ تا این از ابنیه هنوز تعیین تکلیف نشدند و این عدد بالایی است و دلیل آن این است که هم مطالعه برای اینکه این ابنیه را ثبت کنند، مطالعه زمان‌بر و پر هزینه‌ای است و هم اینکه مرمت این‌ها هزینه سنگینی می‌برد و دولت هم خیلی اعتبار خاصی برای این مرمت‌ها نگذاشته است.

رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران می‌گوید: ما سعی کردیم در این دوره مالکان بخش خصوصی را ترغیب کنیم با امتیازاتی که در شورا و شهرداری می‌توانستیم به آن‌ها بدهیم؛ مثل اینکه عوارض مرمت را صفر کنیم و اجازه بدهیم کسر پارکینگ نداشته باشند، به کاربری‌های مُجازی مثل گالری، کافه و رستوران اجازه بدهیم بدون اینکه عوارض تجاری بدهند استفاده کنند و در مجموع مزایا را برای مالکان بخش خصوصی میراثی دیده‌ایم ولی طبیعتا این امتیازات هنوز در آن حد نیست که خود صاحبان این املاک بیایند و اعلام و اظهار کنند که این ملک می‌تواند واجد ارزش باشد.

علوی در مورد اینکه آیا از خانه‌ها و ابنیه تاریخی و قدیمی شهر تهران که هنوز شناسایی دقیقی از آن‌ها صورت نگرفته، آماری دارد یا خیر، می‌گوید: نه آماری از این خانه‌ها نداریم.

آقاباباییان می‌گوید: شهرداری به عنوان شخص حقوقی عمومی، تابع اصولی نظیر اصل حاکمیت قانون، اصل مصلحت عمومی، اصل احتیاط و اصل اداره شایسته است. این اصول ایجاب می‌کند که شهرداری حتی در موارد فقدان نص صریح قانونی، از صدور مجوزها یا انجام اقداماتی که منجر به تخریب یا تضعیف هویت تاریخی و فرهنگی شهر می‌شود، خودداری کند.

او می‌افزاید: مهمتر از همه مطالب فوق، شهرداری آمده و در سال ۱۴۰۲ یک دستورالعملی برای حفاظت از بناهای تاریخی، تحت‌عنوان "دوازدهمین لایحه سیاست‌گذاری و فرایند صدور پروانه مرمت، حفظ، احیا و تعیین کاربرد بناهای تاریخی و ارزشمند شهر تهران" و طرح اصلاح مصوبه فرایند صدور پروانه مرمت و احیای کاربرد بناهای شهر تهران را تصویب کرده است؛ نمی‌دانم شاید عضو شورای شهر تهران، مصوبه‌ای که خودشان طرح و تصویب کردند را به یاد ندارد که البته بعید می‌دانم.