یوفا مقابل تفسیرهای متفاوت داوری؛ «خط روشن» دقیقاً چیست؟
اقتصاد ایران: یوفا تلاش میکند حداقل برای مسابقات تحت مدیریت خودش، مرز تصمیم درست و اشتباه را تا حد امکان روشنتر کند.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
به گزارش خبرگزاری تسنیم، اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) در تلاش است اختلاف در تفسیر قوانین داوری میان لیگهای مختلف را کاهش دهد؛ اختلافی که در سالهای اخیر به خصوص در تصمیمگیری درباره هند، پنالتی و میزان دخالت VAR بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
در همین راستا، یوفا پلتفرم جدیدی با عنوان Clear line یا «خط روشن» راهاندازی کرده که هدف آن ارائه تفسیری شفافتر و یکسانتر از قوانین داوری است. این پلتفرم علاوه بر توضیح قوانین، نمونههای واقعی از مسابقات اروپایی را نیز در اختیار کاربران قرار میدهد تا مشخص شود داوران و VAR در موقعیتهای مختلف چگونه باید تصمیمگیری کنند.
پیش از این، یوفا بیشتر به انتشار قوانین و دستورالعملهای کلی اکتفا میکرد اما مشکل اصلی این بود که برخی قوانین در لیگهای مختلف به شکل متفاوتی تفسیر میشدند. اکنون در بخش Clear line، علاوه بر متن قوانین، نمونههای ویدئویی نیز ارائه شده تا برداشت از صحنههای مشابه تا حد امکان یکسان شود.
در حال حاضر محتوای این بخش به زبان انگلیسی منتشر شده اما استفاده گسترده از ویدئوهای مسابقات باعث شده درک دستورالعملها برای هواداران، بازیکنان، مربیان و حتی کارشناسان داوری سادهتر باشد.
پنج محور اصلی در پلتفرم جدید یوفا
پلتفرم Clear line در حال حاضر قوانین و تفسیرهای مربوط به پنج حوزه اصلی را پوشش میدهد:
پنالتیها
کارت قرمز
خطاهای تیم مهاجم
تصمیمهای مربوط به واقعیتهای عینی صحنه
اشتباه در تشخیص هویت بازیکن
هر کدام از این بخشها نیز به چندین موضوع جزئیتر تقسیم شدهاند. برای مثال، در بخش پنالتی، یکی از مهمترین موضوعات مربوط به برخورد توپ با دست است؛ مسئلهای که در سالهای اخیر بارها موجب بحث و اختلاف نظر شده است.
یوفا برای این بخش 19 ویدئوی مختلف از مسابقات اروپایی ارائه کرده تا نشان دهد در چه شرایطی برخورد توپ با دست باید پنالتی اعلام شود و چه زمانی ادامه بازی تصمیم درست است.
یکی از معیارهای اصلی، طبیعی یا غیرطبیعی بودن وضعیت دست بازیکن است. صرف بالا بودن یا فاصله داشتن دست از بدن الزاماً به معنای خطا نیست و باید شرایط حرکت بازیکن و نحوه قرار گرفتن بدن او نیز در نظر گرفته شود.
برای نمونه، در دیدار آژاکس و المپیاکوس، داور پس از برخورد توپ به دست بازیکن، پنالتی اعلام نکرد. در این صحنه، وضعیت دست به دلیل چرخش طبیعی بدن بازیکن پس از تلاش ناموفق برای ضربه زدن به توپ، طبیعی تشخیص داده شد.
در مسابقه آتالانتا و اشتورم نیز برخورد توپ با دست بازیکن منجر به اعلام پنالتی نشد. بالا بودن دست بازیکن در جریان درگیری با حریف رخ داده بود و داور آن را بخشی از حرکت طبیعی بدن در جریان رقابت دانست.
نمونه دیگری نیز مربوط به دیدار بایرن مونیخ و پاریسنژرمن است. در این صحنه، بازیکن بایرن هنگام دفع توپ، ناخواسته توپ را به دست همتیمی خود زد. با توجه به وضعیت طبیعی دست و نحوه شکلگیری صحنه، تصمیم به ادامه بازی گرفته شد.
چرا این پلتفرم اهمیت دارد؟
یکی از مشکلات بزرگ داوری در سالهای اخیر این بوده که هواداران برای مقایسه تصمیمهای داوری به صحنههای مسابقات قبلی استناد میکردند؛ در حالی که ممکن بود تصمیم قبلی خود یک اشتباه داوری باشد.
استدلالی مانند «اگر آن صحنه پنالتی بود، پس این صحنه هم باید پنالتی باشد» لزوماً درست نیست. اگر داور یا VAR در یک مسابقه تصمیم اشتباهی گرفته باشند، آن تصمیم نمیتواند معیار قضاوت در مسابقه بعدی باشد.
این مسئله به خصوص پس از برخی صحنههای بحثبرانگیز سالهای اخیر بیشتر دیده شد. یکی از نمونههای معروف، برخورد توپ با دست مارک کوکوریا در یورو 2024 بود که تفسیر درباره صحت تصمیم داور در مورد آن، در مقاطع مختلف تغییر کرد.
اکنون یوفا تلاش میکند با انتشار دستورالعملهای به روز و مجموعهای از صحنههای تصویری، چارچوب مشخصتری برای فصل جدید ایجاد کند.
اختلاف عجیب لیگ برتر انگلیس با سایر نقاط اروپا
یکی از مهمترین دلایل راهاندازی Clear line، تفاوت قابل توجه در تفسیر برخی صحنهها میان لیگ برتر انگلیس و سایر رقابتهای اروپایی است.
در سالهای اخیر بارها گفته شده که یک برخورد توپ با دست ممکن است در اسپانیا پنالتی باشد اما در انگلیس چنین تصمیمی گرفته نشود. این تفاوت در حالی وجود دارد که اساس قوانین فوتبال در تمام این مسابقات یکسان است.
آمار نیز تا حدی این تفاوت را نشان میدهد. به طور متوسط پنالتی به دلیل برخورد توپ با دست در رقابتها به این شکل اعلام شده است:
لیگ برتر انگلیس: هر 17.27 مسابقه
بوندسلیگا: هر 10.93 مسابقه
لالیگا: هر 10.56 مسابقه
سری A: هر 10 مسابقه
لیگ یک فرانسه: هر 9.27 مسابقه
لیگ قهرمانان اروپا: هر 7 مسابقه
به همین دلیل، بازیکنان تیمهای انگلیسی که وارد رقابتهای اروپایی میشوند، عملاً باید خود را با سطح متفاوتی از تفسیر قوانین تطبیق دهند.
روبرتو روزتی، رئیس دپارتمان داوری یوفا نیز تأکید کرده که هدف Clear line ایجاد ثبات بیشتر در اجرای قوانین است، هرچند او معتقد است دستیابی به تفسیر کاملاً یکسان در تمام مسابقات آسان نخواهد بود.
VAR؛ یوفا به دنبال دخالت بیشتر نیست
موضوع دیگری که در این پلتفرم مورد توجه قرار گرفته، نحوه استفاده از VAR است. اینجا نیز لیگ برتر انگلیس رویکرد متفاوتی نسبت به رقابتهای اروپایی دارد.
بر اساس اطلاعات منتشر شده در رسانههای انگلیسی؛ VAR در لیگ برتر انگلیس به طور متوسط تنها 0.29 بار در هر مسابقه دخالت میکند؛ این رقم در لیگ قهرمانان اروپا حدود 0.47 بار در هر مسابقه است.
با این حال، یوفا تأکید دارد که هدف VAR تغییر تصمیمهای جزئی یا ورود به تمام صحنههای بحثبرانگیز نیست. روزتی معتقد است تمرکز اصلی باید همچنان روی داور وسط باشد و VAR تنها در مواردی وارد عمل شود که یک اشتباه واضح و جدی رخ داده است.
نمونه کلاسیک چنین اشتباهی، گل معروف دست دیگو مارادونا مقابل انگلیس در جام جهانی 1986 است؛ صحنهای که اگر فناوری VAR وجود داشت، بدون تردید میتوانست مورد بازبینی قرار گیرد.
Clear line فقط برای داوران نیست
یکی از نکات مهمی که روزتی درباره این پروژه مطرح کرده، این است که Clear line صرفاً یک ابزار آموزشی برای داوران نیست. این پلتفرم برای بازیکنان، مربیان، باشگاهها، کارشناسان و حتی هواداران نیز طراحی شده است تا پس از پایان مسابقات بتوانند تصمیمهای مهم داوری را با دستورالعملهای رسمی مقایسه کنند.
به این ترتیب، یوفا میخواهد بخشی از اختلافات پس از مسابقات را از طریق شفافسازی پیش از مسابقه کاهش دهد. البته بعید است هیچ دستورالعملی بتواند تمام جنجالهای داوری فوتبال را از بین ببرد. فوتبال ورزشی با موقعیتهای بسیار پیچیده و تفسیرپذیر است و حتی با وجود VAR نیز اختلاف نظر ادامه خواهد داشت.
با این حال، Clear line میتواند یک گام مهم برای ایجاد زبان مشترک میان داوران و کاهش تفاوت در تفسیر قوانین باشد؛ به خصوص در رقابتهای اروپایی که تیمهایی از لیگهای مختلف با استانداردهای متفاوت داوری مقابل یکدیگر قرار میگیرند.
در نهایت، یوفا تلاش میکند حداقل برای مسابقات تحت مدیریت خودش، مرز تصمیم درست و اشتباه را تا حد امکان روشنتر کند.
انتهای پیام/