تتر و دلار؛ چرا قیمت این دو دارایی همیشه یکسان نیست؟
اقتصاد ایران: تتر (USDT) و دلار آمریکا هر دو در بازارهای مالی بهعنوان ابزارهایی برای حفظ ارزش و انجام مبادلات استفاده میشوند؛ اما برخلاف تصور بسیاری از افراد، قیمت این دو دارایی همیشه برابر نیست.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
تتر یک استیبلکوین با پشتوانه داراییهای ذخیرهشده با هدف حفظ ارزش معادل یک دلار آمریکا است، درحالیکه دلار یک ارز رسمی و رایج در نظام پولی جهان محسوب میشود. اختلاف قیمت تتر و دلار را باید در شرایط عرضه و تقاضا، محدودیتهای معاملاتی و وضعیت بازار ارزهای دیجیتال جستجو کرد.
دلار آمریکا پول رسمی ایالات متحده است که ارزش آن تحت تاثیر عواملی مانند سیاستهای فدرال رزرو، نرخ بهره، تورم و شرایط اقتصادی قرار دارد. در مقابل، تتر یک دارایی دیجیتال است که شرکت Tether آن را با هدف اصلی حفظ نسبت ارزش یکبهیک با دلار آمریکا منتشر میکند. تتر برخلاف اسکناس دلار، بهصورت ارز روی شبکههای بلاکچین منتقل میشود و کاربران میتوانند از آن برای معامله ارزهای دیجیتال، انتقال دارایی و نگهداری ارزش استفاده کنند.
قیمت خرید تتر در صرافیها مستقیما به میزان عرضه و تقاضا وابسته است و یک دلار آمریکا لزوما در تمام بازارها با یک تتر معامله نمیشود. چرا که حتی استیبلکوینهای بزرگ هم با وجود هدف حفظ برابری، ممکن است در بازارهای ثانویه از ارزش مرجع خود فاصله بگیرند.
چند عامل اقتصادی و معاملاتی میتوانند باعث ایجاد اختلاف قیمت تتر و دلار شوند که مهمترین آنها عبارتند از:
قیمت تتر مانند سایر داراییهای قابل معامله تحت تاثیر عرضه و تقاضا قرار دارد. زمانیکه سرمایهگذاران برای خرید ارزهای دیجیتال به تتر بیشتری نیاز دارند، تقاضا برای این استیبلکوین افزایش پیدا میکند. اگر عرضه موجود در صرافیها پاسخگوی این تقاضا نباشد، قیمت تتر ممکن است کمی از یک دلار فراتر برود.
تتر در بازار ارزهای دیجیتال معامله میشود و تبدیل آن به دلار واقعی به زیرساختهای مالی، دسترسی به خدمات بانکی و امکان بازخرید از صادرکننده وابسته است. محدودیتهای بانکی، تحریمها، قوانین ارزی و دشواری انتقال سرمایه میتوانند ارتباط میان بازار ارز سنتی و بازار ارزهای دیجیتال را کاهش دهند و درنتیجه، اختلاف قیمت تتر و دلار ممکن است برای مدتی باقی بماند.

ساختار معاملاتی بازار جهانی ارز و استیبلکوینها یکسان نیست و میزان سفارشهای خرید و فروش، تعداد معاملهگران و عمق بازار در صرافیها تفاوت دارد. مثلا اگر سفارشهای خرید تتر در یک صرافی بیشتر از سفارشهای فروش باشد، قیمت تتر میتواند بالا برود. در مقابل، بازارهایی با نقدشوندگی بالاتر معمولا امکان تعدیل سریعتر فاصله قیمتی را فراهم میکنند.
ارزش تتر به اعتماد کاربران به شرکت صادرکننده و داراییهای ذخیرهشده برای پشتیبانی از ارز وابسته است. ترکیب ذخایر، شفافیت گزارشهای مالی و توانایی شرکت در پاسخگویی به درخواستهای بازخرید میتوانند بر اعتماد بازار تاثیر بگذارند.
اختلاف قیمت تتر و دلار در کشور صرفا بهخاطر رابطه ارزش تتر با دلار آمریکا نیست و نرخ تبدیل ریال به دلار، شرایط بازار داخلی و میزان دسترسی معاملهگران به هرکدام از این داراییها هم نقش مهمی دارند. برای مثال، فرض کنید قیمت هر دلار در بازار آزاد ۱۰۰ هزار تومان باشد. اگر هر تتر در صرافیهای داخلی با قیمت ۱۰۲ هزار تومان معامله شود، تتر حدود ۲ درصد گرانتر از دلار است. این اختلاف میتواند به دلایلی مانند افزایش تقاضا برای خرید تتر، محدودیت دسترسی به دلار فیزیکی، انتظارات تورمی یا کاهش عرضه تتر در بازار داخلی ایجاد شود.
از طرف دیگر، در زمان کاهش فعالیت بازار ارزهای دیجیتال یا افزایش عرضه تتر، ممکن است قیمت این استیبلکوین پایینتر از معادل ریالی دلار قرار بگیرد. بنابراین، برای مقایسه دقیق باید نرخ دلار و قیمت تتر را در یک زمان مشخص و با در نظر گرفتن هزینههای معامله بررسی کرد.
تتر با هدف حفظ ارزش معادل یک دلار طراحی شده است، اما تفاوت ساختار بازارهای مالی، میزان عرضه و تقاضا، محدودیتهای انتقال پول و ریسکهای مربوط به پشتوانه میتواند باعث فاصله گرفتن قیمت این دو دارایی شود. در بازار ایران نیز شرایط اقتصادی و محدودیتهای دسترسی به ارز خارجی بر اختلاف قیمت تتر و دلار تاثیر میگذارند.