صندوقهای درآمد ثابت ارزی در مسیر جذب ارزهای راکد مردم
اقتصاد ایران: یک اقتصاددان گفت: صندوقهای درآمد ثابت ارزی میتواند ارزهای راکد مردم را به چرخه اقتصاد بازگردانده و منابع جدیدی برای سرمایهگذاری فراهم کنند.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
به گزارش خبرنگار مهر، راهاندازی صندوقهای درآمد ثابت ارزی در بازار سرمایه میتواند زمینه بازگشت بخشی از ارزهای نگهداریشده نزد مردم به چرخه اقتصاد را فراهم کند؛ ظرفیتی که به گفته یک اقتصاددان، در صورت جلب اعتماد عمومی، علاوه بر ایجاد بازدهی برای دارندگان واحدهای صندوق، میتواند منابع ارزی را به سمت سرمایهگذاریهای اقتصادی مولد و ارزآور هدایت کند.
محمدرضا رنجبر فلاح، اقتصاددان و عضو هیأت علمی و مشاور عالی ریاست در پژوهشکده پولی و بانکی در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به تجربه ناموفق سپردههای ارزی در گذشته، مهمترین چالش پیش روی صندوقهای درآمد ثابت ارزی را اعتماد مردم دانست و گفت: تجربه موفق صندوقهای طلا و نقره در بازار سرمایه میتواند بر خاطره منفی سپردههای ارزی غلبه کند و زمینه استقبال از این ابزار جدید را فراهم سازد.
وی معتقد است بخش قابل توجهی از ارزهای موجود نزد مردم در قالب داراییهای راکد نگهداری میشود و صندوقهای ارزی میتوانند این منابع را از حالت غیرمولد خارج کرده و به بازار عرضه و تقاضای ارز و همچنین سرمایهگذاریهای ارزی کشور بازگردانند.
رنجبر فلاح همچنین با تعمیم موضوع به سایر داراییهای راکد، مولدسازی این منابع را یکی از مسیرهای افزایش سرمایهگذاری، ایجاد ارزش افزوده، اشتغال و رشد اقتصادی عنوان کرد.
مشاور عالی ریاست در پژوهشکده پولی و بانکی درباره تجربه سپردههای ارزی، تفاوت آن با صندوقهای ارزی، ظرفیت ارزهای راکد مردم و ضرورت مولدسازی داراییها توضیحات بیشتری ارائه کرده است که در ادامه میخوانید.
تجربه سپردههای ارزی و چالش اعتماد
رنجبر فلاح با اشاره به مهمترین چالش پیش روی صندوقهای درآمد ثابت ارزی اظهار کرد: به نظر میرسد چالش اصلی این صندوقها، تجربه منفی است که در گذشته در زمینه سپردههای ارزی شکل گرفته است.
وی افزود: در گذشته از مردم خواسته شد ارز خود را به بانکها بسپارند، سپرده ارزی افتتاح کنند و سود ارزی دریافت کنند و در زمان بستن سپرده نیز همان ارز را تحویل بگیرند.
این اقتصاددان ادامه داد: با شدت گرفتن تحریمها و بروز مشکلات ارزی برای بانک مرکزی و شبکه بانکی، بانکها در برخی موارد نتوانستند تعهدات خود را به شکل ارزی ایفا کنند و به مشتریان اعلام شد که میتوانند معادل ریالی سپرده خود را دریافت کنند.
به گفته مدیرعامل سابق بانک تجارت، در همین مرحله مسئله مهم دیگری شکل گرفت و آن تعیین نرخ تبدیل ارز به ریال بود؛ موضوعی که خود به محل مناقشه میان سپردهگذاران و بانکها تبدیل شد.
رنجبر فلاح گفت: این تجربه منفی باعث شد که پیشنهادهای مشابه برای جذب ارز مردم همواره با احتیاط مطرح شود.
تجربه صندوقهای طلا و نقره میتواند اعتماد ایجاد کند
وی با اشاره به تجربه شکلگرفته در بازار سرمایه اظهار کرد: در سالهای اخیر در بورس صندوقهای متعددی از جمله صندوقهای طلا و نقره ایجاد شده و در کنار آنها گواهی سپرده طلا و نقره نیز در اختیار سرمایهگذاران قرار گرفته است.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: افراد هنگام خرید این داراییها، در زمان خروج نیز امکان انتخاب دارند و میتوانند متناسب با سازوکار ابزار مربوطه، دارایی فیزیکی مانند سکه یا شمش را دریافت کنند یا معادل ریالی آن را بر اساس قیمت روز تابلو دریافت کنند.
رنجبر فلاح با بیان اینکه عملکرد این صندوقها با نارضایتی گستردهای همراه نبوده است، افزود: این تجربه باعث شده قدرت خرید افراد متناسب با انتخاب آنها، چه طلا و چه نقره، حفظ شود و در زمان خروج نیز حق انتخاب داشته باشند.
وی ادامه داد: همین تجربه مثبت باعث شد این ایده مطرح شود که صندوقهایی به صورت ارزی ایجاد شود تا ارزهایی که مردم خریداری کرده و اکنون در گاوصندوق منازل یا محلهای دیگر نگهداری میکنند، به این صندوقها منتقل شود.
رنجبر فلاح با اشاره به ریسکهای نگهداری فیزیکی ارز گفت: انتقال این ارزها به صندوقها میتواند ضمن کاهش ریسک نگهداری، منابعی را که اکنون در حالت راکد قرار دارند وارد چرخه اقتصاد کند و صاحب واحد صندوق نیز از بازدهی حاصل از آن، چه بازدهی ناشی از تورم و چه بازدهی واقعی، بهرهمند شود.
بازگشت ارزهای راکد به چرخه اقتصاد
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی به کمک چنین صندوقهایی ارزهای موجود نزد مردم میتواند به چرخه اقتصاد بازگردند و صرف سرمایهگذاریهای اقتصادی کشور شوند.
این اقتصاددان درباره چشمانداز استقبال از صندوقهای درآمد ثابت ارزی گفت: به نظر میرسد تجربه مثبت صندوقهای کالایی در بورس بتواند بر تجربه منفی سپردههای ارزی در گذشته غلبه کند و این صندوقها با استقبال خوبی مواجه شوند.
مدیرعامل سابق بانک تجارت افزود: ارزهایی که نزد مردم وجود دارد میتواند دوباره به چرخه اقتصادی کشور بازگردد و حتی به بازار عرضه و تقاضای ارز وارد شود.
رنجبر فلاح ادامه داد: صندوقهای درآمد ثابت ارزی میتوانند بخشی از منابع را به عنوان ذخیره احتیاطی نگهداری کنند، مدیریت صندوق را انجام دهند و مازاد منابع را برای نیازهای سرمایهگذاری ارزی پروژهها اختصاص دهند؛ به نحوی که این سرمایهگذاری برای دارندگان واحدهای صندوق نیز بازدهی ایجاد کند.
اقتصاد ایران با انباشت داراییهای راکد مواجه است
عضو هیأت علمی پژوهشکده پولی و بانکی با بیان اینکه موضوع صندوقهای ارزی را باید در چارچوب بزرگتری از مولدسازی داراییها دید، اظهار کرد: یکی از دلایل کمتوسعهیافتگی یا توسعهنیافتگی کشور، وجود حجم قابل توجهی از داراییهای راکد در اقتصاد است.
وی گفت: دارایی راکد بازده ایجاد نمیکند، بازده واقعی ندارد، اشتغال ایجاد نمیکند و ارزش افزودهای به اقتصاد اضافه نمیکند؛ بنابراین اگر این داراییها مولد شوند و به گردش درآیند، آثار منفی آنها میتواند به آثار مثبت اقتصادی تبدیل شود.
رنجبر فلاح افزود: مولد شدن داراییهای راکد میتواند به توسعهیافتگی، افزایش سرمایهگذاری و رشد اقتصادی کشور کمک کند و زمینه ایجاد اشتغال را نیز فراهم سازد.
وی با اشاره به وجود داراییهای راکد در بازارهای مختلف گفت: این مسئله را در بازار املاک، طلا، ارز و حتی بسیاری از داراییهای دیگر مشاهده میکنیم.
از مدارس و مساجد تا سایر داراییهای نیمهفعال
این اقتصاددان برای تشریح گستردگی داراییهای راکد در اقتصاد کشور اظهار کرد: در حوزه آموزش و پرورش میتوان مشاهده کرد که بسیاری از مدارس عملاً نیمهفعال هستند و در تابستان، یا بطور کلی بعدازظهرها یا شبها مورد استفاده قرار نمیگیرند؛ در حالی که امکان مولدسازی این ظرفیتها وجود دارد.
وی ادامه داد: از سالنهای ورزشی، لابراتوارهای زبان و آزمایشگاههای مدارس میتوان در زمانهایی که بلااستفاده هستند استفاده کرد و حتی آنها را برای برگزاری مراسم یا فعالیتهای دیگر در اختیار قرار داد تا درآمدی برای مدرسه و آموزش و پرورش ایجاد شود.
رنجبر فلاح همچنین به ظرفیت مساجد اشاره کرد و گفت: بسیاری از مساجد عمدتاً برای امور فرهنگی و آموزشی استفاده نمیشوند و نهایتاً در برخی مناسبتها یا صرفا برای مراسم مذهبی مورد استفاده قرار میگیرند، در حالی که این اماکن میتوانند در طول شبانهروز برای سایر فعالیتهای فرهنگی، هنری یا آموزشی مورد استفاده بیشتر قرار گیرند.
مدیرعامل سابق بانک تجارت افزود: استفاده مولد از این ظرفیتها میتواند به تأمین منابع مورد نیاز خود مسجد و ارائه خدمات بیشتر منجر شود.
صندوقهای ارزی در مسیر مولدسازی داراییها
رنجبر فلاح در جمعبندی گفت: در کشور داراییهای بسیار زیادی وجود دارد که یا کاملاً راکد هستند، یا غیرفعال و یا نیمهفعال؛ اگر همین داراییها فعال شوند، بخشی از کمبود سرمایهگذاری موجود در کشور جبران خواهد شد.
وی افزود: فعال شدن این داراییها بازدهی ایجاد میکند و این بازدهی میتواند به درآمد و در نهایت به درآمد ملی تبدیل شود.
این اقتصاددان در پایان تأکید کرد: طرح ایجاد صندوقهای ارزی نیز دقیقاً در راستای مولدسازی داراییهای راکد انجام شده است و امیدوارم با جلب روزافزون اعتماد مردم، این صندوقها رونق بسیار خوبی پیدا کنند.