به گزارش اقتصادنیوز به نقل از گاردین، گزارش جدید بنیاد دسترسی به دارو (Access to Medicine Foundation) مستقر در هلند نشان می‌دهد که استقبال گسترده از داروهای پرفروش ضدچاقی GLP-1، مانند اوزمپیک ساخت شرکت نووو نوردیسک و مونجارو ساخت شرکت ایلای لیلی، توجه شرکت‌های داروسازی را از درمان‌های پایه‌ای دیابت منحرف کرده است.
توجه بسیار زیادی به داروهای GLP-1 معطوف شده اما بخش عمده آن متوجه بازار چاقی است؛ این رویکرد به افرادی با دیابت نوع ۱ که پس از ۱۰۵ سال از ساخت انسولین هنوز به آن دسترسی ندارند کمکی نمی‌کند. — جی آیر
بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۵۸۹ میلیون بزرگسال در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند که ۸۱ درصد از آن‌ها در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط زندگی می‌کنند. بسیاری از این بیماران حتی به انسولین اولیه، که برای مبتلایان به دیابت نوع ۱ حیاتی است، دسترسی پایدار ندارند.
سودآوری بالا و خطر خروج تولیدکنندگان
شرکت‌های داروسازی حاشیه سود بسیار بالاتری از فروش داروهای لاغری نسبت به انسولین به دست می‌آورند. این شکاف قیمتی سبب شده تا نگرانی‌ها درباره توقف تولید برخی از داروهای سنتی دیابت افزایش یابد.
این خطر وجود دارد که هر یک از سه شرکت سانوفی، ایلای لیلی یا نووو نوردیسک بازار انسولین را ترک کنند، موضوعی که برای تأمین انسولین به‌ویژه برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و نوع ۲ وابسته به انسولین فاجعه‌بار خواهد بود. — جی آیر
شرکت نووو نوردیسک پیش‌تر برنامه‌هایی برای کنار گذاشتن برخی از محصولات قدیمی‌تر دیابت، از جمله برخی قلم‌های انسولین، اعلام کرده است. هم‌زمان، به دلیل قیمت‌های سرسام‌آور و فقدان سیاست‌های قیمت‌گذاری عادلانه، داروهای جدید GLP-1 در بیشتر کشورهای فقیر به ثبت نرسیده و از دسترس اکثریت نیازمندان خارج هستند.
وضعیت دسترسی و رتبه‌بندی جهانی شرکت‌ها
بررسی دوسالانه این بنیاد نشان می‌دهد از میان ۲۵ داروی در حال توسعه در این حوزه، تنها ۱۰ مورد دیابت نوع ۱ را هدف قرار داده‌اند و تمرکز اصلی همچنان روی دیابت نوع ۲ و کاهش وزن است.
در رتبه‌بندی شاخص عدالت سلامت جهانی این بنیاد، شرکت سوئیسی نووارتیس در جایگاه نخست قرار گرفت و شرکت‌های بریتانیایی جی‌اس‌کی و آسترازنکا رتبه‌های بعدی را کسب کردند. با وجود چالش‌های جدی در تأمین انسولین، این نهاد تأکید می‌کند که طی دو دهه گذشته مفهوم دسترسی عادلانه به دارو در راهبرد شرکتی برخی تولیدکنندگان تثبیت شده است.