به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر،دکتر سیامک طهماسبی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، با اشاره به افزایش فعالیت روان‌شناسان در فضای مجازی، بر لزوم آگاهی عمومی برای شناسایی افراد متخصص از مدعیان بی‌صلاحیت تأکید کرد و گفت: برخی افراد بدون مجوز، آموزش علمی یا تجربه کافی، با نام "مشاور" در فضای آنلاین فعالیت می‌کنند و نسخه‌هایی با ادعاهای قطعی و غیرعلمی می‌پیچند که می‌تواند سلامت روان مخاطبان را به خطر بیندازد.

وی با بیان اینکه ناهماهنگی و فقدان معیارهای علمی مشترک در میان روان‌شناسان، چالش‌زا شده، افزود: تنها راه اصلاح این روند، پذیرش و اجرای معیارهای علمی، پروتکل‌های اثربخش و نظارت جدی از سوی سازمان‌های مسئول مانند سازمان نظام روانشناسی است.

طهماسبی توضیح داد: افرادی که صلاحیت واقعی دارند، به‌طور معمول در گفتار خود از ادبیات علمی استفاده می‌کنند؛ واژه‌هایی مانند "احتمالاً"، "براساس شواهد" یا "تحقیقات نشان می‌دهد" در صحبت‌های آنان رایج است. در مقابل، روان‌شناس‌نماها معمولاً با قطعیت نسخه می‌پیچند، توصیه‌های خطرناک می‌دهند و از قضاوت‌های شخصی به‌جای دانش علمی استفاده می‌کنند.

راه‌های شناسایی روان‌شناس‌نماها چیست؟

به گفته این عضو هیئت علمی، مردم باید پیش از اعتماد به هر مشاور، شماره پروانه فعالیت و مدارک تحصیلی معتبر او را بررسی کنند. این اطلاعات از طریق وب‌سایت رسمی سازمان نظام روانشناسی قابل استعلام است. همچنین آشنایی با منشور اخلاقی روان‌شناسان به افراد کمک می‌کند تا در صورت بروز تخلف، شکایت خود را پیگیری کنند.

فضای مجازی؛ فرصتی برای آموزش یا تهدیدی برای سلامت روان؟

طهماسبی با اشاره به تأثیر روزافزون فضای مجازی بر زندگی مردم گفت: در حالی که برخی روان‌شناسان متخصص، حضور فعال و علمی در فضای آنلاین دارند، اما بسیاری از مدعیان نیز بدون پشتوانه علمی در حال انتشار محتوای گمراه‌کننده به‌ویژه درباره مسائل حساس مانند روابط عاطفی و خانوادگی هستند.

او افزود: وظیفه نهادهای نظارتی است که با بهره‌گیری از ابزارهای هوشمند و همکاری میان وزارت علوم، سازمان نظام روانشناسی و دیگر نهادهای ذی‌ربط، فعالیت این افراد را تحت کنترل و نظارت قرار دهند.

چرا حضور متخصصان واقعی در فضای عمومی مهم است؟

طهماسبی تأکید کرد: یکی از دلایل جولان روان‌شناس‌نماها، غیبت فعال روان‌شناسان علمی در رسانه‌ها و فضای مجازی است. وقتی متخصصان واقعی محتوای مستند، کاربردی و علمی ارائه ندهند، افراد بی‌تخصص این خلأ را پر می‌کنند. او افزود: مردم امروز هوشمندتر از گذشته‌اند و بر اساس توصیه‌های دوستان، تجربه شخصی و محتوای معتبر تصمیم می‌گیرند، پس لازم است روان‌شناسان حرفه‌ای، نقش فعال‌تری در آموزش عمومی داشته باشند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: افزایش سطح سواد روان‌شناختی جامعه، نظارت مؤثر و حضور جدی روان‌شناسان متخصص در فضای عمومی، سه ضلع مثلثی است که می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات مشاوره‌ای، بازسازی اعتماد عمومی و مقابله با روان‌شناس‌نماها بینجامد.