قطع گاز گلخانه؛ برای تامین گرمایش گلخانه چه کنیم؟
اقتصاد ایران: در این گزارش به راهکارهای مقابله با قطع گاز گلخانه پرداختهایم؛ از انتخاب مشعل دوگانه سوز و مشعل گازوئیلی به عنوان جایگزین گاز تا بررسی هیتر برقی، محاسبه سوخت مورد نیاز و نکات مهم گرمایش گلخانه برای جلوگیری از یخ زدگی و خسارت به محصولات در فصل سرد.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
اخبار شرکت ها - به بسیاری از گلخانه داران اعلام شده که برای احتمال محدودیت یا قطع گاز در زمستان آمادگی داشته باشند؛ موضوعی که با توجه به حساسیت کشتهای گلخانهای، نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
در گلخانه، افت دما و اختلال در گرمایش میتواند به یخ زدگی، از بین رفتن محصول و خسارت سنگین منجر شود.
سال گذشته در شهرستان تیران و کرون استان اصفهان، افت فشار و قطع گاز صدها گلخانه را با خسارت جدی مواجه کرد. شدت اختلال در تأمین گاز به حدی بود که برخی گلخانه داران برای جلوگیری از یخ زدگی محصولات، ناچار به استفاده از هیزم و زغال برای تأمین گرمایش گلخانه شدند.
همچنین تجربه سالهای گذشته نشان داده همان طور که بسیاری برای قطعی برق به سراغ موتور برق رفتند و برای مشکلات کیفیت آب از سیستمهای تصفیه استفاده کردند، تأمین مشعل و سوخت جایگزین نیز باید به عنوان بخشی از زیر ساخت تولید گلخانه در نظر گرفته شود، نه یک هزینه اضافی.
چرا که مشکل قطع گاز گلخانه، لزوماً به یک دوره یا یک زمستان محدود نمیشود. بنابراین بهتر است از همین حالا برای تأمین گرمای مطمئن گلخانه در هر شرایطی چارهای اندیشید.
بعد از قطع گاز گلخانه، اولین اقدام چیست؟
پیش از این نیز بسیاری از گلخانه داران با مشکلات افت فشار گاز مواجه بودند و خیلی از گلخانه داران نیز به فکر استفاده از مشعلهای دوگانه سوز افتاده بودند.
اما این بار به گلخانه دارن صراحتا اعلام شده که احتمال محدودیت یا قطع گاز وجود دارد، بنابراین نباید منتظر روز قطعی ماند. زیرا تغییر نوع مشعل هیتر گلخانه در شرایط اضطراری معمولاً زمان بر است.
خرید مشعل جایگزین، تهیه مخزن، اجرای لوله کشی سوخت، تهیه تجهیزات جانبی مورد نیاز و تست و راه اندازی مشعل، همگی باید قبل از قطع گاز گلخانه انجام شوند.
هدف این نیست که همیشه با سوخت جایگزین کار کنید؛ هدف این است که در زمان قطع گاز، گلخانه دچار مشکل نشود.
بهترین جایگزین گاز برای گرمایش گلخانه چیست؟
برای بیشتر گلخانههای متوسط و بزرگ، بهترین راهکار استفاده از مشعل دوگانه سوز یا مشعل گازوئیلی متناسب با ظرفیت حرارتی بخاریهای گلخانهای موجود است.
مشعل دوگانه سوز؛ بهترین گزینه برای قطع گاز
اگر بودجه کافی دارید، مشعل دوگانه سوز معمولاً بهترین انتخاب است.
مزیت اصلی مشعل دوگانه سوز این است که نیاز به جابهجایی مشعل و تغییرات مداوم در زمان قطع یا افت فشار گاز، کاهش پیدا میکند. این نوع مشعل صنعتی میتواند هم با گاز و هم با گازوئیل کار کند و در صورت محدودیت گاز، به صورت دستی یا خودکار به سوخت دوم سوئیچ کند.
البته هزینه اولیه آن بیشتر است. برای مثال، مشعلهای دوگانه سوز با ظرفیتهای بالا ممکن است دهها میلیون تومان هزینه داشته باشند و برای گلخانههایی با چندین دستگاه گرمایشی، سرمایه قابل توجهی نیاز باشد.
اما باید این هزینه را در مقایسه با ریسک خسارت محصول بررسی کرد. اگر یک دوره سرمای شدید باعث از بین رفتن محصول شود، هزینه خسارت ممکن است چند برابر هزینه سوخت و مشعل جایگزین باشد.
مشعل گازوئیلی؛ جایگزین اقتصادی
اگر خرید مشعل دوگانه سوز برای شما از نظر مالی دشوار است، استفاده از مشعل گازوئیلی میتواند راهکار کم هزینهتری باشد.
اشتباه رایج این است که فقط مشعل خریداری شود و تصور شود در زمان قطع گاز، مشکلی برای گلخانه به وجود نخواهد آمد. در حالی که بدون تهیه مخزن، سوخت رسانی مناسب و تنظیمات فنی، مشعل نمیتواند در موقع مورد نیاز وارد مدار شود.
چرا هیتر برقی برای گلخانههای بزرگ مناسب نیست؟
یکی از گزینههایی که گاهی به عنوان راه حل قطع گاز گلخانه مطرح میشود، هیتر برقی است؛ اما برای بیشتر گلخانهها، این گزینه معمولاً انتخاب مناسبی نیست.
دلیل اصلی، توان گرمایشی پایین و هزینه بالای مصرف برق است. به عنوان مثال، یک هیتر برقی با ظرفیت حرارتی حدود 20 هزار کیلو کالری میتواند تا 40 یا 50 آمپر برق مصرف کند در حالیکه تنها برای گرمایش فضایی در حدود 600 متر مکعب مناسب است.
در نتیجه، علاوه بر هزینه اولیه تهیه تجهیزات، مصرف برق بالا میتواند هزینههای گلخانه را به طور چشمگیری افزایش دهد.
اما از طرف دیگر، نصب و راه اندازی سریع و آسان، نیاز کمتر به تجهیزات جانبی و دردسرهای کمتر در استفاده، از مهمترین مزایای هیترهای برقی محسوب میشود.
نکته مهم قبل از خرید مشعل جایگزین
توصیه میشود برای دریافت راهنمایی دقیق در خصوص جایگزین کردن مشعل گلخانه با شرکتهای تولید کننده مشعل صنعتی تماس بگیرید. زیرا کارشناسان این شرکتها با بررسی تمامی شرایط شما از جمله نوع و تعداد دستگاه، شما را به طور دقیق راهنمایی میکنند.
گازوئیل مورد نیاز برای گرمایش گلخانه چقدر است؟
میزان مصرف گازوئیل برای همه گلخانهها یکسان نیست.
مصرف واقعی به عواملی مانند ظرفیت مشعل، راندمان خود هیتر گلخانه، دمای بیرون، میزان عایق بودن گلخانه و مدت زمان کارکرد بستگی دارد.
برای مثال یک مشعل 250 هزار میتواند بین 17 تا 28 لیتر بر ساعت سوخت مصرف کند. اما نکته مهم راندمان خود هیتر است. هیترهای با راندمان بالا حرارتی بیشتری را به گلخانه وارد میکنند بنابراین در زمان کوتاهتری گلخانه را گرم کرده و مصرف سوخت نیز کمتر خواهد بود.
آیا بعد از قطع گاز میتوان مشعل را تغییر داد؟
عملا این کار باعث اتلاف زمان و آسیب به کشت شما میشود.
در زمان قطع گاز ممکن است بسیاری از گلخانهها همزمان به دنبال مشعل باشند؛ بنابراین نصب، تنظیم و راه اندازی فوری انجام نمیشود.
به همین دلیل، آماده سازی قبل از شروع فصل سرما اهمیت زیادی دارد.
مشعل جایگزین باید قبل از قطعی گاز روشن و تست شود تا در شرایط بحرانی، تنها با تعویض مشعل یا سوخت بتوان گرمایش مورد نیاز گیاهان گلخانه را تامین کرد.
جمع بندی؛ با قطع گاز گلخانه چه کنیم؟
اگر به شما هم اعلام شده احتمال قطع گاز گلخانه وجود دارد، تصمیم را به روزهای سرد موکول نکنید.
برای بیشتر گلخانههای متوسط و بزرگ، اولویت خرید به این شکل است:
- مشعل دوگانه سوز؛ بهترین گزینه برای داشتن آمادگی و کمترین دردسر هنگام تغییر سوخت
- مشعل گازوئیلی؛ گزینه اقتصادیتر در صورت محدودیت بودجه
- هیتر برقی؛ فقط برای فضاهای کوچک یا شرایط خاص، نه جایگزین سیستم اصلی گلخانههای بزرگ
قطع گاز ممکن است کوتاه مدت نباشد و در سالهای آینده نیز به عنوان یکی از ریسکهای کشت گلخانه باقی بماند. بنابراین تهیه سوخت و مشعل جایگزین، یک هزینه اضافی نیست؛ بخشی از مدیریت ریسک یک واحد گلخانهای حرفهای است.
گلخانهای که قبل از بحران آماده شده باشد، در زمان قطع و یا افت فشار گاز تنها سوئیچ سوخت انجام میدهد؛ اما گلخانهای که آماده نیست، ممکن است با خسارت و آسیب جدی به کشت مواجه شود.