به گزارش اقتصادنیوز، طلا در سالهای اخیر از یک دارایی صرفاً سرمایهگذاری به یکی از ابزارهای مهم مدیریت ذخایر کشورها تبدیل شده است. افزایش نااطمینانی در اقتصاد جهانی، نگرانی از تورم، تغییرات نرخ بهره و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیکی باعث شده بانکهای مرکزی در تصمیمگیری درباره ترکیب ذخایر خود، توجه بیشتری به فلز زرد داشته باشند. تازهترین آمارها تصویری روشنتر از این تغییر رویکرد ارائه میکند.
به گزارش کیتکونیوز، بر اساس گزارش جدید شورای جهانی طلا (WGC)، بانکهای مرکزی جهان در ماه ژوئیه به روند افزایش ذخایر طلای خود ادامه دادند و در مجموع ۲۳ تن خرید خالص طلا ثبت کردند. به گفته «ماریسا سلیم»، مدیر ارشد تحقیقات شورای جهانی طلا در منطقه آسیا-اقیانوسیه، بانکهای مرکزی اقتصادهای نوظهور نیز همچنان در حال افزایش ذخایر خود بودند و چین با خرید ۲۰ تن و لهستان با خرید ۸ تن در صدر خریداران قرار گرفتند.
سلیم در تازهترین گزارش شورای جهانی طلا نوشت: «بانکهای مرکزی در ماه ژوئیه به انباشت طلا ادامه دادند و خرید خالص ۲۳ تن گزارش شد.» او افزود: «بازارهای نوظهور نیز در این ماه به انباشت طلا ادامه دادند و چین با ۲۰ تن و لهستان با ۸ تن در صدر قرار گرفتند.»
در میان دیگر خریداران قابل توجه در ماه ژوئیه، بانک ملی جمهوری چک قرار داشت که ۲ تن طلا خرید و برای چهل و یکمین ماه متوالی خرید خالص خود را ادامه داد. همچنین بانک ملی قزاقستان، بانک نگارا مالزی و بانک مرکزی بولیوی هر کدام یک تن طلا به ذخایر خود اضافه کردند.
سلیم در مورد قزاقستان خاطرنشان کرد: «ذخایر طلای این کشور معادل ۷۵ درصد کل ذخایر آن است.»
نمودار ۱: بانکهای مرکزی در ماه ژوئیه همچنان خریدار بودند و خرید خالص ۲۳ تن طلا را ثبت کردند. فعالیت ماهانه گزارششده بانکهای مرکزی، بر حسب تن. دادهها تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶، در مواردی که در دسترس بودهاند.
منبع: صندوق بینالمللی پول (IMF)، بانکهای مرکزی مربوطه و شورای جهانی طلا
در سمت فروشندگان، روسیه با فروش خالص ۶ تن طلا در ماه ژوئیه، بزرگترین فروشنده خالص بود. پس از روسیه نیز ترکیه، اردن و ازبکستان هر کدام یک تن از ذخایر طلای خود را به فروش رساندند.
لهستان همچنان در صدر خرید طلا؛ چین بیستویکمین ماه متوالی خرید را ثبت کرد
از ابتدای سال تاکنون، لهستان بار دیگر در صدر جدول خرید طلا قرار گرفته و در سال جاری تاکنون ۹۰ تن به ذخایر خود افزوده است. سلیم اعلام کرد: «این کشور در مجموع ۶۴۰ تن طلا انباشته کرده است؛ در حالی که هدف آن رسیدن به ۷۰۰ تن است. طلای لهستان اکنون حدود ۲۸ درصد از کل ذخایر این کشور را تشکیل میدهد.»
در همین حال، چین در سال ۲۰۲۶ تاکنون ۶۰ تن به ذخایر طلای خود اضافه کرده و پس از لهستان، دومین خریدار بزرگ طلا در میان بانکهای مرکزی بوده است. خرید طلای چین در ماه ژوئیه، بیستویکمین ماه متوالی خرید توسط بانک مرکزی این کشور بود.
سلیم گفت: «ذخایر رسمی طلای چین اکنون ۸ درصد از کل ذخایر این کشور را تشکیل میدهد و به حدود ۲۳۶۶ تن رسیده است؛ رقمی که چین را به ششمین دارنده بزرگ طلای گزارششده در جهان تبدیل میکند.»
به گفته او، فعالیت بانک خلق چین (PBoC) در ماههای اخیر شتاب بیشتری گرفته و این بانک از ماه مه ۲۰۲۶ تاکنون در هر ماه خریدهایی در مقیاس دورقمی تن ثبت کرده است.
در ازبکستان نیز خرید طلا ادامه داشته و مجموع خرید بانک مرکزی این کشور از ابتدای سال تاکنون به ۴۰ تن رسیده است. سلیم با اشاره به اظهارات اخیر «تیمور ایشمتوف»، رئیس بانک مرکزی ازبکستان، نوشت که او در تلاش بوده با مدیران شرکتهای مدیریت سرمایه آمریکایی وارد تعامل شود.
ایشمتوف گفته است که اگرچه «طلا تاکنون بهترین سرمایهگذاری بوده است»، اما بانک مرکزی ازبکستان در چارچوب برنامه کلی مدیریت ذخایر خود، فروش احتمالی طلا در «قیمتهای مطلوب» را نیز بررسی میکند.
ذخایر طلای ازبکستان اکنون حدود ۸۷ درصد از کل ذخایر این کشور را تشکیل میدهد و به حدود ۴۳۱ تن رسیده است.
بانک ملی قزاقستان نیز از ابتدای سال تاکنون ۲۹ تن طلا انباشته کرده و در میان پنج بانک مرکزی بزرگ از نظر میزان انباشت طلا قرار گرفته است.
سلیم همچنین گفت بانک نگارا مالزی و بانک مرکزی بولیوی نسبتاً تازهواردهای بازار طلا محسوب میشوند و میزان ذخایر طلای آنها از ابتدای سال تاکنون بهترتیب به ۶ تن و ۲ تن رسیده است.
بانک ملی جمهوری چک نیز از ابتدای سال تاکنون ۱۲ تن طلا خریداری کرده و مجموع ذخایر طلای خود را به ۶ درصد از کل ذخایر یا حدود ۸۴ تن رسانده است.
بر اساس گزارش شورای جهانی طلا، مجموع خریدهای اعلامشده بانکهای مرکزی از ابتدای سال تاکنون به حدود ۱۳۰ تن طلا رسیده است. این رقم در مقایسه با حدود ۱۶۰ تن طلایی که بانکهای مرکزی در مدت مشابه سال گذشته خریداری کرده بودند، پایینتر است.
نمودار 2: فعالیت بانکهای مرکزی در بازار طلا از ابتدای سال تاکنون
خرید و فروش خالص گزارششده بانکهای مرکزی، بر حسب تن . دادهها تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶، در مواردی که در دسترس بودهاند.
منبع: صندوق بینالمللی پول (IMF)، بانکهای مرکزی مربوطه و شورای جهانی طلا.
توجه: انتقال ۲ تن طلا از سوی بانک ملی بلغارستان به بانک مرکزی اروپا، در چارچوب پذیرش یورو، در این نمودار لحاظ نشده است. رقم مربوط به آذربایجان (SOFAZ) نشاندهنده ذخایر طلای صندوق دولتی نفت جمهوری آذربایجان (SOFAZ) است.
در سمت فروش نیز فروش طلای روسیه در سال ۲۰۲۶ به ۵۰ تن رسیده و این موضوع مجموع ذخایر طلای این کشور را به ۲۲۷۷ تن کاهش داده است. ترکیه نیز از ابتدای سال تاکنون در مجموع ۸۵ تن طلا فروخته است.
سلیم خاطرنشان کرد انتقال ۲ تن طلا توسط بانک ملی بلغارستان به بانک مرکزی اروپا در چارچوب روند پذیرش یورو، در نمودار این گزارش لحاظ نشده است. همچنین رقم مربوط به جمهوری آذربایجان نشاندهنده ذخایر طلای صندوق دولتی نفت جمهوری آذربایجان (SOFAZ) است.
کرهجنوبی پس از ۱۳ سال دوباره به طلا روی آورد؛ ونزوئلا خواستار بازگرداندن ذخایر خود شد
بانکهای مرکزی در کنار خرید و فروش طلا، در ماههای اخیر اطلاعیههای مهمی نیز درباره سیاست ذخایر خود منتشر کردهاند.
سلیم نوشت: «بانک کره جنوبی (BOK) با اعلام تخصیص رسمی به طلا پس از ۱۳ سال، بار دیگر در کانون اخبار بانکهای مرکزی قرار گرفت.» این تخصیص از طریق صندوقهای قابل معامله در بورس با پشتوانه طلا (ETF) انجام شده و ارزش آن حدود ۲۵۰ میلیون دلار یا تقریباً ۲ تن طلا برآورد میشود.
بانک کره جنوبی همچنین برنامه خود برای خرید طلای تصفیهشده داخلی را اعلام کرده است؛ اقدامی که با هدف تنوعبخشی به ذخایر و پوشش ریسکهای ناشی از تورم و تحولات ژئوپلیتیکی انجام خواهد شد.
در تحول دیگری، دولت ونزوئلا خواستار بازگرداندن حدود ۴ میلیارد دلار از ذخایر طلای خود از بانک انگلستان شده است.
سلیم نوشت: «این اقدام در شرایطی انجام میشود که ونزوئلا به دنبال بازسازی زیرساختهای خود پس از زلزله سال ۲۰۲۶ است.»
بر اساس این گزارش، ونزوئلا از سال ۲۰۱۸ تاکنون امکان دسترسی به ذخایر طلای خود را نداشته است؛ چراکه دولت بریتانیا از بهرسمیت شناختن دولت سوسیالیستی این کشور خودداری کرده است.
در همین حال، بانک نامیبیا نیز برنامههای خود برای افزایش ذخایر طلا را سرعت بخشیده است. این بانک اعلام کرده قصد دارد سهم طلا از ذخایر خود را تا پایان مارس ۲۰۲۷ از ۱ درصد به ۳ درصد افزایش دهد.
سلیم گفت بانک نامیبیا در ماه مارس امسال با شرکت معدنی محلی QKR Namibia Navachab یک قرارداد خرید طلا امضا کرده است تا از این طریق به افزایش ذخایر طلای خود کمک کند.
در مجموع، روند خرید طلا از سوی بانکهای مرکزی همچنان یکی از متغیرهای مهم بازار جهانی طلا محسوب میشود. اگرچه حجم خرید خالص اعلامشده در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته، اما تداوم خرید کشورهایی مانند چین، لهستان، قزاقستان و جمهوری چک و همچنین بازگشت کشورهایی مانند کرهجنوبی به بازار طلا نشان میدهد تنوعبخشی ذخایر، پوشش ریسک تورمی و مدیریت ریسکهای ژئوپلیتیکی همچنان از انگیزههای اصلی بانکهای مرکزی برای نگهداری طلا هستند.