ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

به گزارش خبرنگار مهر، جنگ آمریکا علیه ایران که در ماه فوریه آغاز شد و قیمت انرژی را به‌شدت افزایش داد، چالش دولت‌های اروپایی را در مهار تورم، حمایت از رشد اقتصادی و کنترل هزینه‌های عمومی پیچیده‌تر کرده است.

به نوشته رویترز، برآورد کمیسیون اروپا نشان می‌دهد درگیری ایران و اختلال در تجارت و بازارهای انرژی، حدود ۱۰۰ میلیارد یورو، معادل ۱۱۲ میلیارد دلار، برای اروپا هزینه داشته است. در همین دوره، قیمت گاز حدود ۱۴۰ درصد افزایش یافته و قیمت گازوئیل نیز دو برابر شده است.

افزایش هزینه زندگی، عامل تشدید اعتراضات

در فرانسه، اعتراضاتی که ابتدا با نارضایتی از وضعیت نامناسب مدارس در حومه شمالی پاریس آغاز شده بود، به موجی گسترده‌تر از ناآرامی‌ها تبدیل شده است. تخریب و آتش‌سوزی ساختمان‌ها و غارت فروشگاه‌ها از جمله پیامدهای این اعتراضات بوده است.

افزایش هزینه‌های زندگی همچنین در ایتالیا، پرتغال، اسپانیا و بلژیک به اعتراضات و تشدید فشار بر دولت‌ها منجر شده است.

در شهر گلا در جزیره سیسیل ایتالیا، کشاورزان می‌گویند افزایش هزینه سوخت، استفاده از ماشین‌آلات کشاورزی را به‌شدت پرهزینه کرده است. در برخی مناطق جنوب ایتالیا نیز اعتراضات رانندگان کامیون، کشاورزان و کارگران صنایع فولاد، حمل‌ونقل را مختل کرده و نگرانی‌هایی درباره کمبود سوخت و تأمین کالا در فروشگاه‌ها به وجود آورده است.

در پرتغال نیز ده‌ها هزار نفر در اعتراض به دستمزدهای پایین، هزینه مسکن و افزایش مخارج زندگی به خیابان‌ها آمدند. در اسپانیا، بحران مسکن و افزایش اجاره‌بها به یکی از محورهای اصلی نارضایتی عمومی تبدیل شده است.

افزایش هزینه انرژی و تغییر فضای سیاسی اروپا

فشار ناشی از کاهش قدرت خرید، به یکی از عوامل مهم شکل‌دهنده گرایش‌های سیاسی در اروپا تبدیل شده است. احزاب راست افراطی و چپ افراطی، افزایش قیمت سوخت را به یکی از محورهای اصلی مواضع و برنامه‌های خود تبدیل کرده‌اند.

در فرانسه، مارین لوپن، رهبر حزب راست افراطی اجتماع ملی و ژان‌لوک ملانشون، سیاستمدار چپ‌گرای رادیکال، هر دو بر موضوع قیمت سوخت در برنامه‌های سیاسی خود تأکید کرده‌اند.

پیشنهاد لوپن برای کاهش قابل‌توجه مالیات بر ارزش افزوده سوخت با حمایت عمومی روبه‌رو شده است. تحلیلگران معتقدند این موضوع به‌ویژه در مناطق روستایی و نیمه‌روستایی اهمیت دارد؛ مناطقی که استفاده از خودرو برای رفت‌وآمد روزمره ضروری است.

در آلمان نیز حزب آلترناتیو برای آلمان پس از کسب نتایج قدرتمند در انتخابات محلی، در نظرسنجی‌های ملی پیشتاز شده است. افزایش هزینه زندگی و رشد قیمت انرژی به این حزب فرصت داده است سیاست‌های دولت را مورد انتقاد قرار دهد.

این حزب و برخی جریان‌های سیاسی مشابه در اروپا خواستار احیای روابط انرژی با روسیه شده‌اند و استدلال می‌کنند که چنین اقدامی می‌تواند هزینه‌های انرژی را کاهش دهد؛ موضعی که با سیاست غالب اروپا در حمایت از اوکراین در تعارض است.

چالش دولت‌ها میان مهار تورم و کنترل هزینه‌ها

افزایش اخیر قیمت انرژی در شرایطی رخ داده است که اقتصادهای اروپایی هنوز با پیامدهای اقتصادی همه‌گیری کرونا و جنگ روسیه علیه اوکراین در سال ۲۰۲۲ دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

دولت‌ها اکنون باید هم‌زمان با فشار برای حمایت از خانوارها و مهار هزینه‌های انرژی، کسری بودجه و تورم را نیز مدیریت کنند. در فرانسه، افزایش هزینه‌های انرژی در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آوریل آینده، فشار سیاسی بر دولت امانوئل مکرون را افزایش داده است.

به این ترتیب، افزایش قیمت سوخت از یک مسئله صرفاً انرژی فراتر رفته و به عاملی مؤثر بر قدرت خرید خانوارها، هزینه تولید و حمل‌ونقل و رقابت‌های سیاسی در اروپا تبدیل شده است.