به گزارش اقتصادنیوز، تا همین چند سال پیش، پورشه برای فولکسواگن نمادی از سودآوری، قدرت برند و موفقیت در بازار خودروهای لوکس بود؛ برندی که حتی عرضه سهامش در سال ۲۰۲۲ به یکی از بزرگترین عرضههای اولیه اروپا تبدیل شد. اما معادله بهسرعت تغییر کرده است. کاهش تقاضا در چین، فشار تعرفهها در آمریکا و هزینههای سنگین تغییر مسیر به سمت خودروهای برقی، ارزش و چشمانداز مالی پورشه را تحت فشار قرار داده و اکنون این برند لوکس، بهجای آنکه بخشی از راهحل فولکسواگن باشد، خود به یکی از مسائل اصلی این غول خودروسازی تبدیل شده است.
براساس گزارش رویترز، پورشه، خودروساز خودروهای اسپرت لوکس و یکی از مطمئنترین موتورهای سودآوری فولکسواگن در سالهای گذشته، اکنون به بزرگترین مشکل این شرکت تبدیل شده و در مسیر برنامههای الیور بلوم، مدیرعامل فولکسواگن، برای بازسازی بزرگترین خودروساز اروپا، مانعی ایجاد کرده است.
کمتر از چهار سال پس از عرضه سهام پورشه در یکی از بزرگترین عرضههای اولیه عمومی سهام (IPO) اروپا، این شرکت به نمادی از مشکلات گستردهتر گروه فولکسواگن تبدیل شده است؛ پورشه جایگاه سابق خود را در بازار پرسود چین از دست داده و در پی اشتباهات پرهزینه در گذار به خودروهای برقی نیز آسیب دیده است.
در حالی که هزاران کارگر روز دوشنبه در اعتراض به کاهش نیروی کار در کارخانههای خودروسازی سراسر آلمان دست به تجمع زدند، بحران دیگر تنها به پورشه و سایر بخشهای گسترده امپراتوری فولکسواگن محدود نمیشود و نشان میدهد صنعت خودروی آلمان چگونه تحت فشار رقبای چینی و تعرفههای آمریکا قرار گرفته است.
«سیگنال منفی» و «وضعیتی شکننده»
فولکسواگن روز جمعه جدیدترین هشدار سود خود را منتشر کرد و آن را به کاهش ۶ میلیارد یورویی ارزش دفتری ۷۵ درصد سهام خود در پورشه مرتبط دانست؛ این اتفاق تنها چند هفته پس از آن رخ داد که این شرکت با کاهش قابلتوجه نیروی کار، در بزرگترین برنامه بازسازی تاریخ ۸۹ ساله گروه به توافق رسیده بود.
اینگو اشپایخ، مدیر سرمایهگذاری دویچهکا (Deka) که یکی از ۱۰ سرمایهگذار بزرگ فولکسواگن است، این اقدام را آن هم تنها مدت کوتاهی پس از دستیابی به توافق بازسازی، «سیگنالی بسیار منفی» توصیف کرد.
او به رویترز گفت: «وضعیت همچنان بسیار شکننده است و چشمانداز بسیار محدودی وجود دارد. هنوز مشخص نیست که آیا اقدامات بازسازی اعلامشده حتی برای حل مشکلات کافی خواهند بود یا خیر.»
موتور سابق سودآوری فولکسواگن
سهم پورشه از سود عملیاتی گروه فولکسواگن در سال ۲۰۲۵ به کمتر از ۵ درصد سقوط کرد؛ در حالی که چهار سال پیش، این سهم بیش از یکچهارم سود عملیاتی گروه بود.
توجه: سود عملیاتی، بر حسب میلیارد یورو
منبع: صورتهای مالی شرکت/ کریستوف اشتایتس
تحلیلگران جفریز در واکنش به این کاهش ارزش دفتری ــ که پس از کاهش ارزش ۲.۷ میلیارد یورویی سال گذشته رخ داده است ــ آن را نشانهای از فقدان نظارت کافی در فولکسواگن دانستند و به آنچه «غافلگیریهای بیپایان در روند پاکسازی» خواندند، اشاره کردند.
فولکسواگن دلیل این کاهش ارزش را ضعیفتر شدن انتظارات مالی درباره پورشه عنوان کرد؛ شرکتی که در سال ۲۰۲۲ با هیاهوی فراوان و در قالب یکی از بزرگترین عرضههای اولیه سهام اروپا در سالهای اخیر وارد بورس شد.
فردیناند دودنهوفر، تحلیلگر صنعت خودرو، گفت: «دوران موتور سودآوری بودن پورشه به پایان رسیده است.»
«پورشه روزبهروز کوچکتر میشود»
اهمیت این موضوع را میتوان در حاشیه سودی مشاهده کرد که زمانی بسیار بالا بود، اما اکنون به کمتر از سطح حاشیه سود کل گروه فولکسواگن رسیده و حتی برند اقتصادی این گروه، اشکودا، از آن پیشی گرفته است.
کارمندی از شرکت خودروسازی آلمانی پورشه در کارخانه این شرکت در اشتوتگارت-تسوفنهاوزن آلمان، فرمان یک خودرو را نصب میکند؛ ۱۹ فوریه ۲۰۱۹. این تصویر در ۱۹ فوریه ۲۰۱۹ ثبت شده است. رویترز/رالف اورلوفسکی/عکس آرشیوی
دودنهوفر افزود: «با راهبرد "ارزش بهجای حجم"، پورشه روزبهروز کوچکتر میشود. حتی اگر حاشیه سود خوب باشد، میزان سود حاصل در نهایت نسبتاً ناچیز خواهد بود.»
مایکل لایترز، مدیرعامل پورشه، در یادداشتی داخلی که رویترز آن را مشاهده کرده است، تأکید کرد این شرکت همچنان به هدف میانمدت خود برای دستیابی به حاشیه سودی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد پایبند است.
لایترز پیش از برگزاری روز بازار سرمایه پورشه که در ماه اکتبر بهشدت مورد انتظار است، گفت: «هیچ پیشبینی جدیدی برای پورشه، چه برای سال مالی جاری و چه برای هدف میانمدت ما، وجود ندارد.»
کارکنان شرکت خودروسازی آلمانی پورشه روی یک دستگاه پورشه ۹۱۱ در کارخانه این شرکت در اشتوتگارت-تسوفنهاوزن آلمان کار میکنند؛ ۱۹ فوریه ۲۰۱۹. این تصویر در ۱۹ فوریه ۲۰۱۹ ثبت شده است. رویترز/رالف اورلوفسکی/عکس آرشیوی
با این حال، در چشمانداز پیشرو، عقبنشینی این شرکت از بازار چین ــ جایی که پورشه شمار نمایندگیهای خود را کاهش داده است ــ و فشار تعرفهها بر فعالیتهای آن در آمریکا، درباره حجم فروش این شرکت تردیدهایی ایجاد کرده است.
حتی در صورت بازگشت حاشیه سود پورشه به سطوح دورقمی، این شرکت تحت راهبرد لایترز که تمرکز خود را بر مدلهای گرانقیمت و سودآورتر گذاشته است، همچنان برای تولید نقدینگی به فروش خودرو نیاز دارد؛ نقدینگیای که میتواند به فولکسواگن نیز در عبور از فرایند دردناک بازسازی کمک کند.
الیور بلوم، مدیرعامل فولکسواگن، در یک دستگاه پورشه ۹۱۱ توربو S در جریان پیشنمایش رسانهای پیش از نمایشگاه خودرو IAA مونیخ، در مونیخ آلمان؛ ۷ سپتامبر ۲۰۲۵. رویترز/کای فافنباخ/عکس آرشیوی
اشتفان براتسل از مرکز تحقیقات صنعت خودرو آلمان (CAM) گفت: «فشار در حال حاضر نمیتوانست بیشتر از این باشد. کاهش هزینهها بهتنهایی به فولکسواگن برای خروج از بحران کمک نخواهد کرد.»
کاهش فروش
پورشه با کاهش فروش در آمریکای شمالی، منطقه خاورمیانه/آفریقا/هند و همچنین چین مواجه بوده است؛ بازاری که میزان تحویل خودروهای پورشه در آن طی چهار سال گذشته بیش از نصف کاهش یافته است.
پورشه با کاهش فروش خودرو در آمریکای شمالی، منطقه خاورمیانه/آفریقا/هند و همچنین چین مواجه بوده است؛ بازاری که میزان تحویل خودروهای پورشه در آن طی چهار سال گذشته بیش از نصف کاهش یافته است.
اشکودا؛ پورشه جدید؟
پورشه سالهاست با مشکلات دستوپنجه نرم میکند و بلوم، در دورهای مهم از افول این برند، تا پایان سال ۲۰۲۵ همزمان با مدیریت گروه فولکسواگن، هدایت برند خودروهای اسپرت را نیز بر عهده داشت.
کاهش ارزش ۶ میلیارد یورویی، ارزش سرقفلی (Goodwill) فولکسواگن در ارتباط با پورشه ــ که اساساً معیاری برای سنجش ارزش این برند است ــ را نسبت به سال گذشته بیش از یکسوم کاهش داده و به حدود ۱۰ میلیارد یورو رسانده است. در سال ۲۰۲۲، یعنی سال عرضه سهام پورشه در بورس و زمانی که این شرکت وعده دستیابی به حاشیه سود ۲۰ درصدی را داده بود، ارزش سرقفلی آن ۱۸.۸ میلیارد یورو بود.
سقوط حاشیه سود پورشه
حاشیه سود پورشه در سال ۲۰۲۵ به تنها ۱.۱ درصد کاهش یافت؛ این رقم در سال ۲۰۲۲ ۱۸ درصد بود. در مقابل، حاشیه سود برند اشکودا متعلق به فولکسواگن در همین بازه زمانی تقریباً سه برابر شد و به ۸.۳ درصد رسید.
یادداشت: حاشیه سود مرسدسبنز مربوط به بخش خودروسازی این شرکت است؛ حاشیه سود فولکسواگن مربوط به کل گروه است.
منبع: صورتهای مالی شرکتها/ کریستوف اشتایتس
اکنون این پرسش مطرح است که پورشه چه جایگاهی در ساختار گستردهتر گروه فولکسواگن خواهد داشت؛ چرا که اشکودا بهعنوان واحدی سودآورتر در حال ظهور است.
ماتیاس اشمیت، تحلیلگر مستقل صنعت خودرو، گفت: «این برند چکی عملاً به پورشه جدید گروه تبدیل شده است.»
مرسدسبنز و بیامو نیز در حال کاهش نیروی کار خود در آلمان هستند و اتحادیههای کارگری از بروکسل خواستهاند با اتخاذ تدابیر حمایتگرایانه، از بازار در برابر واردات خودروهای ارزانقیمت از چین محافظت کند.
مشخص نیست که آیا این اقدامات به بلوم کمک خواهد کرد تا به هدف تعیینشده برای حاشیه سود عملیاتی ۹ درصدی فولکسواگن تا پایان این دهه دست یابد؛ این در حالی است که انتظار میرود حاشیه سود عملیاتی این شرکت در سال جاری، در بهترین حالت، تنها ۱ درصد باشد.
با این حال، تحلیلگران برنشتاین معتقدند وضعیت پورشه ممکن است به تلاش بلوم برای اعمال کاهش هزینههای عمیقتر کمک کند.
آنها گفتند: «اگر بخواهیم نگاهی بدبینانه داشته باشیم، میتوان این افت شدید در سود پیشبینیشده و گزارششده را عاملی کمککننده تلقی کرد.»