تردیدها درباره آینده دلار؛
اونس طلا قصد عقبنشینی ندارد
اقتصاد ایران: رشد بیسابقه قیمت طلا، کسری بودجه فزاینده آمریکا و نااطمینانی سیاست تجاری، گمانهزنیها درباره تضعیف نقش دلار و تقویت جایگاه طلا را افزایش داده است.
به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران به نقل از اماسان، قیمت طلا ماه گذشته با عبور از سطح ۵۳۰۰ دلار در هر اونس، رکورد تازهای ثبت کرد. این رشد تحتتأثیر سیاست خارجی تهاجمی و تهدیدهای تعرفهای دونالد ترامپ رخ داد و سرمایهگذاران را به سمت داراییهای امن سوق داد. همزمان، کسری بودجه آمریکا به سطحی رسید که دفتر بودجه کنگره آن را ۱.۹ تریلیون دلار و «ناپایدار» توصیف کرد؛ وضعیتی که به گفته تحلیلگران، میتواند جایگاه دلار بهعنوان ارز ذخیره اصلی جهان را تضعیف کند.
همزمانی این عوامل باعث شده برخی سرمایهگذاران پیشبینی کنند اوراق خزانهداری آمریکا ممکن است موقعیت خود را بهعنوان تنها دارایی ذخیرهای جهانی از دست بدهد. دیوید اینهورن، بنیانگذار شرکت گرینلایت کپیتال، در گفتوگویی با شبکه CNBC به این موضوع اشاره کرد و از احتمال یک تغییر بزرگ در ساختار ذخایر جهانی سخن گفت. او پیشبینی کرد بانکهای مرکزی بهتدریج دلار را با طلا جایگزین خواهند کرد.
اینهورن گفت: «بانکهای مرکزی در سراسر جهان در حال خرید طلا هستند، در حالی که چند سال پیش بیشتر خریدار اوراق خزانه بودند.» او افزود طلا «در حال تبدیل شدن به دارایی ذخیرهای» است، زیرا سیاست تجاری آمریکا «بسیار بیثبات» شده و کشورها را به این جمعبندی رسانده که «میخواهیم تجارت خود را با چیزی غیر از دلار آمریکا انجام دهیم».
با این حال، دلار همچنان ارز ذخیره غالب جهان محسوب میشود. بر اساس دادههای بانک فدرال رزرو فیلادلفیا، با وجود آنکه بانکهای مرکزی در نیمه نخست سال گذشته بیش از ۴۸ میلیارد دلار اوراق خزانه فروختند، در ژوئیه ۲۰۲۵ دلار همچنان حدود ۵۸ درصد از کل ذخایر ارزی جهان را تشکیل میداد. همچنین طبق اطلاعات شورای جهانی طلا، خرید طلا توسط بانکهای مرکزی در سال ۲۰۲۵ نسبت به اوج سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ کاهش یافته است.
دیوید اینهورن سالهاست پیشبینی میکند قیمت طلا به دلیل نگرانیها درباره سیاستهای پولی و مالی آمریکا افزایش خواهد یافت. او سال گذشته در گفتوگویی با CNBC اظهار داشت: «طلا ربطی به تورم ندارد؛ طلا درباره اعتماد به سیاست مالی و سیاست پولی است.» وی اگرچه بهطور صریح خواستار بازگشت به استاندارد طلا نیست، اما از حامیان جدی نگهداری این فلز گرانبها بهعنوان پوششی در برابر سوءمدیریت مالی و پولی در ایالات متحده به شمار میرود.
اینهورن روز چهارشنبه نیز تأکید کرد سیاست تجاری آمریکا موجب نگرانی در بازارهای جهانی شده و روند «فروش آمریکا» را تقویت کرده است؛ روندی که بانکهای مرکزی را به سمت داراییهای امنتری مانند طلا سوق میدهد. با وجود آنکه قیمت طلا از اوج ماه گذشته عقبنشینی کرده، بهای آن همچنان در سطوح بالا و حدود ۵۱۰۰ دلار در هر اونس در صبح روز پنجشنبه باقی مانده بود.
اینهورن به شناسایی زودهنگام هشدارهای مالی شهرت دارد. او در سال ۲۰۰۲ با اتخاذ موقعیت فروش استقراضی روی شرکت مالی «آلاید کپیتال» مطرح شد؛ پس از آنکه در یک کنفرانس سرمایهگذاری این شرکت را به فریب اداره کسبوکارهای کوچک آمریکا متهم کرد، سهام آن حدود ۲۰ درصد سقوط کرد.
او در سال ۲۰۰۷ نیز با اتخاذ موقعیت فروش استقراضی علیه بانک لیمن برادرز، در کنگره سرمایهگذاری ارزشی درباره آسیبپذیری این مؤسسه در برابر اوراق بهادار مبتنی بر وامهای رهنی پرریسک هشدار داد. هشدارهای مستند او که اغلب به افت قیمت سهام شرکتها منجر میشد، به رواج اصطلاح «اثر اینهورن» انجامید؛ اصطلاحی برای توصیف تأثیر قابلتوجه این مدیر صندوق بر تصمیمهای سرمایهگذاران.
نگرانی از کسری بودجه؛ محرک جدید شرطبندی روی طلا
همانگونه که موقعیتهای فروش استقراضی اولیه اینهورن شکافهای پنهان در مؤسسات مالی بزرگ را آشکار کرد، او اکنون نیز آسیبپذیریهای ساختاری در سیاستهای مالی و پولی دولت آمریکا میبیند. این سرمایهگذار روز چهارشنبه گفت: «فرضیه بلندمدت ما درباره طلا این بوده که سیاستهای مالی و پولی ما منطقی نیستند.»
بر اساس برآورد دفتر بودجه کنگره (CBO)، با تداوم روند فعلی هزینهکرد، نسبت کسری بودجه به تولید ناخالص داخلی آمریکا تا سال ۲۰۳۶ به ۶.۷ درصد خواهد رسید. اینهورن در عین حال یادآور شد بسیاری از اقتصادهای توسعهیافته دیگر نیز با نسبتهای بالای «کسری به تولید ناخالص داخلی» مواجهاند؛ موضوعی که توضیح میدهد چرا طلا، نه یک ارز خارجی، میتواند به دارایی ذخیرهای ترجیحی در سطح جهانی تبدیل شود.
بخشی از اطمینان اینهورن به طلا بر این باور استوار است که فدرال رزرو در نهایت بیش از آنچه بازار انتظار دارد نرخ بهره را کاهش خواهد داد. او گفت: «به نظر من یکی از بهترین معاملات حال حاضر این است که روی کاهش بیشتر نرخ بهره نسبت به انتظارات بازار در سال جاری شرطبندی کنیم. فکر میکنم تا پایان سال، تعداد کاهشها بهمراتب بیش از دو نوبت خواهد بود.»
با این حال، گزارش بهتر از انتظار بازار کار در ماه ژانویه احتمال کاهش نرخ بهره در کوتاهمدت را کمرنگ کرده است. با وجود این، اینهورن معتقد است در صورت ریاست کوین وارش بر فدرال رزرو، او قادر خواهد بود اعضای کمیته را برای اجرای کاهش نرخ بهره متقاعد کند و در این باره گفت: «او استدلالهایی مطرح خواهد کرد که دیگران را قانع میکند.»