ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

به‌گزارش خبرگزاری تسنیم؛ مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (CSIS)  24 اوت 2026 میزبان گفت‌وگویی با عنوان «جنگ ایران در شش‌ماهگی: انرژی، بازارها و امنیت ملی» بود که در آن جوزف مجکوت، مدیر برنامه امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی CSIS، کلیتون سیگل، کارشناس ارشد برنامه امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی CSIS، کوین بوک، مشاور ارشد برنامه امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی CSIS و راجر دیوان، معاون S&P Global Energy درباره پیامدهای بحران انرژی، اختلال در تنگه هرمز، بازارهای انرژی و آثار این بحران بر امنیت ملی و معادلات منطقه‌ای گفت‌وگو کردند.

هرمز؛ گلوگاه جدید بازار انرژی

جوزف مجکوت در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به اختلال ایجادشده در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، این بحران را یکی از بزرگ‌ترین اختلالات بازار نفت توصیف کرد و گفت این اختلال بسیار طولانی‌تر از آنچه بسیاری انتظار داشتند ادامه یافته است.

مجکوت همچنین بر شکاف میان توان نظامی آمریکا و اثرگذاری اقتصادی ایران از طریق فشار بر تنگه هرمز تأکید کرد و گفت توان اقتصادی برای اعمال فشار، در حال محدود کردن قدرت نظامی آمریکا است.

کلیتون سیگل، کارشناس ارشد برنامه امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی CSIS،  نیز در این گفت‌وگو با اشاره به سناریوهای پیش‌بینی‌شده درباره اختلال در بازار نفت گفت: بخش قابل‌توجهی از این سناریوها در شش ماه گذشته محقق شده است.

فشار بحران بر بازار و زیرساخت‌های انرژی

سیگل با اشاره به رفتار چین در بازار نفت گفت: این کشور که بزرگ‌ترین واردکننده نفت خام جهان است، در پایین‌ترین سطح واردات خود در ماه ژوئن، حجم واردات را نزدیک به نصف کاهش داد و این اقدام موجب شد میلیون‌ها بشکه نفت برای سایر خریداران، به‌ویژه در منطقه آسیا-اقیانوسیه، آزاد شود.

راجر دیوان، معاون S&P Global Energy، نیز گفت: چین در ماه‌های مه و ژوئن واردات نفت خود را در مقطعی حدود 5 میلیون بشکه در روز کاهش داد و بخشی از این کاهش از طریق استفاده از ذخایر نفتی جبران شد.

به گفته دیوان، پیامد دیگر کاهش واردات چین، توقف صادرات فرآورده‌های نفتی این کشور بود که همراه با کاهش صادرات فرآورده‌های روسیه و اختلال در صادرات منطقه خلیج فارس، فشار اصلی را ابتدا بر بازار گازوئیل و سپس بنزین وارد کرده است.

کاهش ظرفیت‌های مازاد و افزایش ریسک

کوین بوک، مشاور ارشد  برنامه امنیت انرژی و تغییرات اقلیمی CSIS، در این گفت‌وگو با اشاره به کاهش ذخایر موجود گفت: فرضیات مربوط به بازار انرژی نسبت به ابتدای سال تغییر کرده و ذخایر در دسترس نیز کاهش یافته است.

راجر دیوان نیز تأکید کرد سه عنصر اساسی که تحلیلگران بازار نفت معمولاً بر مبنای آنها فعالیت می‌کردند، یعنی باز بودن تنگه هرمز، وجود ظرفیت مازاد اوپک برای مدیریت عرضه و وجود ظرفیت مازاد در بازار جهانی، دیگر مانند گذشته وجود ندارند.

او گفت ساختار بازار تغییر کرده و مدیریت تقاضا، به‌ویژه از سوی چین، اکنون می‌تواند به اندازه مدیریت عرضه بر بازار اثرگذار باشد.

بحران انرژی و افزایش ریسک زیرساخت‌ها

در ادامه این گفت‌وگو، کارشناسان به افزایش جغرافیایی ریسک‌های مرتبط با زیرساخت‌های انرژی اشاره کردند.

سیگل تاکید کرد: ریسک‌ها از تنگه هرمز فراتر رفته و دریای سرخ و مسیرهای انتقال انرژی نیز در معرض اختلال قرار گرفته‌اند.

بوک نیز این وضعیت را نشانه تغییری اساسی در میزان آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی در برابر حملات دانست و گفت: میدان درگیری‌ها در حال گسترش است و ریسک‌ها فقط به اهداف نظامی محدود نمانده‌اند.

دیوان نیز با اشاره به تحولات مربوط به تحریم‌ها گفت افزایش فشار اقتصادی می‌تواند واکنش‌های گسترده‌تری را علیه دارایی‌های انرژی در منطقه به دنبال داشته باشد.

فشار بحران بر کشورهای منطقه

مجکوت در ادامه گفت‌وگو درباره فشار ایجادشده بر کشورهای منطقه پرسید که آیا کشورهای حوزه خلیج فارس یا کشورهایی که در محدوده برد موشکی ایران قرار دارند، میان پذیرش تحریم‌های ثانویه آمریکا و خطر واکنش ایران قرار گرفته‌اند.

بوک در پاسخ گفت: برخی تولیدکنندگان منطقه از دولت آمریکا خواسته‌اند در اعمال فشار بیشتر بر اهداف اقتصادی احتیاط کند، زیرا نسبت به پیامدهای احتمالی واکنش‌ها نگرانی دارند.

سیگل نیز افزود: کشورهای منطقه باید درباره نحوه قرار گرفتن میان دو طرف و پیامدهای آن تصمیم بگیرند و این وضعیت احتمالاً آنها را به سمت یک انتخاب کاملاً یک‌طرفه سوق نخواهد داد.

تغییر رفتار بازار و سیاست انرژی

بوک در بخش دیگری از این گفت‌وگو چهار تغییر احتمالی برای کشورهای واردکننده انرژی را مطرح کرد و گفت: تنوع‌بخشی به منابع و مسیرهای تأمین، افزایش ذخایر راهبردی و تجاری، حرکت به سمت انرژی داخلی به‌ویژه برقی‌سازی و افزایش بهره‌وری مواردی هستند که بدون تردید کشورهای وابسته به انرژی خلیج فارس به سمت آن حرکت می‌کنند.

سیگل نیز یک عامل دیگر را به این موارد افزود و گفت کاهش تنش‌ها و پایان دادن به درگیری‌ها باید در چارچوب ژئوپلیتیکی این بحث مورد توجه قرار گیرد.

دیوان تأکید کرد که وضعیت تنگه هرمز همچنان نامشخص است و مشخص نیست این مسیر چه زمانی به وضعیت گذشته بازخواهد گشت یا چه میزان از ظرفیت آن در دوره‌های مختلف قابل استفاده خواهد بود.

باریک‌تر شدن ضربه‌گیرهای بازار

بوک با اشاره به شرایط بازار انرژی گفت: ذخایری که پیش‌تر برای مقابله با شوک‌ها در دسترس بودند، اکنون کمتر شده‌اند و تحمل اقتصادی مصرف‌کنندگان نیز محدودیت دارد.

دیوان نیز تأکید کرد بازار نفت با کاهش ظرفیت مازاد در بخش پالایش و احتمالاً در بخش نفت خام مواجه است و همزمان دو جنگ در حال تشدید است.

بحران انرژی و آینده تقاضا

در ادامه، کارشناسان درباره اثرات بلندمدت بحران بر تقاضای نفت گفت‌وگو کردند.

بوک با اشاره به روند برقی‌سازی حمل‌ونقل در چین گفت: این کشور طی دهه‌های گذشته انعطاف بیشتری برای کاهش مصرف نفت ایجاد کرده است.

دیوان نیز گفت: افزایش استفاده از خودروهای هیبریدی و برقی و توسعه فناوری‌های مرتبط با باتری و انرژی خورشیدی می‌تواند بر تقاضای نفت اثر بگذارد، هرچند مسیر آینده به وضعیت جنگ و میزان تداوم یا تشدید نااطمینانی بستگی دارد.

چهار ماه آینده؛ تشدید فشار یا تغییر مسیر

در پایان این گفت‌وگو، کارشناسان درباره چشم‌انداز ماه‌های آینده بحث کردند. بوک گفت اگر جنگ طی چند هفته آینده متوقف شود، امکان بازگشت برخی سناریوهای بهبود وجود دارد، اما تداوم نااطمینانی یا تشدید درگیری می‌تواند این چشم‌انداز را تغییر دهد.

دیوان نیز تأکید کرد در صورت تداوم نااطمینانی یا تشدید درگیری، مصرف انرژی می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد و در شرایطی که ذخایر و ظرفیت‌های مازاد کاهش یافته‌اند، ضربه‌گیرهای بازار باریک‌تر از گذشته خواهند بود.
انتهای پیام/