ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: اگر چین به تایوان حمله کند و صادرات تراشه‌های آن به شرکت‌های آمریکایی را قطع کند، صنعت فناوری و اقتصاد آمریکا فلج خواهد شد.

براساس این گزارش، مقام‌های فدرال آمریکا سال‌هاست تلاش می‌کنند وابستگی سیلیکون‌ولی به تایوان که ۹۰ درصد تراشه‌های پیشرفته رایانه‌ای جهان را تولید می‌کند کاهش دهند.

نیویورک تایمز نوشت: در نشست‌های محرمانه‌ای در واشنگتن و سیلیکون‌ولی، مقام‌های امنیت ملی به مدیران شرکت‌هایی مانند اپل، ای‌ام‌دی و کوالکام هشدار دادند که چین در حال برنامه‌ریزی برای بازپس‌گیری تایوان است و محاصره این جزیره می‌تواند عرضه تراشه‌های تولیدشده در این جزیره را متوقف کرده و صنعت فناوری آمریکا را به زانو درآورد.

براساس این گزارش، روسای جمهوری آمریکا تاکنون تلاش کرده‌اند صنعت تراشه را به تغییر مسیر قانع کنند. جو بایدن میلیاردها دلار کمک مالی برای تقویت تولید داخلی تراشه پیشنهاد کرد. پس از آنکه این اقدام نتیجه نداد، دونالد ترامپ تهدید به اعمال میلیاردها دلار تعرفه کرد تا عملاً همان هدف را دنبال کند.

اما هشدارها، مشوق‌ها و تهدیدها تغییر چندانی ایجاد نکرد. صنعت فناوری آمریکا سرسختانه از جابه‌جایی منبع اصلی تأمین تراشه‌های خود خودداری کرده است؛ تراشه‌هایی که در تلفن‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌ها و مراکز داده عظیم هوش مصنوعی به کار می‌روند.

اکنون نگرانی‌ها افزایش یافته است و این شرایط می‌تواند اقتصاد جهانی را بی‌ثبات کند. ماه گذشته، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت: بزرگ‌ترین تهدید برای اقتصاد جهان و بزرگ‌ترین نقطه آسیب‌پذیری این است که ۹۷ درصد تراشه‌های پیشرفته در تایوان ساخته می‌شود. او افزود: اگر این جزیره محاصره شود یا این ظرفیت نابود شود، با یک آخرالزمان اقتصادی روبه‌رو خواهیم شد.

محاصره تایوان برابر با بزرگترین بحران اقتصادی برای آمریکا

گزارشی محرمانه در سال ۲۰۲۲ به سفارش انجمن صنعت نیمه‌رسانا که بزرگ‌ترین شرکت‌های تراشه‌سازی آمریکا عضو آن هستند هشدار داد قطع عرضه تراشه از تایوان بزرگ‌ترین بحران اقتصادی از زمان رکود بزرگ را رقم خواهد زد. طبق این گزارش، تولید اقتصادی آمریکا ۱۱ درصد کاهش می‌یابد؛ دو برابر رکود ۲۰۰۸. در چین نیز افت تولید به ۱۶ درصد خواهد رسید.

بسیاری از شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا تنها چند ماه ذخیره تراشه دارند و پس از آن کسب‌وکارشان از هم خواهد پاشید.

این گزارش نشان داد واشنگتن ناچار شده دیدگاه خود درباره تایوان را بازنگری کند. دهه‌ها، تعهد آمریکا به تایوان بر مبنای ژئوپلیتیک، دفاع از دموکراسی و مهار چین بود؛ اما اکنون روشن‌تر از همیشه است که تایوان برای بقای اقتصادی آمریکا حیاتی است، به‌ویژه در شرایطی که هوش مصنوعی که بر پایه تراشه‌های ساخت تایوان بنا شده محرک بازار سهام و رشد اقتصادی آمریکا شده است.

دولت ترامپ نسبت به این خطر واقع‌بینانه برخورد کرده است. او تهدید تعرفه بر نیمه‌رساناها را برای وادار کردن شرکت‌ها به خرید تراشه از کارخانه‌های آمریکایی به کار گرفت.

این فشارها اخیراً موجب شد جنسن هوانگ مدیرعامل انویدیا متعهد شود تراشه‌های بیشتری از کارخانه‌های آریزونا که توسط شرکت تولید نیمه‌رسانای تایوان (تی‌اس‌ام‌سی) ساخته می‌شود، خریداری کند.

تی‌اس‌ام‌سی در حال گسترش تأسیسات خود در فینیکس است. اما چالش همچنان باقی است: کارخانه‌های جدید بدون تعهد خرید ساخته نمی‌شوند و تراشه‌های تولید آمریکا گران‌ترند و سود شرکت‌ها را کاهش می‌دهند.

آمریکا تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۰۰ میلیارد دلار برای کارخانه‌های نیمه‌رسانا هزینه خواهد کرد، اما حتی در آن زمان نیز سهم این کشور از تولید جهانی حدود ۱۰ درصد باقی می‌ماند — مشابه سال ۲۰۲۰.

سولیوان: وابستگی آمریکا به تایوان یکی از آسیب‌هاست

در سال ۲۰۲۱، دریاسالار فیلیپ دیویدسون به سنا هشدار داد تهدید چین برای تصرف تایوان «در همین دهه و حتی در شش سال آینده» آشکار است. جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی بایدن، وابستگی آمریکا به تایوان را یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌پذیری‌ها دانست و گفت: «ما می‌گفتیم این دیوانگی است؛ باید کاری بکنیم.»

تغییر اما دشوار بود. تراشه‌های تولید آمریکا بیش از ۲۵ درصد گران‌ترند. تی‌اس‌ام‌سی در فناوری پیشرفته جلوتر از شرکت‌هایی مانند اینتل و سامسونگ است و شرکت‌های آمریکایی بیشتر به سود فصلی می‌اندیشند تا تهدیدهای ژئوپلیتیک.

در سال ۲۰۲۲، بایدن قانون «چیپس» را امضا کرد و ۵۰ میلیارد دلار یارانه برای تولید داخلی اختصاص داد. تی‌اس‌ام‌سی، اینتل و سامسونگ وعده سرمایه‌گذاری‌های کلان دادند، اما سفارش کافی برای پر کردن ظرفیت کارخانه‌ها وجود نداشت.

در دوره دوم ترامپ، مداخله مستقیم‌تر شد. او تعرفه‌هایی بر تایوان وضع کرد و تهدید کرد شرکت‌هایی که از کارخانه‌های آمریکایی خرید نکنند، با تعرفه ۱۰۰ درصدی مواجه خواهند شد. در نتیجه، تی‌اس‌ام‌سی متعهد شد ۱۰۰ میلیارد دلار دیگر در آمریکا سرمایه‌گذاری کند و کارخانه‌های بیشتری در آریزونا بسازد.

با این حال، حتی تراشه‌های هوش مصنوعی ساخت آمریکا نیز برای تکمیل به تایوان بازگردانده می‌شوند، زیرا فرآیند «بسته‌بندی» پیشرفته همچنان در آنجا انجام می‌شود.

به گفته جان نوفِر، مدیر انجمن صنعت نیمه‌رسانا، آمریکا اکنون در موقعیت بهتری نسبت به چند سال پیش است، اما حل کامل این وابستگی زمان‌بر خواهد بود.