بهگزارش اقتصادنیوز، در حالی که برخی از احتمال آغاز مرحلهای گستردهتر از حملات آمریکا علیه ایران میگویند، بسیاری از کارشناسان نظامی و امنیتی معتقدند که حتی یک کارزار هوایی بسیار شدید نیز تهران را به تسلیم یا پذیرش امتیازهای اساسی در مذاکرات وادار نخواهد کرد.
آنها میگویند که اگرچه واشنگتن میتواند دامنه اهداف خود را از مراکز نظامی به زیرساختهایی مانند پلها، نیروگاههای برق، تأسیسات آب، خطوط ریلی و مراکز حملونقل گسترش دهد، اما چنین رویکردی نهتنها محاسبات راهبردی ایران را تغییر نخواهد داد، بلکه احتمال از بین رفتن کامل مسیر دیپلماسی و گسترش بیثباتی در منطقه را افزایش میدهد.
جلسه ترامپ با تیم امنیت ملی
فیلیپ تیموجیا در هیل نوشت: دونالد ترامپ روز جمعه در کاخ سفید با اعضای تیم امنیت ملی خود درباره گزینههای نظامی علیه ایران جلسه برگزار کرد. او پس از این نشست اعلام کرد که گفتوگوها با تهران همچنان ادامه دارد، اما همزمان مدعی شد که ارتش آمریکا برای هرگونه اقدام آماده است و در صورت صدور دستور، عملیات گستردهای را آغاز خواهد کرد.
اقتصادنیوز: اعزام نیروهای زمینی به ایران تنها یک تصمیم نظامی نیست، بلکه میتواند پیامدهای سیاسی سنگینی را برای ترامپ و حزب جمهوریخواه داشته باشد.
بمباران بیشتر محاسبات تهران را تغییر نمیدهد
سینا عضدی، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جورج واشنگتن معتقد است که افزایش حملات هوایی تأثیری بر تصمیم تهران نخواهد گذاشت. به گفته او، مقامهای ایرانی بارها اعلام کردهاند که حتی اگر بمبارانها بسیار گسترده باشد، تغییری در محاسبات آنها ایجاد نمیشود.
او هشدار میدهد که تنها نتیجه چنین اقدامی افزایش خسارتهای منطقهای و نابود شدن فرصتهای دیپلماتیک خواهد بود. از نگاه او، راهکار مؤثر بازگشت به اجرای یک تفاهمنامه جدید و شفاف میان تهران و واشنگتن است؛ توافقی که برخلاف تفاهم قبلی، مفاد آن قابلیت تفسیرهای متفاوت نداشته باشد و هر دو طرف نیز خود را متعهد به اجرای کامل آن بدانند.
محدودیتهای قدرت هوایی
یکی از مقامات ارشد پیشین اطلاعاتی آمریکا نیز با ارزیابی مشابهی میگوید که حتی اگر شدت بمبارانها چند برابر شود، پیشرفت محسوسی در روند کلی حاصل نخواهد شد. او تأکید میکند هیچ کشوری نمیتواند با بمباران هوایی طرف مقابل را به پذیرش آتشبس وادار کند .
گزارش تازه نهادهای اطلاعاتی آمریکا نیز به نتیجه مشابهی رسیده است. بر اساس این ارزیابی که روزنامه واشنگتنپست به آن اشاره کرده، تشدید حملات هوایی موضع مذاکرهکنندگان ایرانی را نرمتر نخواهد کرد.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز در جلسه استماع سنای آمریکا، محدودیتهای قدرت هوایی را مورد تأکید قرار داد. او گفت تجربههای تاریخی نشان میدهد که نیروی هوایی به تنهایی محدودیتهای جدی دارد و موفقیت زمانی حاصل میشود که ابزارهای دیپلماتیک، اطلاعاتی، اقتصادی و نظامی به صورت همزمان به کار گرفته شوند.
گزینههای مؤثر واشنگتن محدود است
مایکل مولروی، معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، میگوید مشخص نیست که تشدید حملات بتواند ایران را به میز مذاکره بازگرداند، اما در عین حال واشنگتن نیز گزینههای مطلوبی در اختیار ندارد. به ادعای او، آمریکا نمیتواند بدون باز شدن تنگه هرمز و دریافت تضمین درباره برنامه هستهای ایران، فشارها را کاهش دهد.
او مدعی شد بدون دستیابی به یک توافق هستهای جدید، بحران هستهای ایران به یک درگیری دائمی تبدیل خواهد شد، زیرا تنها راه جایگزین برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، حملات مکرر به تأسیسات هستهای خواهد بود.
ایران در نگهداری تجهیزات موفقتر بود
آمریکا و بریتانیا در حال برنامهریزی برای برگزاری نشستی مشترک درباره حفاظت از کشتیهایی هستند که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند. همزمان سعید گلکار، پژوهشگر مسائل امنیتی ایران معتقد است که مشکل اصلی آمریکا این است که به تدریج اهداف مهم نظامی خود را از دست میدهد، در حالی که ایران در نگهداری تجهیزات باقیمانده موفقتر شده است.
به گفته او، بسیاری از اهدافی که طی دو هفته گذشته هدف حملات قرار گرفتهاند، از نظر راهبردی اهمیت تعیینکنندهای نداشتهاند.
درگیریها ادامه دارد
در هفتههای اخیر، آمریکا مراکز فرماندهی نظامی، شبکههای ارتباطی، انبارهای موشکی و پهپادی، سامانههای نظارتی ساحلی و برخی از پلهای شهرهای جنوبی ایران را هدف قرار داده است.
در مقابل، ایران از هفتم ژوئیه تاکنون با شلیک موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادهای انتحاری به اردن، کویت و بحرین پاسخ داده است.
همزمان با تشدید درگیریها، سفارتخانهها و نمایندگیهای آمریکا در بحرین، لبنان، کویت، عراق، امارات و اردن هشدارهای امنیتی صادر کرده و از شهروندان آمریکایی خواستهاند از سفر به منطقه یا عبور از آن خودداری کنند.
در این میان، پنتاگون نیز حضور نظامی خود را در منطقه افزایش داده است. جنگندههای اف۳۵ از بریتانیا، جنگندههای اف۱۶ از آلمان، هواپیماهای ترابری نظامی و بیش از ۱۵۰ نیروی پزشکی به منطقه اعزام شدهاند و اکنون بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی در خاورمیانه مستقر هستند.
امکان هدف قرار دادن زیرساختها وجود دارد؟
مولروی معتقد است که در صورت تشدید عملیات، آمریکا ممکن است زیرساختهایی را هدف قرار دهد که ارتباط مستقیمی با صادرات انرژی ایران دارند؛ از جمله خطوط راهآهن یا مراکز لجستیکی. او همچنین تأکید میکند که تأسیسات هستهای همچنان یکی از گزینههای اصلی واشنگتن است.
ترامپ پیشتر از احتمال هدف قرار دادن تأسیسات کلنگگَزلا در نزدیکی نطنز سخن گفته بود، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند که حتی قدرتمندترین بمبهای سنگرشکن آمریکا نیز قادر به نفوذ در این مجموعه نیستند، زیرا این سایت در عمق بسیار زیادی از سنگ گرانیت قرار دارد.
به همین دلیل، برخی تحلیلگران احتمال میدهند در صورت تصمیم آمریکا برای نابودی کامل این تأسیسات یا انتقال اورانیوم غنیشده، عملیات زمینی محدودی صورت گیرد؛ عملیاتی که قطعا با مقاومت شدید نیروهای ایرانی روبهرو خواهد شد و حتی ممکن است آمریکا را ناچار به ایجاد باند پرواز و حضور طولانیمدت در منطقه کند.
او این سناریو را یکی از پیچیدهترین عملیاتهای ویژه تاریخ آمریکا توصیف میکند.
ابهام درباره هدف نهایی جنگ
در شرایطی که ترامپ همچنان اعزام نیروی زمینی را رد نکرده و مقامهای نظامی آمریکا تأکید میکنند که گزینهها روی میز قرار دارد، ابهام درباره اهداف نهایی جنگ، اجرای مأموریت ارتش را دشوار کرده است.
به گفته ژنرال بازنشسته جوزف وتل، نیروهای آمریکایی تمام مأموریتهای محولشده را انجام دادهاند، اما همچنان مشخص نیست که هدف راهبردی بلندمدت واشنگتن از ادامه این جنگ دقیقا چیست.