ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان

اخبار شرکت ها - شورای جهانی طلا در گزارش خود تأکید می‌کند که طلا یک دارایی با نقدشوندگی بالا، بدون ریسک اعتباری و کمیاب است که در بلندمدت به حفظ ارزش کمک می‌کند؛ این ویژگی‌ها باعث شده طلا برای بسیاری از سرمایه‌گذاران نقش دارایی امن را داشته باشد؛ اما حتی در دارایی امنی مثل طلا، هزینه‌هایی مانند کارمزد، اسپرد، مالیات و هزینه نگهداری می‌تواند بازدهی نهایی را تغییر دهد. بنابراین مقایسه هزینه‌ها پیش از خرید آنلاین طلا، به‌اندازه بررسی قیمت روز طلا اهمیت دارد.

کارمزد معاملات

کارمزد معامله یکی از هزینه‌های اصلی خرید و فروش طلاست که معمولاً به‌صورت درصدی از ارزش معامله محاسبه می‌شود. طلای آب‌شده با وجود نداشتن اجرت ساخت، کاملاً بدون هزینه نیست و هنگام خرید یا فروش ممکن است کارمزد داشته باشد. در بازار سنتی، قیمت نهایی معمولاً از حاصل‌ضرب وزن طلا در قیمت لحظه‌ای هر گرم، به‌علاوه کارمزد فروشنده به دست می‌آید. همچنین در معاملات رسمی، اصل طلا از مالیات ارزش افزوده معاف است و مالیات فقط به اجرت، سود و حق‌العمل فروشنده تعلق می‌گیرد.

پلتفرم‌های آنلاین مانند کاریزما، زرمینکس، ملی‌گلد، میلی و طلاسی با حذف اجرت ساخت و استفاده از زیرساخت‌های دیجیتال، کارمزد معاملات را کاهش داده‌اند:

• کاریزما: در طرح طلای کاریزما، سرمایه‌گذاری بدون مالیات انجام می‌شود و کارمزد خرید و فروش در ساعات کاری بازار ۰٫۵ درصد برای خرید و ۰٫۵ درصد برای فروش است. خارج از ساعات بازار، پنجشنبه‌ها، جمعه‌ها و روزهای تعطیل نیز کارمزد خرید و فروش هرکدام ۱ درصد محاسبه می‌شود. امکان خرید و فروش ۲۴ ساعته، شروع سرمایه‌گذاری با مبالغ کم و حذف دغدغه نگهداری فیزیکی طلا، این روش را به گزینه‌ای ساده‌تر برای سرمایه‌گذاری آنلاین تبدیل کرده است.
• زرمینکس: کارمزد خرید بین ۰٫۴ تا ۰٫۵ درصد و کارمزد فروش ۱ درصد ثابت است. این پلتفرم علاوه بر صدور فاکتور رسمی، کد انگ معتبر و امکان نگهداری در کیف پول دیجیتال را فراهم می‌کند.
• ملی‌گلد: کارمزد در این پلتفرم حدود ۰٫۵ درصد است و اسپرد یا اختلاف قیمت خرید و فروش ندارد. معاملات آن به‌صورت ۲۴ ساعته انجام می‌شود و حداقل مقدار خرید ۱۵ سوت طلاست.
• طلاسی: کارمزد خرید و فروش در طلاسی ۱ درصد از ارزش معامله است و این پلتفرم اجرت ساخت یا مالیات اضافه دریافت نمی‌کند. برخی طرح‌های تخفیفی نیز کارمزد را به ۰٫۵ درصد کاهش می‌دهند.
• میلی: در این پلتفرم، برخی معاملات ابتدایی بدون کارمزد انجام می‌شود و سپس برای معاملات عادی حدود ۰٫۵ درصد کارمزد دریافت می‌شود. امکان خرید طلا با مبالغ خرد نیز از مزیت‌های اصلی آن است.
• دیجی‌کالا طلای دیجیتال: کارمزد خرید و فروش متغیر است، اما نسبت به روش‌های سنتی پایین‌تر اعلام شده است. در خرید اقساطی با تسهیلات دیجی‌پی، ۸ درصد کارمزد و در پرداخت با کارت هدیه، ۱٫۵ درصد کارمزد دریافت می‌شود.

اسپرد خرید و فروش

اسپرد (Spread) اختلاف میان قیمت خرید و قیمت فروش است و در بازار طلا نقش مهمی دارد. برخی طلافروشی‌های سنتی برای پوشش ریسک نوسان‌ها، اختلافی چند ده هزار تومانی میان قیمت خرید و فروش اعمال می‌کنند. در پلتفرم‌های آنلاین، تلاش شده است اسپرد به صفر نزدیک شود؛ به‌طور مثال، ملی‌گلد اعلام کرده است که معاملات خود را با کارمزد ۰٫۵ درصد و بدون اسپرد انجام می‌دهد. پلتفرم‌های دیگر مانند زرمینکس و میلی نیز به‌خاطر الگوریتم‌های لحظه‌ای، اختلاف قیمت خرید و فروش را در حداقل ممکن نگه می‌دارند. با این حال، وجود اسپرد در بازار آزاد می‌تواند باعث شود فروشنده در هنگام فروش مبلغ کمتری دریافت کند.

هزینه‌های حسابداری و نگهداری

یکی از روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا خرید گواهی سپرده سکه طلا از بورس کالاست. این روش مالکیت سکه را به‌صورت اوراق بهادار در اختیار سرمایه‌گذار قرار می‌دهد و نیاز به نگهداری فیزیکی را از بین می‌برد. با وجود این مزیت‌ها، هزینه‌هایی نیز دارد:

• هزینه ارزیابی و کارشناسی: هزینه ارزیابی هر سکه ۱۴۲٬۰۰۰ ریال ذکر شده است که هنگام تحویل دریافت می‌شود و ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده به آن تعلق می‌گیرد.
• هزینه انبارداری: نگهداری سکه در خزانه شامل انبارداری روزانه ۴٬۷۰۰ ریال به ازای هر سکه است.
• کارمزد معاملات: کارمزد خرید و فروش گواهی سپرده سکه طلا ۰٫۱۲۵ درصد از ارزش معامله است.

این هزینه‌ها باعث می‌شود که سرمایه‌گذار تنها در صورتی که قصد نگهداری طولانی‌مدت داشته باشد یا حجم سرمایه بالا باشد از این روش بهره ببرد. در پلتفرم‌های طلای دیجیتال دیجی‌کالا، دارایی کاربران در انبارهای بانک کارگشایی نگهداری می‌شود. برای تحویل فیزیکی، کارمزدی به نام «هزینه ضرب و تحویل» دریافت می‌شود که برابر با ۴۰۰ میلی‌گرم طلا برای هر شمش ۵ گرمی است. علاوه بر این، کاربران می‌توانند طلای خود را در انبار نگهداری کنند و نیازی به پرداخت هزینه انبارداری جداگانه ندارند. همین ویژگی باعث جذابیت این پلتفرم برای خرید‌های خرد شده است.

پلتفرم‌هایی مانند زرمینکس و ملی‌گلد، طلای خریداری‌شده را در کیف پول دیجیتال نگهداری می‌کنند و هزینه‌ای بابت نگهداری دریافت نمی‌کنند. مشتریان می‌توانند در هر زمان درخواست تحویل فیزیکی دهند؛ ولی برای تحویل، هزینه بسته‌بندی و بیمه طبق تعرفه اتحادیه دریافت می‌شود.

خرید آنلاین طلا در کاریزما بر پایه تحویل فیزیکی طلا طراحی نشده و تمرکز آن بر سرمایه‌گذاری آنلاین در طلاست؛ بنابراین کاربر درگیر هزینه‌هایی مثل انبارداری، بسته‌بندی، بیمه، ارسال یا تحویل فیزیکی نمی‌شود.

مالیات و عوارض احتمالی

مالیات یکی دیگر از هزینه‌های مهم هنگام خرید طلا است. طلای آب‌شده و شمش، اجرت ساخت ندارند اما در صورت صدور فاکتور رسمی، ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده به مبلغ کل افزوده می‌شود. این مالیات طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده دریافت می‌شود و قابل‌اجتناب نیست. در پلتفرم‌هایی مانند زرمینکس که فاکتور رسمی صادر می‌کنند، مالیات بر خرید اعمال می‌شود؛ اما بسیاری از فروشندگان سنتی فاکتور رسمی صادر نمی‌کنند.

در گواهی سپرده سکه طلا نیز هزینه ارزیابی و انبارداری مشمول ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده است. این مالیات هنگام تسویه حساب توسط خزانه دریافت می‌شود؛ همچنین، در برخی پلتفرم‌ها کارمزد اقساط به عنوان هزینه مالیاتی تلقی نمی‌شود اما عملاً هزینه اضافی است؛ به‌عنوان مثال، خرید اقساطی طلای دیجیتال از دیجی‌کالا شامل ۸ درصد کارمزد است و اگر از کارت هدیه استفاده کنید ۱٫۵ درصد کارمزد به معامله افزوده می‌شود.

در این میان، طرح طلای کاریزما از این نظر متفاوت است؛ چون سرمایه‌گذاری در آن بدون نیاز به خرید و نگهداری طلای فیزیکی انجام می‌شود؛ این طرح معاف از مالیات و اجرت است؛ به همین دلیل، سرمایه‌گذار درگیر هزینه‌هایی مانند مالیات خرید طلای فیزیکی، اجرت ساخت، هزینه فاکتور، بسته‌بندی یا تحویل فیزیکی نمی‌شود.

در کنار هزینه‌هایی مانند کارمزد، مالیات و هزینه تحویل، نوع پرداخت هم می‌تواند روی هزینه نهایی خرید طلا اثر بگذارد. به همین دلیل، اگر کاربر قصد دارد به‌جای پرداخت یکجای مبلغ، بخشی از هزینه را در چند مرحله تسویه کند، باید پیش از انتخاب پلتفرم شرایط خرید قسطی طلا ، درصد پیش‌پرداخت، تعداد اقساط و کارمزد تسهیلات را بررسی کند. برای مثال، در کاریزما امکان خرید قسطی طلا تا سقف یک میلیارد تومان با پرداخت ۴۰ درصد مبلغ و تسویه باقی‌مانده در اقساط ۳، ۶ یا ۱۲ ماهه فراهم شده است.