خلأ بیمهای، ریسک سلامت دیجیتال را افزایش میدهد
اقتصاد ایران: پژوهشگر صنعت بیمه گفت: پوششهای سنتی، پاسخگوی همه ریسکهای سکوهای سلامت نیست.
وی افزود: با وجود توسعه این خدمات، ساختار فعلی بیمه مسئولیت حرفهای پزشکان اغلب بر رابطه مستقیم پزشک و بیمار استوار بوده و برای ریسکهای ناشی از سکوهای برخط طراحی نشده است. اکنون در صورت بروز خطای پزشکی، اختلال سامانه، نقص در فرآیند احراز پزشک یا افشای اطلاعات سلامت، این پرسش مطرح میشود که مسئولیت متوجه چه کسی خواهد بود؟
نوبهار گفت: تحول دیجیتال در نظام سلامت کشور سبب شده است مراجعه بیمار به پزشک دیگر محدود به فضای مطب، درمانگاه یا بیمارستان نباشد. بیمار امروز میتواند از طریق یک سکوی برخط به پزشک مورد نظر دسترسی پیدا کند، زمان ویزیت بگیرد، مدارک پزشکی خود را ارسال کند، مشاوره تصویری دریافت کند و فرآیند پرداخت را نیز بهصورت برخط انجام دهد.
وی ادامه داد: اگرچه این تغییرات دسترسی به خدمات درمانی را افزایش داده، اما ساختار مسئولیت حرفهای را نیز پیچیدهتر کرده است. در الگوی سنتی، اگر بیمار مدعی وقوع قصور پزشکی باشد، رابطه حقوقی میان پزشک و بیمار شکل میگیرد. پزشک بهعنوان ارائهدهنده خدمت درمانی، مسئول تصمیمهای حرفهای خود است و بیمه مسئولیت حرفهای پزشکان نیز برای پوشش همین ریسک طراحی شده است.
این پژوهشگر صنعت بیمه تصریح کرد: بیمه مسئولیت حرفهای پزشکان در کشور، مسئولیت پزشک در قبال خسارات ناشی از خطا، غفلت یا قصور حرفهای را که منجر به آسیب جسمی، روانی یا فوت بیمار شود، پوشش میدهد؛ اما در فضای پزشکی برخط، فرآیند ارائه خدمت چندلایه شده است.
نوبهار افزود: پزشک تصمیم درمانی میگیرد، اما سکو امکان ارتباط را فراهم میکند، اطلاعات را انتقال میدهد، زمانبندی را مدیریت میکند و گاهی حتی فرآیند انتخاب پزشک را نیز هدایت میکند. بنابراین، ریسک دیگر صرفاً ناشی از عملکرد پزشک نخواهد بود.
وی با طرح چند پرسش در این زمینه گفت: اگر پزشک به دلیل اطلاعات ناقصی که بیمار در سامانه بارگذاری کرده است، تصمیم درمانی نادرستی اتخاذ کند، آیا مسئولیت کامل متوجه پزشک است؟ اگر کیفیت ارتباط تصویری یا انتقال اطلاعات پزشکی به علت نقص فنی سامانه کاهش یابد و بر تصمیم درمانی اثر بگذارد، آیا سکو نیز مسئولیتی خواهد داشت؟ همچنین اگر اطلاعات حساس پزشکی بیمار افشا شود، این موضوع باید در قالب مسئولیت حرفهای پزشک بررسی شود یا مسئولیت مدنی شرکت فناوری؟
این پژوهشگر صنعت بیمه اظهار کرد: بنابراین، الگوی فعلی بیمه مسئولیت پزشکی پاسخ کاملی برای تمام ریسکهای سلامت دیجیتال ندارد. بیمهنامههای موجود با محوریت فعالیت حرفهای پزشک تنظیم شدهاند، در حالی که سکوهای برخط سلامت، مجموعهای از ریسکهای فناوری، داده، ارتباطات و مدیریت فرآیند را نیز ایجاد کردهاند.
نوبهار ادامه داد: از سوی دیگر، قانون برنامه هفتم پیشرفت نیز با توجه به توسعه سلامت الکترونیکی، موضوع تنظیمگری اپراتورهای سلامت الکترونیکی را مورد توجه قرار داده و برای ایجاد چارچوب فعالیت در این حوزه، مقررات اجرایی پیشبینی کرده است. این موضوع نشان میدهد سیاستگذار نیز پذیرفته که سلامت دیجیتال نیازمند نظام حکمرانی، نظارت و مسئولیت مشخص است.
وی گفت: یکی از چالشهای صنعت بیمه کشور این است که توسعه فناوری اغلب با سرعتی بیشتر از تحول محصولات بیمهای رخ میدهد. در حوزه سلامت دیجیتال نیز سکوها توسعه یافتهاند، اما هنوز محصول بیمهای مشخصی که تمام زنجیره مسئولیت را پوشش دهد، شکل نگرفته است.
نوبهار افزود: ادامه استفاده از بیمه مسئولیت سنتی پزشکان برای ویزیت برخط میتواند در زمان رسیدگی به خسارت، اختلاف ایجاد کند. بیمهگر ممکن است مسئولیت پزشک را بررسی کند، اما خسارت ناشی از عملکرد سکو، نقص فنی سامانه یا خطاهای فرآیندی، خارج از پوششهای بیمهنامه پزشک قرار گیرد.
وی تأکید کرد: سکوهای برخط سلامت باید از منظر مدیریت ریسک نیز مورد توجه قرار گیرند. احراز صلاحیت پزشکان، ثبت کامل سوابق ارتباط میان بیمار و پزشک، نگهداری امن اطلاعات، امکان ممیزی فرآیندهای درمانی و شفافیت قرارداد میان پزشک و سکو، از عواملی هستند که میتوانند شدت خسارات احتمالی را کاهش دهند.
این پژوهشگر صنعت بیمه خاطرنشان کرد: آنچه به چشم میآید، این است که صنعت بیمه کشور در برابر یک بازار جدید قرار گرفته است. همانگونه که توسعه صنایع، مهندسی، فناوری اطلاعات و خدمات حرفهای موجب تولد رشتههای جدید بیمهای شد، سلامت دیجیتال نیز نیازمند تعریف دوباره مفهوم مسئولیت است.
نوبهار گفت: بخش مهمی از آینده بیمه مسئولیت پزشکی، علاوه بر اتاق معاینه و بیمارستان، در فضای دیجیتال و میان پزشک، بیمار و سکو شکل خواهد گرفت. اگر شرکتهای بیمهگر در این مرحله برای طراحی محصولات تخصصی اقدام نکنند، با گسترش خدمات برخط سلامت، فاصله میان واقعیت بازار و ظرفیت پوششهای بیمهای بیشتر خواهد شد.
وی در پایان اظهار کرد: بیمه مسئولیت سکوهای برخط سلامت و پزشکی میتواند بهعنوان یکی از محصولات جدید صنعت بیمه کشور، هم از حقوق بیماران حمایت کند و هم امنیت فعالیت پزشکان و کسبوکارهای سلامت دیجیتال را افزایش دهد.