مرتضی افقه تحلیلگر اقتصادی درباره افزایش چشمگیر ارز گفت: مادامی که مشکل تحریم‌ها و روابط خارجی و امکان تجارت ما برقرار نباشد و در تحریم باشیم، زیر قیمت ارز و کالاهای دیگر فنر وجود دارد. اما سوال مهم‌تر این است که مدتی بازار راکد بود به رغم اینکه تحریم حل نشده بود افزایش قیمت بالایی شاهد نبودیم، چه شد در حال حاضر قیمت‌ها بسمت افزایشی سوق پیدا کرده بود؟ چند علت می توان برای این سوال اشاره کرد.

وی ادامه داد: صحبت‌هایی که در ارتباط با تحریم‌ها و بدبینی‌هایی که نسبت به حل آن وجود دارد. مشخص شدن اینکه ایران به روسیه پهباد داده همچنین خط و نشان‌هایی که اروپا  و امریکا در این باره کشیدند باید گفت رفع تحریم‌ها با مشکلات زیادی مواجه خواهد شد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: اعتراضات داخلی در سال‌های گذشته نیز بود ولی این اعتراضات هم متفاوت‌تر از اعتراضات قبلی بود و هم اینکه زمان آن بسیار طول کشید. فلذا جوی که در جامعه بوجود آمده سرمایه‌گذاران و مصرف‌کنندگان را نسبت به آینده نگران کرده است.

افقه اضافه کرد: بنابراین، این عدم اعتماد به آینده منجر به این شد که جامعه به سمت ارز هجوم ببرند که همین امر نیز افزایش قیمت دلار را در پی داشت و همچنین این مدت بورس هم اوضاع خوبی نداشت و مدت‌ها قرمز بود و به نظر می‌رسد بخشی از سرمایه‌گذاران به این سمت رفتند که سرمایه خود را از بورس خارج کنند و در بازارهای مطمئن‌تر آوردند.

این کارشناس اقتصادی گفت: اما شاید نزدیک‌ترین اتفاق که رخ داده انتخاب مجالس آمریکاست که خیلی‌ها پیش بینی کردند احتمال دارد جمهوری‌خواهان برنده شوند و اکثریت مجالس را بگیرند و این فضای ذهنی وجود دارد که جمهوری‌خواهان وارد گود شوند و اجازه نمی‌دهند بایدن برجام را امضا کند و یا مشکل ایجاد می‌کنند. تا امروز هرچه نزدیک‌تر شدیم هجوم به سمت افزایش ارز بیشتر شده و فضای روانی انتخابات امریکا نیز تاثیرگذار بود و این مجموعه عواملی بود که باعث افزایش قیمت ارز در ایران شده است.

احتمال رسیدن قیمت دلار به ۴۰ هزار تومان

وی با اشاره به اینکه آیا قیمت دلار به ۴۰ هزار تومان خواهد رسید پاسخ داد: با توجه به شرایطی که دیده می‌شود بله به این قیمت نیز می‌رسد. دولت کار چندانی نمی‌تواند در بازار ارز انجام دهد و اگر کاری کند سرعت افزایش را کُند می‌کند یا اینکه برای چند روزی متوقف می‌کند چون دولت ارزی ندارد که از طریق عرضه آن را کنترل کند اما اگر اتفاق خاصی در روابط خارجی و مذاکرات و از سرگیری مذاکرات رخ ندهد قیمت دلار به ۴۰ هزار تومان نیز می‌رسد.

این استاد دانشگاه با اشاره به طرح ساماندهی بازار ارز گفت: به نظر من، دولت این کار را کرده تا فروش ارز سخت شود و قیمت در بازار کنترل شود ولی تاثیری در قیمت ارز ندارد. لذا دولت به دنبال این بوده که افزایش را کنترل کند ولی این اقدام تاثیری نداشت. اگر همین روند باشد و مشکل اعتراضات داخلی فروکش نکند و اگر برجام اخبار مثبتی نداشته باشد چشم انداز مثبت نیست و این افزایش قیمت خود را در افزایش قیمت کالاها و افزایش تورم نشان می دهد.

دولت ارز کافی برای کنترل شرایط ندارد

افقه با اشاره به راهکاری که دولت باید در این زمینه پیاده کند اظهار کرد: دولت باید ارز در اختیار داشته باشد. سعی کرده تقاضا را در ۳-۴ سال گذشته کنترل کند و بعید می‌دانم بیشتر از این بتواند میزان تقاضا را کنترل کند. بنابراین، اگر بخواهد کاری کند باید ارز کافی داشته باشد. احتمال دارد ارز به صورت نسبی داشته باشند ولی به دلیل اینکه دولت نسبت به آینده خود مطمئن نیست این مشکلات با خارج حل شود احتمالا از ارزها استفاده بی‌رویه نمی‌کند و دست و دل بازی در عرضه ارز نمی‌کند. پس در نتیجه دولت کار خاصی نمی‌تواند انجام بدهد. شاید از طریق گفتاردرمانی بتواند کاری کند.

او در خصوص اینکه آیا با افزایش قیمت دلار افزایش تورم را نیز خواهیم داشت تصریح کرد: تردید نکنید این امر منجر به افزایش تورم می شود به خصوص که بخش قابل توجهی از کالاهای ما از خارج می‌آیند یا مواد اولیه تولیدی آن از خارج تامین می‌شود. حتی مقدار زیادی از کالاهای مصرفی ما از خارج تامین می‌شود و این جزو عواملی است که بلافاصله خود را در افزایش نرخ تورم نشان می‌دهد.