به گزارش اقتصادنیوز، هاشم اورعی، تحلیلگر حوزه انرژی و رییس اتحادیه انجمنهای انرژی ایران در بخشی از گفتوگوی خود با اقتصادنیوز در پاسخ به این پرسش که «با توجه به هشدارهای اخیر درباره احتمال افت فشار یا حتی قطع گاز در استانهای شمالی در پاییز و زمستان، ارزیابی شما از وضعیت شبکه گاز کشور در ماههای سرد پیشرو چیست؟» گفت: با ارزیابی وضعیت موجود شروع کنیم؛ قبل از جنگ و در بهترین حالت، ما چیزی حدود متوسط روزانه ۸۰۰ میلیون مترمکعب تولید گاز شیرین داشتیم که این میزان معمولاً در طول سال کمی نوسان دارد (کم و زیاد میشود)، ولی ما متوسط آن را مبنا قرار میدهیم. نکته اول این است که امروز و در طول جنگ چه اتفاقی رخ داده است. متأسفانه در بخش گاز، ما در بخش ظرفیت تولید آسیب نسبتاً قابلتوجهی دیدیم؛ به طوری که ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید را از دست دادیم و در نتیجه، حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت هنوز به مدار تولید بازنگشته است.
اقتصادنیوز: یک تحلیلگر حوزه انرژی میگوید: متأسفانه پیشبینی میشود که ما با چیزی حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب کمبود گاز در اوج سرما مواجه باشیم. ۴۰۰ میلیون مترمکعب یعنی تقریباً ۵۰ درصدِ تقاضا؛ به عبارت دیگر، میزان کسری ما در وهله اول ناترازی نیست، بلکه کسری و بحران است.
اورعی ادامه داد: پیشبینی میشود که حدود ۲ الی ۳ سال طول بکشد تا آن ظرفیت به مدار برگردد. به این ترتیب، ما با توجه به افزایش طبیعی تقاضا برای گاز و کاهش ظرفیت تولید، اگر امسال زمستان سردی داشته باشیم ــ که قاعدتاً انتظار من نیز همین است ــ با این پرسش مواجه میشویم که آیا با کسری و کمبود گاز مواجه خواهیم بود یا خیر؟ متأسفانه پیشبینی میشود که ما با چیزی حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب کمبود در اوج سرما مواجه باشیم. ۴۰۰ میلیون مترمکعب یعنی تقریباً ۵۰ درصدِ تقاضا؛ به عبارت دیگر، میزان کسری ما در وهله اول ناترازی نیست، بلکه کسری و بحران است. با این درصد از کسری، این مسئله چیزی نیست که بتوانیم با اقدامات موقت و مقطعی آن را حل کنیم.
او افزود: اما آیا همه این مشکلات ناشی از جنگ است یا ناترازی ساختاری داریم؟ به طور قطع هیچکس نمیتواند ادعا کند که ما قبل از جنگ هیچ مشکلی در زمینه گاز نداشتیم و تمام کسری و مشکل در این بخش ناشی از جنگ است؛ خیر، قطعاً و یقیناً اینگونه نیست. ما قطعاً در پی سالها ناکارآمدی و ضعف سیاستگذاری، به طور خودکار در این سراشیبی که منتهی به ته دره میشود حرکت میکردیم.
این تحلیلگر حوزه انرژی همچنین گفت: این نکته را نیز اضافه کنم که من اولین گزارشی را که در رابطه با پیشبینی وضعیت گاز دیدم، حدود سالهای ۱۳۸۰ یا ۱۳۸۱ بود که پایاننامه و پروژه دکترایی در دانشگاه اصفهان بود و آن را به یاد دارم. از آن زمان به بعد نیز گزارشهای متعدد مرکز پژوهشهای مجلس و هر بررسی دیگری که توسط هر شخص دیگری انجام شده، این هشدار را داده است. نتایج با کمی تفاوت، ولی روند همگی یکسان بوده است که ناترازی ما در بخش گاز ــ حتی بدون در نظر گرفتن جنگ ــ فزاینده است. این بدان معناست که ما نتوانستهایم اولاً به سمت افزایش ظرفیت تولید حرکت کنیم و ثانیاً یک سیستم اقتصادی پیاده کنیم و اقداماتی انجام دهیم که مصرف را مدیریت کنیم.
او افزود: لذا میتوان گفت که پس ما ناترازی ساختاری را قطعاً و یقیناً به دلیل ناکارآمدی در بخش شبکه سراسری گاز کشور داشتیم و داریم. کاری که جنگ انجام داد، افزایش سرعت حرکت ما در این سراشیبی منتهی به دره بود؛ این عین واقعیت است. در نتیجه هیچکس نمیتواند بگوید جنگ تأثیر نداشته است، اما در واقع مشکلی را که از قبل داشتیم حادتر کرده است.