بررسی همبستگی قیمت بیت کوین با سایر بازارهای مالی
اقتصاد ایران: بررسی همبستگی قیمت بیتکوین با طلا، سهام، نفت و دلار، یاد بگیرید چگونه دادههای اقتصاد کلان مسیر قیمت ارز دیجیتال را تعیین میکنند و تحلیل دقیقتری داشته باشید.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
اخبار شرکت ها -در یک پاسخ مستقیم، قیمت بیت کوین همیشه مستقل از سایر بازارها نیست. در دورههای بحران مالی جهانی، همبستگی آن با سهام افزایش پیدا میکند، در دورههای تورمی به طلا نزدیکتر میشود و در دورههای رونق نقدینگی بیشتر شبیه داراییهای پرریسک رفتار میکند. بنابراین بیتکوین نه کاملاً طلای دیجیتال است و نه صرفاً یک سهام فناوری؛ رفتار آن وابسته به شرایط اقتصاد کلان تغییر میکند. این موضوع برای هر معاملهگر ارز دیجیتال اهمیت حیاتی دارد، زیرا تحلیل قیمت ارز دیجیتال بدون توجه به بازارهای مالی بزرگ عملاً ناقص است. بسیاری از حرکات بزرگ بازار کریپتو از بیرون آن شروع میشود، نه از داخل آن.
چرا بررسی همبستگی بیت کوین مهم است؟
در سالهای اولیه فعالیت بیتکوین تصور میشد این دارایی کاملاً مستقل از سیستم مالی سنتی است. اما با ورود سرمایهگذاران نهادی، صندوقهای سرمایهگذاری و ETFها، بیتکوین به بخشی از اکوسیستم مالی جهانی تبدیل شد. از این نقطه به بعد، دیگر فقط اخبار بلاکچین تعیینکننده قیمت نبود. امروزه تغییرات نرخ بهره آمریکا، تورم، سیاستهای فدرال رزرو، شاخص دلار و وضعیت بازار سهام مستقیماً بر قیمت بیتکوین اثر میگذارند.
برای درک بهتر موضوع، یک معاملهگر باید بداند:
-
وقتی سرمایه از داراییهای پرریسک خارج میشود، معمولاً بیتکوین نیز افت میکند
-
وقتی نقدینگی جهانی افزایش مییابد، بیتکوین رشد میکند
-
وقتی ترس تورمی بالا میرود، رفتار آن به طلا نزدیک میشود
بنابراین تحلیل بازار کریپتو بدون تحلیل اقتصاد کلان تقریباً غیرممکن شده است.
مفهوم همبستگی در بازارهای مالی
همبستگی یعنی میزان شباهت حرکت دو دارایی نسبت به یکدیگر. اگر دو بازار همزمان بالا و پایین شوند، همبستگی مثبت دارند و اگر خلاف جهت حرکت کنند، همبستگی منفی دارند.
در علم مالی این رابطه با عددی بین ۱- تا ۱+ اندازهگیری میشود:
-
عدد نزدیک ۱ یعنی حرکت تقریباً یکسان
-
عدد نزدیک صفر یعنی مستقل
-
عدد نزدیک ۱- یعنی خلاف جهت
بیتکوین در طول تاریخ خود هر سه حالت را تجربه کرده است. همین تغییر رفتار باعث شده تحلیل آن پیچیدهتر از بسیاری داراییها باشد.
همبستگی بیت کوین با بازار سهام
مهمترین رابطه بیتکوین در سالهای اخیر با شاخص نزدک بوده است. نزدک نماینده شرکتهای فناوری است و سرمایهگذاران آن معمولاً ریسکپذیر هستند. با ورود سرمایهگذاران سازمانی به بازار کریپتو، بیتکوین نیز در همان دسته داراییها قرار گرفت.
در بحران کرونا سال ۲۰۲۰، بازار سهام سقوط کرد و بیت کوین نیز همزمان سقوط کرد. این اولین شوک بزرگ برای کسانی بود که تصور میکردند بیتکوین پناهگاه امن سرمایه است. از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، دادههای معاملاتی نشان دادند که در بسیاری از دورهها ضریب همبستگی بیتکوین و نزدک بین ۰٫۴ تا ۰٫۷ بوده است، عددی بسیار بالا برای دو بازار ظاهراً متفاوت.
دلیل این موضوع ساده است: وقتی نرخ بهره بالا میرود، سرمایهگذاران داراییهای پرریسک را میفروشند. سهام فناوری و بیتکوین هر دو در این دسته قرار میگیرند. به همین دلیل معمولاً پیش از ریزش بزرگ بازار کریپتو، ابتدا بازار سهام آمریکا تضعیف میشود.
رابطه بیت کوین و طلا، طلای دیجیتال یا دارایی پرریسک؟
خرید بیت کوین بارها به عنوان طلای دیجیتال معرفی شده، اما دادهها نشان میدهند این تشبیه همیشه درست نیست. در دورههای عادی اقتصادی، همبستگی بیتکوین با طلا بسیار پایین است. زیرا طلا دارایی امن محسوب میشود و سرمایه در زمان ترس به سمت آن میرود، در حالی که بیتکوین اغلب دارایی پرریسک تلقی میشود. اما در دورههای تورمی شدید یا بیاعتمادی به سیستم بانکی، رفتار بیتکوین تغییر میکند. نمونه واضح آن بحران بانکی سال ۲۰۲۳ بود که همزمان طلا و بیتکوین رشد کردند. در چنین شرایطی بازار به دنبال حفظ ارزش پول است و هر دو دارایی نقش ذخیره ارزش پیدا میکنند.
پس میتوان نتیجه گرفت:
-
بیتکوین همیشه طلای دیجیتال نیست
-
اما در بحرانهای مالی میتواند شبیه طلا رفتار کند
این تفاوت برای تحلیل قیمت ارز دیجیتال اهمیت زیادی دارد، زیرا معاملهگر باید ابتدا تشخیص دهد بازار در چه فازی قرار دارد: ریسکپذیری یا حفظ سرمایه.
ارتباط بیت کوین با نفت و اقتصاد واقعی
نفت شاخص فعالیت اقتصادی جهانی است. وقتی اقتصاد در حال رشد باشد، تقاضای انرژی بالا میرود و قیمت نفت افزایش پیدا میکند. این وضعیت معمولاً با رشد بازارهای مالی همراه است.
در دورههای رونق اقتصادی، نقدینگی افزایش مییابد و سرمایه به سمت داراییهای نوظهور از جمله بیت کوین حرکت میکند. بنابراین معمولاً رشد پایدار نفت با رشد تدریجی بیتکوین همزمان میشود، نه به دلیل رابطه مستقیم، بلکه به دلیل شرایط کلان اقتصادی مشترک.
اما در شوکهای تورمی ناشی از انرژی، نتیجه متفاوت است. اگر قیمت نفت باعث افزایش شدید تورم و افزایش نرخ بهره شود، فشار فروش در بیتکوین ایجاد میشود.
پس نفت به طور مستقیم بیتکوین را حرکت نمیدهد، بلکه از طریق سیاستهای پولی بر آن اثر میگذارد.
نقش شاخص دلار در تعیین مسیر بیت کوین
یکی از دقیقترین شاخصها برای پیشبینی بازار کریپتو، شاخص دلار آمریکاست. این شاخص ارزش دلار را در برابر ارزهای بزرگ جهان نشان میدهد. وقتی دلار قوی میشود، سرمایه از بازارهای ریسکی خارج میشود و قیمت بیتکوین کاهش مییابد. وقتی دلار ضعیف میشود، نقدینگی وارد بازارها میشود و بیتکوین رشد میکند. در بسیاری از دورهها رابطهای تقریباً معکوس بین بیتکوین و دلار دیده شده است. به همین دلیل تحلیلگران حرفهای ابتدا دلار را بررسی میکنند و سپس وارد تحلیل کریپتو میشوند.
چرا همبستگی بیت کوین دائماً تغییر میکند؟
بیتکوین یک دارایی در حال بلوغ است. هرچه پذیرش آن بیشتر میشود، رفتار آن نیز تغییر میکند. در ابتدا بیشتر شبیه یک فناوری نوظهور بود، سپس شبیه سهام تکنولوژی شد و اکنون در برخی شرایط شبیه ذخیره ارزش رفتار میکند.
عامل اصلی تغییر همبستگی، ترکیب سرمایهگذاران بازار است:
-
وقتی معاملهگران خرد غالب هستند، رفتار هیجانی بیشتر است
-
وقتی سرمایهگذاران نهادی وارد میشوند، رفتار به بازارهای سنتی نزدیک میشود
-
وقتی بحران مالی رخ میدهد، نقش پناهگاه سرمایه پررنگ میشود
به همین دلیل نمیتوان یک رابطه ثابت برای بیتکوین تعریف کرد.
کاربرد عملی برای معاملهگران ارز دیجیتال
یک معاملهگر حرفهای پیش از آنکه به سراغ نمودار بیتکوین برود، ابتدا وضعیت اقتصاد کلان را بررسی میکند. او میداند جهت اصلی بازار معمولاً بیرون از نمودار شکل میگیرد و بعد در قیمت دیده میشود. بنابراین قبل از هر تحلیل، روند نرخ بهره، وضعیت شاخص دلار، فضای روانی بازار سهام از نظر ریسکپذیری یا ترس، و مسیر تورم را ارزیابی میکند.
این متغیرها اغلب جهت حرکت بزرگ بازار را تعیین میکنند، در حالی که تحلیل تکنیکال صرفاً برای یافتن زمان مناسب ورود یا خروج به کار میرود. به بیان ساده، اقتصاد کلان میگوید بازار به کدام سمت میرود و نمودار فقط نشان میدهد از کجا وارد معامله شویم.
بزرگترین خطای بسیاری از فعالان بازار این است که بازار کریپتو را جدا از سایر بازارهای مالی تحلیل میکنند، در حالی که امروز قیمت ارز دیجیتال بخشی از چرخه نقدینگی جهانی است و بدون توجه به آن، تحلیلها معمولاً ناقص و دیرهنگام خواهند بود.
جمعبندی
بیت کوین دیگر یک دارایی مستقل نیست و رفتار آن وابسته به شرایط اقتصاد جهانی تغییر میکند. در دورههای ریسکگریزی شبیه سهام سقوط میکند، در دورههای تورمی به طلا نزدیک میشود و در زمان رشد نقدینگی همراه بازارهای مالی صعود میکند. بنابراین برای تحلیل درست بازار کریپتو باید همزمان طلا، دلار، سهام و سیاستهای پولی را بررسی کرد. در واقع مسیر اصلی قیمت بیت کوین اغلب خارج از بازار کریپتو تعیین میشود و نمودار فقط نتیجه آن را نشان میدهد. اگر معاملهگر این ارتباطات را درک کند، میتواند حرکات بزرگ بازار را زودتر از دیگران تشخیص دهد؛ موضوعی که تفاوت بین حدس زدن و تحلیل واقعی بازار است.