به گزارش اقتصادنیوز، تصمیم هفته گذشته دونالد ترامپ برای کاهش چشمگیر رزمایش سالانه مشترک آمریکا و کره جنوبی موسوم به سپر آزادی اولچی، در شرایطی اتخاذ شد که کره شمالی بیش از هر زمان دیگری در حال کسب تجربه نظامی واقعی در میدان نبرد اوکراین است.

پیونگ‌یانگ با اعزام نیرو، ارسال مهمات توپخانه‌ای و موشک‌های بالستیک به روسیه، به یکی از بازیگران جنگ اوکراین تبدیل شده و از این میدان برای آزمودن تجهیزات و تاکتیک‌های خود استفاده می‌کند؛ تحولی که می‌تواند مستقیماً بر معادلات امنیتی شرق آسیا اثر بگذارد.

تناقض جدید راهبردی کاخ سفید

دونگ‌گاک هو در فارن پالیسی نوشت: این وضعیت یکی از تناقض‌های مهم راهبرد دفاعی جدید دولت ترامپ را آشکار می‌کند. واشنگتن می‌خواهد متحدانش مسئولیت بیشتری برای امنیت مناطق خود بر عهده بگیرند تا آمریکا بتواند منابع نظامی خود را به سایر اولویت‌ها اختصاص دهد. بر اساس این رویکرد، کشورهای اروپایی باید نقش اصلی را در دفاع متعارف از اروپا و حمایت از اوکراین ایفا کنند و کره جنوبی نیز مسئولیت بیشتری برای بازدارندگی کره شمالی بر عهده بگیرد.

اما همکاری فزاینده روسیه و کره شمالی نشان می‌دهد که تهدیدهای امنیتی را نمی‌توان تنها بر اساس مرزهای جغرافیایی از یکدیگر جدا کرد. تحولات میدان جنگ اروپا می‌تواند توانمندی‌های نظامی کره شمالی را تغییر دهد و در نتیجه، مستقیما بر تهدیدی که کره جنوبی در شرق آسیا با آن مواجه است، اثر بگذارد.

نبرد اوکراین؛ آزمایشگاه تجربی موشک های کره!

در جریان جنگ اوکراین، کره شمالی حجم قابل توجهی مهمات توپخانه‌ای و موشک‌های بالستیک در اختیار روسیه قرار داده و حدود ۱۵ هزار نیروی نظامی نیز به منطقه کورسک اعزام کرده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، به تازگی مدعی شده که پیونگ‌یانگ ممکن است ۳۰ تا ۵۰ هزار نیروی دیگر به روسیه اعزام کند؛ ادعایی که کیم یو جونگ، خواهر رهبر کره شمالی، آن را رد کرده است.

اهمیت این همکاری تنها به تعداد نیروها و حجم تسلیحات محدود نمی‌شود. نیروهای کره شمالی در اوکراین با نوعی از جنگ مواجه شده‌اند که امکان تجربه آن در داخل این کشور وجود نداشته است؛ جنگی متکی بر پهپادها، جنگ الکترونیک، حملات دقیق و سازگاری سریع تاکتیکی.

این تجربه می‌تواند در یک درگیری احتمالی در شبه‌جزیره کره مورد استفاده قرار گیرد. میدان نبرد اوکراین به پیونگ‌یانگ امکان می‌دهد تا عملکرد موشک‌های خود را در شرایط واقعی آزمایش کند و میزان موفقیت آنها در برابر سامانه‌های پدافندی غربی را ارزیابی کند. گزارش‌هایی نیز از افزایش دقت موشک‌های بالستیک کره شمالی مورد استفاده روسیه منتشر شده است.

به این ترتیب، جنگ اوکراین برای پیونگ‌یانگ در عمل به یک محیط آزمایشی تبدیل شده است؛ محیطی که در آن می‌تواند نقاط ضعف و قوت تجهیزات، نیروها و تاکتیک‌های خود را در برابر فناوری‌های نظامی پیشرفته غربی شناسایی کند.

امنیت شبه جزیره کره با خاورمیانه پیوند خورده است

با وجود این تحولات، ترامپ دستور داده رزمایش اولچی از ۱۱ روز به پنج روز کاهش پیدا کند و بخش مربوط به تمرین‌های میدانی نیز محدود شود. کاخ سفید این تصمیم را تا حدی با هدف کاهش تنش با پیونگ‌یانگ مرتبط دانسته است. در عین حال، ترامپ از کره جنوبی به دلیل عدم تمایل این کشور به حمایت از برخی عملیات آمریکا در ارتباط با تنگه هرمز نیز ناراضی بوده است. بنابراین، تصمیمی که مستقیما به امنیت شبه‌جزیره کره مربوط می‌شود، با اولویت‌های آمریکا در خاورمیانه نیز پیوند خورده است.

روسیه حلقه اتصال دو جبهه است

روسیه برای کره شمالی تنها منبع تجربه نظامی نیست؛ بلکه یک شریک قدرتمند است که می‌تواند به پیونگ‌یانگ در برابر فشارهای بین‌المللی کمک کند. ادامه همکاری نظامی دو کشور، انزوای کره شمالی را دشوارتر کرده و این نگرانی را در واشنگتن و سئول افزایش داده است که مسکو در ازای دریافت نیرو و تسلیحات از پیونگ‌یانگ، فناوری یا تجهیزات نظامی مهمی در اختیار این کشور قرار دهد.

در چنین شرایطی، کره جنوبی از یک سو باید مسئولیت بیشتری برای دفاع از خود بر عهده بگیرد و از سوی دیگر با تهدیدی مواجه است که بخشی از توانمندی‌های آن در میدان جنگ اروپا در حال شکل‌گیری است.

سئول در اصل با افزایش مسئولیت دفاعی خود مخالف نیست، اما افزایش این مسئولیت را به معنای کاهش نقش آمریکا نمی‌داند. از دید کره جنوبی، تقسیم بار امنیتی نباید به معنای کاهش قابلیت اتکای تعهدات آمریکا یا انتقال خودکار مسئولیت‌های امنیتی جدید به این کشور باشد.

محدودیت‌های کره جنوبی برای حفظ صلح

سئول همچنین نمی‌تواند بدون هزینه سیاسی و دیپلماتیک وارد حمایت نظامی مستقیم از اوکراین شود. دولت لی جائه‌میونگ تلاش می‌کند کانال‌های گفت‌وگو با پیونگ‌یانگ را باز نگه دارد و از کاهش تنش نظامی در شبه‌جزیره حمایت می‌کند. هدف بلندمدت دولت او حرکت از آتش‌بس سال ۱۹۵۳ به سمت یک نظام صلح پایدارتر است.

مشارکت نظامی مستقیم در جنگ اوکراین می‌تواند این تلاش‌ها را پیچیده‌تر کند، به‌ویژه در شرایطی که کره شمالی تاکنون علاقه چندانی به پیشنهادهای دیپلماتیک سئول نشان نداده است.

روسیه نیز برای کره جنوبی اهمیت اقتصادی دارد. پیش از جنگ اوکراین، حجم تجارت دوجانبه دو کشور در سال ۲۰۲۱ به حدود ۲۷ میلیارد دلار رسیده بود و روسیه یکی از تأمین‌کنندگان انرژی و مواد خام برای اقتصاد کره جنوبی محسوب می‌شد. تحریم‌های سئول علیه مسکو و گسترش همکاری نظامی روسیه و کره شمالی این روابط را تضعیف کرده است، اما کره جنوبی همچنان انگیزه دارد تا در صورت دستیابی به یک توافق سیاسی در اروپا، امکان عادی‌سازی دوباره روابط اقتصادی با روسیه را حفظ کند.

واشنگتن باید متحدانش را به یکدیگر متصل کند

افزایش سهم متحدان در تأمین امنیت خود، به‌تنهایی سیاستی غیرقابل اجرا نیست. آمریکا دیگر منابع یا تمایل سیاسی لازم برای تحمل بار نظامی اصلی در همه مناطق جهان را ندارد و به همین دلیل اروپا و کره جنوبی ناگزیرند مسئولیت بیشتری بر عهده بگیرند.

مشکل زمانی ایجاد می‌شود که این مسئولیت‌ها به شکل کامل از یکدیگر جدا شوند. اطلاعات به‌دست‌آمده از میدان جنگ اوکراین درباره عملکرد موشک‌های کره شمالی، رفتار نیروهای این کشور و تاکتیک‌های جدید آنها باید مستقیما وارد برنامه‌ریزی دفاعی آمریکا و کره جنوبی شود. در مقابل، تجربه چند دهه‌ای سئول در رصد توانمندی‌های نظامی پیونگ‌یانگ می‌تواند برای اوکراین و کشورهای اروپایی که با سلاح‌ها و نیروهای کره شمالی مواجه هستند، ارزشمند باشد.

آمریکا به دلیل حضور همزمان در شبکه‌های امنیتی اروپا و آسیا، موقعیت منحصربه‌فردی برای ایجاد این ارتباط دارد. اما ایفای چنین نقشی به اعتماد و قابلیت پیش‌بینی واشنگتن نیازمند است؛ دو عاملی که تصمیم‌های اخیر ترامپ درباره کره جنوبی با پرسش‌هایی درباره آنها همراه شده است.

وزیر خارجه کره جنوبی اعلام کرده که سئول و حتی برخی مقام‌های آمریکایی از تصمیم ترامپ برای کاهش رزمایش اولچی از قبل اطلاع نداشتند. همزمان، ترامپ احتمال دیدار دوباره با کیم جونگ اون را مطرح کرده است.

رابطه عالی ترامپ و یانگ؟

با این وجود، پیونگ‌یانگ از کاهش رزمایش‌ها استقبال کامل نکرده و اعلام کرده است که این اقدام تغییری در سیاست خصمانه آمریکا ایجاد نمی‌کند. با این حال، کیم یو جونگ رابطه شخصی میان برادرش و ترامپ را «عالی» توصیف کرده و احتمال ازسرگیری گفت‌وگوهای مستقیم را منتفی ندانسته است.

نقش جدید واشنگتن در معادلات امنیتی متحدان

تحولات اخیر نشان می‌دهد که راهبرد جدید واشنگتن برای تقسیم مسئولیت میان متحدان، نمی‌تواند بر این فرض استوار باشد که هر منطقه یک تهدید مستقل دارد. اروپا ممکن است مسئولیت بیشتری در برابر روسیه بر عهده بگیرد و کره جنوبی نیز مسئولیت بیشتری در برابر کره شمالی، اما همکاری مسکو و پیونگ‌یانگ این دو جبهه را به یکدیگر پیوند زده است.

در چنین شرایطی، نقش آمریکا بیش از آنکه صرفاً تأمین‌کننده اصلی امنیت باشد، باید به هماهنگ‌کننده شبکه متحدان تبدیل شود؛ نقشی که مستلزم انتقال اطلاعات، هماهنگی میان شرکا و حفظ اعتماد آنهاست. در غیر این صورت، واگذاری مسئولیت‌های بیشتر به متحدان نه‌تنها مشکل «همزمانی تهدیدها» را حل نمی‌کند، بلکه ممکن است شکاف‌های امنیتی جدیدی میان مناطق مختلف ایجاد کند.