سیاست دیگر توسعه کشاورزی، دانش بنیان کردن آن است؛ یافته های تحقیقاتی و تجربه کشورهای مختلف در بخش کشاورزی نشان می دهد شرکت های دانش بنیان در توسعه فناوری، رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال مولد نقش اساسی دارند و به عبارتی موتور محرک اقتصاد دانش بنیان، شرکت های دانش بنیان هستند. شرکت های دانش بنیان کشاورزی نیز از نظر ایجاد شغل، توسعه نوآوری و بهره برداری از فرصت های جدید، نقش مهمی در موفقیت اقتصاد کشورها دارند. خوشبختانه در  اقتصاد کشور ما نیز به این مساله اهتمام شده است.

تقسیم بندی شرکت ها دانش بنیان بخش کشاورزی

یکی از معیارهایی که در فرایند ارزیابی و شناسایی شرکت های دانش بنیان مورد توجه قرار می گیرد، بررسی دانش بنیان بودن کالاها و خدمات ارائه شده توسط شرکت ها است. معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری عناوین کلی محصولاتی که در بخش کشاورزی به عنوان دانش بنیان شناخته می شود را معرفی کرده است. کالاهای دانش بنیان در بخش کشاورزی به شرح زیر است:

1. تولید گیاهان دارویی، شامل مراحل کاشت، داشت، برداشت، فراوری و استحصال
2. طراحی و تولید ماشین آلات مراحل کاشت، داشت، برداشت، فراوری  بسته بندی گیاهان دارویی و سایر محصولات کشاورزی
3. تحقیق و تولید بذر گیاهان دارویی و سایر محصولات کشاورزی مناسب شرایط آب و هوایی ایران
4. طراحی و تولید سامانه های بیابان زدایی
5. طراحی و تولید سامانه حفاظت از خاک و جلوگیری از آلودگی های زیس محیطی
6. طراحی و تولید سامانه های انتقال آب، آبیاری پیشرفته و مصرف بهینه آب در مزارع

عمده فعالیت های انجام شده در بخش کشاورزی معطوف به گیاهان دارویی و داروهای گیاهی بوده به طوری که در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری یک ستاد گیاهان داروایی هم شکل گرفته است.

چالش های توسعه شرکت های دانش بنیان کشاورزی

 شرکت های دانش بنیان کشاورزی که متاسفانه در حال حاضر به طور کلی سهم ناچیزی از اقتصاد دانش بنیان را شامل می شود، برای توسعه و گسترش کمی و کیفی با چالش های مختلفی مواجه هستند که این چالش ها را می توان در موارد زیر تقسیم بندی نمود:

1- عدم اطمینان نسبت به بازار محصولات دانش بنیان کشاورزی

• نبود امنیت سرمایه گذاری در بازار محصولات دانش بنیان کشاورزی
• تحقیقات بازاریابی ضعیف
• عدم اطمینان بازار به کارایی محصول تولیدی دانش بنیان کشاورزی
• وجود رقبای سرسخت در بازار
• وجود محصولات مشابه خارجی در بازار محصولات کشاورزی
• انحصاری بودن واحدهای پخش

2- کمبود تسهیلات و حمایت مالی از شرکت های دانش بنیان حوزه کشاورزی

• تسهیلات مالی ناکافی برای ایده های دانش بنیان کشاورزی
• بالابودن نرخ سود بانکی برای طرح های نوآورانه کشاورزی
• نحوه بازپرداخت نامناسب برای طرح های نوآورانه کشاورزی
• حمایت مالی ناکافی دولتی از شرکت های دانش بنیان کشاورزی

3- ضعف ساختار اداری و قانونی در تاسیس شرکت های دانش بنیان حوزه کشاورزی

• سخت بودن مراحل دانش بنیان شدن شرکت های بخش کشاورزی
• دلال بازی در ثبت شرکت
• بروکراسی اداری زیاد در تاسیس شرکت دانش بنیان
• طولانی بودن مسیر ثبت شرکت های دانش بنیان
• قوانین سخت دولتی برای تایید محصولات دانش بنیان کشاورزی

4- نارسایی سیاست ها و قوانین حمایتی و تجاری سازی در حوزه تحقیقات دانش بنیان کشاورزی

• بالابودن قیمت تمام شده محصولات دانش بنیان
• عدم حمایت از زنجیره تولید تا مصرف در حوزه کشاورزی
• مشخص نبودن نحوه قیمت گذاری محصولات دانش بنیان کشاورزی
• ناتوانی در برندسازی محصولات دانش بنیان حوزه کشاورزی
• قیمت گذاری نامناسب و غیرواقعی محصولات مشابه در بازار
• کپی سازی سریع از روی محصولات دانش بنیان حوزه کشاورزی
• نامشخص بودن روند ثبت مالکیت معنوی