ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

به گزارش خبرنگار مهر، تصمیم‌های سرمایه‌گذاری همواره بر پایه محاسبات کاملاً منطقی و بدون خطا شکل نمی‌گیرند و عوامل مختلفی مانند اطلاعات ناقص، تجربیات گذشته، توصیه دیگران، جریان اخبار و حتی سازوکارهای ذهنی می‌توانند بر نحوه انتخاب دارایی و واکنش سرمایه‌گذاران به تحولات بازار اثر بگذارند؛ موضوعی که در ادبیات مالی رفتاری از آن با عنوان «سوگیری‌های رفتاری» یاد می‌شود.

در همین راستا، رضا زنگنه، کارشناس بازارهای مالی و تحلیل‌گر ارشد بازار سرمایه، با اشاره به نقش سوگیری‌های رفتاری در تصمیم‌های سرمایه‌گذاری، معتقد است بسیاری از باورهایی که در نگاه نخست بدیهی و منطقی به نظر می‌رسند، می‌توانند به موانعی برای تصمیم‌گیری صحیح مالی تبدیل شوند و مسیر سرمایه‌گذاری افراد را تحت تأثیر قرار دهند.

زنگنه در تشریح این موضوع گفت: ذهن انسان در تصمیم‌گیری‌های مالی همواره منطقی و بی‌خطا عمل نمی‌کند. بسیاری از برداشت‌ها و باورهای ما درباره سرمایه‌گذاری تحت تأثیر اطلاعات ناقص، تجربه‌های گذشته، توصیه‌های دیگران، جریان اخبار و حتی سازوکار طبیعی ذهن شکل گرفته‌اند.

وی افزود: برخی از این باورها آنقدر بدیهی به نظر می‌رسند که کمتر پیش می‌آید درستی آنها را زیر سؤال ببریم، اما همین باورهای به ظاهر ساده می‌توانند به یکی از مهم‌ترین موانع تصمیم‌گیری درست در سرمایه‌گذاری تبدیل شوند.

این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به تنوع سوگیری‌های رفتاری در حوزه سرمایه‌گذاری اظهار کرد: سوگیری‌های رفتاری در دنیای سرمایه‌گذاری اشکال متنوعی دارند؛ از اعتمادبه‌نفس بیش از حد و تمایل به تأیید باورهای قبلی گرفته تا لنگراندازی، رفتار گله‌ای و ترس از دست دادن فرصت. هر یک از این خطاهای ذهنی می‌توانند نحوه ارزیابی اطلاعات، انتخاب دارایی و واکنش سرمایه‌گذار به نوسانات بازار را تحت تأثیر قرار دهند.

پرتفوی شخصی؛ نقطه شروع تصمیم سرمایه‌گذاری

زنگنه ادامه داد: موضوع، بررسی تمام سوگیری‌های رفتاری نیست، بلکه تمرکز باید بر مجموعه‌ای مشخص از باورهای نادرست باشد که مستقیماً به مفهوم پرتفوی شخصی مربوط می‌شوند؛ باورهایی که باعث می‌شوند سرمایه‌گذار مسیر خود را از بازار و انتخاب دارایی آغاز کند، در حالی که نقطه شروع واقعی جای دیگری است.

وی توضیح داد: در بررسی هر یک از این باورهای رایج، ابتدا باید توضیح داد که چرا آن باور با وجود ظاهر منطقی‌اش می‌تواند گمراه‌کننده باشد. سپس باید پیامدهای آن را در تصمیم‌های مالی مرور کرد و در نهایت نگاه دقیق‌تر و چارچوب جایگزین را ارائه داد.

این تحلیل‌گر بازار سرمایه با تأکید بر اینکه هدف از این رویکرد، ارائه نسخه عمومی برای سرمایه‌گذاری نیست، گفت: قرار نیست مشخص کنیم سهام بهتر است یا طلا، چه زمانی باید وارد بازار شد یا کدام دارایی در آینده بازده بیشتری خواهد داشت. پرسش اصلی، بنیادی‌تر از انتخاب بازار و دارایی است و آن اینکه چه ساختاری از سرمایه‌گذاری با شرایط واقعی زندگی هر فرد هماهنگ است؟

سرمایه‌گذاری از شناخت سرمایه‌گذار آغاز می‌شود

زنگنه در ادامه با بیان اینکه پاسخ به این پرسش از شناخت بازار آغاز نمی‌شود، اظهار کرد: پاسخ به این پرسش، از شناخت سرمایه‌گذار آغاز می‌شود؛ از اهداف مالی، افق زمانی، میزان سرمایه، جریان درآمد، تعهدات مالی، نیاز به نقدینگی و توان تحمل ریسک او.

وی افزود: بنابراین پیش از آنکه سرمایه‌گذار صرفاً به دنبال انتخاب یک بازار یا دارایی باشد، باید شرایط شخصی و مالی خود را بشناسد و مشخص کند که چه ساختاری از سرمایه‌گذاری با وضعیت واقعی زندگی او تناسب دارد.

این کارشناس بازارهای مالی تأکید کرد: در واقع مسئله اصلی، انتخاب یک دارایی خاص یا ارائه یک نسخه عمومی برای سرمایه‌گذاری نیست، بلکه باید دید سرمایه‌گذاری چگونه می‌تواند با اهداف و شرایط واقعی هر فرد هماهنگ شود.

زنگنه در پایان با جمع‌بندی این دیدگاه گفت: اگر قرار باشد پس از تمام این مباحث تنها یک جمله در ذهن باقی بماند، آن جمله این است: «سرمایه‌گذاری از شناخت سرمایه‌گذار آغاز می‌شود، نه از شناخت بازار.»