معامله بیت‌کوین مجموعه‌ای از انتخاب‌ها درباره هدف، میزان سرمایه، نحوه ورود و مدیریت دارایی پس از معامله است. دو نفر می‌توانند در یک قیمت یکسان بیت‌کوین بخرند، اما به دلیل تفاوت در بودجه، افق زمانی یا برنامه‌ای که برای دارایی دارند، تصمیم‌های کاملا متفاوتی بگیرند. مشخص کردن این موارد پیش از اجرای سفارش، چارچوبی برای تصمیم خرید می‌سازد که متناسب با شرایط خود فرد است.
پیش از ورود، هدف از خرید بیت‌کوین باید روشن باشد
خرید بیت‌کوین برای همه یک تصمیم مشابه نیست. یک نفر ممکن است بخواهد بخشی از سرمایه خود را برای چند سال به بیت‌کوین اختصاص دهد، فرد دیگری قصد معامله در بازه‌های کوتاه‌تر داشته باشد و شخصی دیگر فقط بخواهد سهم محدودی از سبد دارایی خود را به آن اختصاص دهد. هر سه بیت‌کوین می‌خرند، اما تصمیم‌های بعدی آنها لزوما یکسان نیست.
این تفاوت ابتدا روی مدت نگهداری اثر می‌گذارد. کسی که ممکن است چند ماه دیگر به پول خود نیاز داشته باشد، در برابر یک افت کوتاه مدت در موقعیت متفاوتی نسبت به فردی قرار دارد که سرمایه را برای مدت طولانی‌تری کنار گذاشته است. در معامله کوتاه مدت نیز قیمت و زمان اجرای سفارش اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند، چون فاصله ورود و خروج محدودتر است.
هدف می‌تواند اندازه خرید را هم تغییر دهد. اختصاص بخشی محدود از یک سبد به بیت‌کوین با تصمیمی که بخش بزرگی از سرمایه را در معرض نوسان این دارایی قرار می‌دهد، یکسان نیست. بنابراین بهتر است پیش از تعیین مبلغ، نقش بیت‌کوین در برنامه مالی مشخص باشد.
بعد از روشن شدن این موارد، مرحله اجرای خرید بیت‌کوین مطرح می‌شود. در این مرحله دیگر سوال فقط این نیست که قیمت فعلی چقدر است؛ مبلغ خرید و روشی که برای ورود انتخاب می‌شود باید با همان هدف اولیه سازگار باشد.
به این ترتیب، هدف یک توضیح کلی درباره دلیل خرید نیست؛ اولین محدودیتی است که تصمیم‌های بعدی را مشخص می‌کند.
چه مقدار از سرمایه را باید وارد بیت‌کوین کرد؟
قیمت یک بیت‌کوین ممکن است بالا باشد، اما بیت‌کوین به واحدهای کوچک‌تر تقسیم می‌شود و در نتیجه اندازه خرید می‌تواند متناسب با مبلغی باشد که فرد برای این دارایی در نظر گرفته است.
مسئله مهم‌تر این است که این مبلغ چه نسبتی با شرایط مالی فرد دارد. فرض کنید دو نفر هر کدام قصد خرید ۵۰ میلیون تومان بیت‌کوین دارند. برای فردی این مبلغ ممکن است بخش کوچکی از سرمایه قابل سرمایه‌گذاری باشد، در حالی که برای دیگری بخش عمده پولی است که ممکن است در ماه‌های آینده به آن نیاز پیدا کند. عدد خرید یکسان است، اما ریسکی که هر کدام پذیرفته‌اند یکسان نیست.
یکی از راه‌های بررسی اندازه موقعیت، تصور سناریوی بعد از خرید است. اگر قیمت مدتی برخلاف انتظار حرکت کند، آیا فرد همچنان می‌تواند برنامه اولیه خود را ادامه دهد؟ اگر یک افت قابل توجه باعث شود برای تامین هزینه‌های دیگر مجبور به فروش شود یا صرفا به دلیل اندازه زیان تصمیم اولیه را کنار بگذارد، مبلغ وارد شده ممکن است با توان مالی یا تحمل نوسان او هماهنگ نباشد.
افق زمانی هم در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند. پولی که در آینده نزدیک مورد نیاز است، در برابر نوسان بازار محدودیت متفاوتی نسبت به سرمایه‌ای دارد که برای مدت طولانی‌تری کنار گذاشته شده است. طولانی‌تر بودن افق زمانی ریسک افت قیمت را از بین نمی‌برد، اما احتمال نیاز اجباری به فروش در یک مقطع نامناسب را تغییر می‌دهد.
بنابراین پاسخ ثابتی برای اینکه چند درصد یا چه مبلغی باید به بیت‌کوین اختصاص پیدا کند وجود ندارد. سوال کاربردی‌تر این است که چه مقدار سرمایه می‌تواند در معرض نوسان بیت‌کوین قرار بگیرد، بدون اینکه حرکت بازار برنامه مالی فرد را مختل کند؟
بعد از تعیین این مقدار، مسئله دیگری باقی می‌ماند: آیا کل مبلغ باید در یک زمان وارد شود یا ورود می‌تواند در چند مرحله انجام شود؟
زمان ورود چگونه بر تصمیم خرید اثر می‌گذارد؟
یکی از موقعیت‌هایی که تصمیم خرید را تحت تاثیر قرار می‌دهد، حرکت سریع قیمت است. رشد چند روزه می‌تواند ترس از جا ماندن ایجاد کند و افت شدید نیز ممکن است این تصور را به وجود آورد که فرصت خرید حتما فرا رسیده است. در هر دو حالت، حرکت بازار می‌تواند جای برنامه قبلی را بگیرد.
برای نمونه، فردی را در نظر بگیرید که ۳۰ میلیون تومان برای خرید کنار گذاشته است. اگر تمام مبلغ را یک باره وارد کند، کل ۳۰ میلیون از قیمت همان نقطه در معرض حرکت بعدی بازار قرار می‌گیرد. اگر بیت‌کوین بلافاصله رشد کند، تمام مبلغ در این رشد مشارکت دارد؛ اگر قیمت کاهش پیدا کند نیز افت از همان نقطه روی کل موقعیت اثر می‌گذارد.
راه دیگر تقسیم همین مبلغ است؛ مثلا سه خرید ۱۰ میلیون تومانی در زمان‌های مختلف. در این حالت وابستگی کل خرید به قیمت یک روز کمتر می‌شود، اما این روش هم مزیت بدون هزینه نیست. اگر بازار پس از خرید اول پیوسته رشد کند، بخش‌های بعدی در قیمت بالاتری وارد می‌شوند.
بنابراین ورود مرحله‌ای تضمین نمی‌کند میانگین خرید پایین‌تر باشد و ورود یک باره نیز به معنی پیدا کردن بهترین نقطه بازار نیست. تفاوت این دو روش در نحوه توزیع ریسک زمانی است.
به همین دلیل، بررسی بهترین زمان خرید بیت‌کوین زمانی کاربردی‌تر است که به جای جست‌وجوی یک ساعت یا قیمت قطعی، شرایط ورود بررسی شود. سوال اصلی این است که تصمیم خرید بر اساس برنامه قبلی انجام می‌شود یا حرکت اخیر قیمت آن را ایجاد کرده است.
انتخاب بین ورود یک باره و مرحله‌ای به مبلغ، افق زمانی و نحوه مواجهه فرد با نوسان بستگی دارد. هیچ کدام برای همه شرایط برتر نیست؛ مهم این است که روش ورود پیش از هیجان ناشی از حرکت بازار مشخص شده باشد.
تصمیم خرید با انجام معامله تمام نمی‌شود
بعد از اجرای سفارش، مسئله قیمت ورود جای خود را به تصمیم‌های دیگری می‌دهد. بیت‌کوین خریداری شده کجا نگهداری خواهد شد؟ آیا قرار است برای مدت طولانی بدون جابه‌جایی باقی بماند؟ فرد به انتقال آن نیاز خواهد داشت یا دسترسی سریع برای معامله دوباره اهمیت بیشتری دارد؟
اولین تصمیم به محل نگهداری مربوط است. باقی ماندن دارایی در حساب صرافی و انتقال آن به کیف پول شخصی، دو وضعیت متفاوت از نظر دسترسی و مسئولیت نگهداری ایجاد می‌کنند. در کیف پول شخصی، کنترل کلیدهای دسترسی بر عهده صاحب دارایی است و از دست دادن اطلاعات لازم برای بازیابی می‌تواند دسترسی به دارایی را از بین ببرد. در صرافی نیز دسترسی به دارایی به حساب و زیرساخت همان پلتفرم وابسته است.
نیاز به انتقال هم بهتر است از ابتدا در نظر گرفته شود. فردی که قصد دارد بیت‌کوین را بعدا به کیف پول دیگری بفرستد، علاوه بر خرید با مرحله برداشت، انتخاب شبکه یا روش انتقال و کارمزد آن روبه‌رو خواهد شد. در مقابل، کسی که قصد معامله مجدد در همان بستر را دارد ممکن است اولویت متفاوتی برای دسترسی به دارایی داشته باشد.
حتی برنامه خروج نیز بخشی از همین تصمیم است. لازم نیست قیمت فروش از روز اول پیش‌بینی شود، اما تفاوت زیادی وجود دارد میان کسی که برای یک هدف چندساله خرید کرده و فردی که قصد دارد با تغییر مشخصی در شرایط خود دوباره تصمیمش را ارزیابی کند. بدون چنین تصویری، هر نوسان جدید می‌تواند دوباره تصمیم فرد را از ابتدا تغییر دهد.
در نتیجه، خرید بیت‌کوین یک دکمه میان دو قیمت نیست؛ زنجیره‌ای از انتخاب‌هاست. هدف مشخص می‌کند بیت‌کوین چه نقشی دارد، اندازه موقعیت تعیین می‌کند چه مقدار سرمایه در معرض نوسان قرار می‌گیرد، روش ورود نحوه مواجهه با قیمت را مشخص می‌کند و برنامه پس از خرید تعیین می‌کند با دارایی به‌دست‌آمده چه باید کرد.
وقتی این چهار تصمیم پیش از معامله روشن باشند، تغییر لحظه‌ای قیمت همچنان مهم است، اما دیگر تنها عاملی نیست که مسیر خرید را تعیین می‌کند.